Επανέναρξη των συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν για τα πυρηνικά στη Γενεύη εν μέσω νέων πολεμικών απειλών

Οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν επαναλήφθηκαν στη Γενεύη την Πέμπτη, στην τρίτη συνάντηση με τη διαμεσολάβηση του Ομάν από την επανέναρξη των συνομιλιών στις αρχές του μήνα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί μια συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και έχει συγκεντρώσει έναν στόλο αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή για να πιέσει την Τεχεράνη να συνάψει συμφωνία.
Ο Τραμπ έχει πιέσει να σταματήσει εντελώς ο εμπλουτισμός ουρανίου από το Ιράν, καθώς και να αντιμετωπιστεί το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης και η υποστήριξή της σε περιφερειακούς εντολοδόχους όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούθι της Υεμένης.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι οι συνομιλίες πρέπει να παραμείνουν επικεντρωμένες μόνο στα πυρηνικά ζητήματα.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, στην ετησια ομιλία του για την Κατάσταση του Εθνους, ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι είναι ο υπ' αριθμόν ένα χορηγός της τρομοκρατίας και κατηγγειλε την πρόσφατη θανατηφόρα καταστολή των διαδηλώσεων σε ολόκληρη τη χώρα που προκλήθηκαν από την προβληματική οικονομία του Ιράν, η οποία, σύμφωνα με ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ειδικούς στο Ιράν, μπορεί να είχε ως αποτέλεσμα έως και 30.000 θανάτους.
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η Τεχεράνη «έχει ήδη αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και τις βάσεις μας στο εξωτερικό και εργάζονται για την κατασκευή πυραύλων που σύντομα θα φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
«Προειδοποιήθηκαν να μην κάνουν στο μέλλον καμία προσπάθεια να ανακατασκευάσουν το εξοπλιστικό τους πρόγραμμα, και ιδίως τα πυρηνικά όπλα, αλλά συνεχίζουν. Τα ξεκινούν όλα από την αρχή».
Oman's Foreign Minister Badr Albusaidi met Steve Witkoff and Jared Kushner in Geneva to convey Iran’s perspectives and proposals as part of ongoing indirect nuclear talks, Oman’s state news agency said.
— Iran International English (@IranIntl_En) February 26, 2026
The discussions addressed key aspects of Iran’s nuclear program and the… pic.twitter.com/bwSQblE1D2
Η Τεχεράνη απέρριψε τους ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου ως «μεγάλα ψέματα».
Το Ιράν έχει δηλώσει προηγουμένως ότι όλες οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή θα θεωρούνταν νόμιμοι στόχοι σε περίπτωση επέμβασης της Ουάσινγκτον. Το Ιράν έχει επίσης απειλήσει να επιτεθεί στο Ισραήλ, πράγμα που σημαίνει ότι ένας περιφερειακός πόλεμος θα μπορούσε να ξεσπάσει και πάλι στη Μέση Ανατολή.
«Δεν θα υπήρχε νίκη για κανέναν - θα ήταν ένας καταστροφικός πόλεμος», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί σε συνέντευξή του την Τετάρτη λίγο πριν πετάξει για τη Γενεύη.
«Δεδομένου ότι οι βάσεις των Αμερικανών είναι διασκορπισμένες σε διάφορα μέρη της περιοχής, τότε δυστυχώς ίσως όλη η περιοχή θα εμπλεκόταν, οπότε πρόκειται για ένα πολύ τρομερό σενάριο».
