Επίδειξη ισχύος από τον Τραμπ στο Νταβός

Ο Ντόναλντ Τραμπ στην πολυαναμενόμενη ομιλία του στο Νταβός είπε στους Ευρωπαίους ηγέτες ότι χωρίς τις ΗΠΑ θα μιλούσαν όλοι γερμανικά, επαναλαμβάνοντας ξεκάθαρα τις απαιτήσεις του για τη Γροιλανδία.
Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ «κέρδισαν» τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ τόνισε τη σημασία της Γροιλανδίας για την αμερικανική ασφάλεια, μιλώντας για ακόμη μια φορά με όρους ισχύος, όπως του αρέσει.
«Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πόλεμο, επιστρέψαμε τη Γροιλανδία. Πόσο ανόητοι ήμασταν που το κάναμε αυτό; Αλλά το κάναμε. Πόσο αχάριστοι είναι τώρα; Έτσι, τώρα η χώρα μας και ο κόσμος αντιμετωπίζουν μεγαλύτερους κινδύνους από ποτέ».
«Το μόνο που ζητάει η Αμερική είναι ένα μέρος που ονομάζεται Γροιλανδία», είπε. «Μπορείτε να πείτε ναι και θα σας είμαστε πολύ ευγνώμονες. Ή μπορείτε να πείτε όχι και θα το θυμόμαστε», απείλησε με το χαρακτηριστικό του ύφος μακριά από διπλωματικές αβρότητες.
Χωρίς τις ΗΠΑ, σήμερα θα μιλούσατε όλοι γερμανικά
Η εμφάνιση του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός ίσως εξελιχθεί σε μια από τις πιο πολυσυζητημένες ομιλίες των τελευταίων ετών, επιβεβαιώνοντας ότι η δεύτερη θητεία του χαρακτηρίζεται από ωμή ρητορική ισχύος, ιστορικούς αναθεωρητισμούς και ανοιχτή αμφισβήτηση της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.
Μπροστά σε χιλιάδες πολιτικούς, επιχειρηματικούς και θεσμικούς ηγέτες, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν επιδίωξε συναίνεση ή εξομάλυνση σχέσεων με την Ευρώπη. Αντίθετα, επέλεξε να στείλει σαφές μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο καθοριστικός παίκτης της παγκόσμιας ασφάλειας.
Η φράση που κυριάρχησε σε διεθνή μέσα ήταν η ωμή διατύπωσή του ότι «χωρίς τις ΗΠΑ, σήμερα θα μιλούσατε όλοι γερμανικά – και λίγα ιαπωνικά». Με αυτή τη δήλωση, ο Τραμπ επικαλέστηκε τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρουσιάζοντάς τον όχι ως συλλογική συμμαχική νίκη αλλά ως σχεδόν αποκλειστικά αμερικανικό επίτευγμα.
Η Γροιλανδία
Κεντρικός άξονας της ομιλίας του αποτέλεσε ήταν η Γροιλανδία. Ο Τραμπ επανέλαβε με έμφαση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν την απόκτησή της, χαρακτηρίζοντάς την «τεράστιο, όμορφο κομμάτι πάγου» και υποστηρίζοντας ότι μόνο η αμερικανική κυριαρχία μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά της. Παρότι διαβεβαίωσε επανειλημμένα ότι δεν θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία, η διατύπωσή του άφηνε σαφείς αιχμές: εάν οι ΗΠΑ ήθελαν να επιβάλουν τη θέλησή τους, θα μπορούσαν να το κάνουν. Η επιλογή λέξεων, περισσότερο παρά καθησυχαστική, υπογράμμισε την ασύμμετρη σχέση ισχύος ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στη Δανία, την οποία κατηγόρησε εμμέσως για «αχαριστία», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «έσωσαν» τη Γροιλανδία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και έκαναν το λάθος να την δώσουν στους Δανούς. Ο Τραμπ δήλωσε πως «δεν μπορείς να υπερασπιστείς κάτι αν δεν σου ανήκει», απορρίπτοντας κάθε έννοια μίσθωσης ή διεθνούς συνεργασίας, ξεκαθαρίζοντας ότι θέλει το νησί.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος επεδίωξε να καθησυχάσει –τουλάχιστον επιφανειακά -τις ανησυχίες για το ΝΑΤΟ. Υποστήριξε ότι η ενδεχόμενη προσάρτηση της Γροιλανδίας δεν θα αποτελούσε απειλή για τη Συμμαχία και επαίνεσε τον γενικό γραμματέα Μαρκ Ρούτε. Ωστόσο, σχεδόν την ίδια στιγμή επανέλαβε το διαχρονικό του παράπονο ότι οι ΗΠΑ «δίνουν τόσα πολλά και παίρνουν τόσο λίγα» από το ΝΑΤΟ, αφήνοντας να εννοηθεί πως η αμερικανική δέσμευση δεν είναι δεδομένη αν δεν υπάρξει ανταπόδοση. Η δήλωσή του ότι «δεν είναι σίγουρος αν οι σύμμαχοι θα ήταν στο πλευρό των ΗΠΑ» σε μια κρίσιμη στιγμή, υπονόμευσε ευθέως την αρχή της αμοιβαίας άμυνας που αποτελεί τον πυρήνα της Συμμαχίας, υπογραμμίζει το BBC.
Η ατζέντα Τραμπ
Η ομιλία του Τραμπ δεν περιορίστηκε στη γεωπολιτική. Σε ένα μακροσκελές και συχνά ασύνδετο λόγο όπως συνηθίζει, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε την εικόνα μιας Αμερικής που βιώνει «οικονομικό θαύμα». Βασικά, έτσι ξεκίνησε την ομιλία του περιγράφοντας την χώρα του ως «πιο καυτή από ποτέ».
Ισχυρίστηκε ότι ο πληθωρισμός είναι σχεδόν μηδενικός, οι τιμές της ενέργειας μειώνονται και η ανάπτυξη είναι πρωτοφανής, αποδίδοντας τα αποτελέσματα αυτά στη δασμολογική του πολιτική και στην απόρριψη της πράσινης μετάβασης. Το λεγόμενο «Green New Scam», όπως το χαρακτήρισε, παρουσιάστηκε ως η «μεγαλύτερη απάτη στην ιστορία», ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ιδιαίτερα τα αιολικά πάρκα στην Ευρώπη, περιγράφηκαν ως αποτυχία που καταστρέφει οικονομίες και τοπία ενώ χαρακτήρισε ηλίθιους όσους αγοράζουν ανεμογεννήτριες.
Η Ευρώπη βρέθηκε συνολικά στο στόχαστρο της κριτικής του. Ο Τραμπ κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για υπερβολικές κρατικές δαπάνες, ανεξέλεγκτη μετανάστευση και ενεργειακή αυτοϋπονόμευση.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκαν και οι προσωπικές επιθέσεις. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, που είχε προειδοποιήσει για την «εκβιαστική τακτική» των ΗΠΑ, βρέθηκε στο στόχαστρο, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι ο Καναδάς υπάρχει χάρη στις ΗΠΑ. Παράλληλα, δεν δίστασε να κοροϊδέψει τον Εμανουέλ Μακρόν για την χθεσινή του εμφάνιση με τα γυαλιά ηλίου, αν και συμπλήρωσε ότι τον συμπαθεί πολύ.
Ωστόσο, ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της ομιλίας του ήταν η ανοιχτή αμφισβήτηση της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης. Η ιδέα ότι η απόκτηση εδαφών