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι αποτελούν σημείο διαφωνίας
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι μια σημαντική εξέλιξη ήταν απίθανη σε αυτόν τον γύρο των συνομιλιών.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι συζητήσεις είναι σημαντικές για να εκτιμηθεί πόσο σοβαρή είναι η Τεχεράνη στην επίτευξη συμφωνίας για την αποφυγή ενδεχόμενης στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι η άρνηση του Ιράν να συζητήσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
«Οι αυριανές συνομιλίες θα επικεντρωθούν σε μεγάλο βαθμό στο πυρηνικό πρόγραμμα και ελπίζουμε ότι μπορεί να σημειωθεί πρόοδος», δήλωσε ο Ρούμπιο, πριν προσθέσει ότι «είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι το Ιράν αρνείται να μιλήσει για τους βαλλιστικούς πυραύλους σε εμάς ή σε οποιονδήποτε, και αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα».
«Αλλά αν δεν μπορείτε να σημειώσετε πρόοδο ούτε καν στο πυρηνικό πρόγραμμα, θα είναι δύσκολο να σημειώσετε πρόοδο και στους βαλλιστικούς πυραύλους».
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Σεντ Κιτς και Νέβις, ο Ρούμπιο είπε ότι οι συμβατικοί πύραυλοι του Ιράν απειλούν «όλες τις βάσεις μας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ και το Μπαχρέιν, και διαθέτουν επίσης ναυτικά μέσα που απειλούν τη ναυτιλία και προσπαθούν να απειλήσουν το αμερικανικό ναυτικό».
Επιστρέφει το Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου;
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι δεν έχει εμπλουτίσει μετά τη 12ήμερη σύγκρουση με το Ισραήλ τον Ιούνιο, αλλά έχει εμποδίσει τους επιθεωρητές του ΙΑΕΑ να επισκεφθούν τις τοποθεσίες που βομβάρδισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Δορυφορικές φωτογραφίες έχουν δείξει δραστηριότητα σε δύο από αυτές τις τοποθεσίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι το Ιράν προσπαθεί να αξιολογήσει και ενδεχομένως να ανακτήσει υλικό εκεί.
Η Δύση και ο ΙΑΕΑ λένε ότι το Ιράν είχε πρόγραμμα πυρηνικών όπλων μέχρι το 2003. Πριν από την επίθεση του Ιουνίου, είχε εμπλουτίσει ουράνιο μέχρι καθαρότητας 60% - ένα μικρό, τεχνικό βήμα μακριά από τα επίπεδα οπλικού βαθμού 90%.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη επανεκκινήσει ένα οπλικό πρόγραμμα, αλλά έχει "αναλάβει δραστηριότητες που το τοποθετούν καλύτερα στην παραγωγή πυρηνικής συσκευής, αν το επιλέξει".
Ενώ επιμένει ότι το πρόγραμμά του είναι ειρηνικό, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει ότι θα επιδιώξουν τη βόμβα τα τελευταία χρόνια.
«Η αρχή είναι πολύ απλή: Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη.
Ο Βανς δήλωσε ότι ο Τραμπ «στέλνει αυτούς τους διαπραγματευτές για να προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα" και "θέλει να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα διπλωματικά».
«_Αλλά, φυσικά, ο πρόεδρος έχει και άλλες επιλογέ_ς», πρόσθεσε ο Βανς.
Κατά τη διάρκεια του τελευταίου γύρου συνομιλιών την περασμένη Τετάρτη, το Ιράν διέκοψε για λίγο την κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ, το στενό στόμιο του Περσικού Κόλπου από το οποίο περνά το ένα πέμπτο του συνόλου του πετρελαίου που διακινείται, για ασκήσεις με πραγματικά πυρά.
Καθώς άρχιζαν οι συνομιλίες, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι οι ιρανικές δυνάμεις είχαν εκτοξεύσει πραγματικούς πυραύλους προς το στενό και θα το έκλειναν για αρκετές ώρες για "λόγους ασφαλείας και ναυτιλιακών ανησυχιών".
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο ανωτατος ηγετης του Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι ακόμα και «ο ισχυρότερος στρατός στον κόσμο μπορεί μερικές φορές να δεχθεί τέτοιο χαστούκι που να μην μπορεί να σταθεί ξανά στα πόδια του».
Πηγή: euronews.gr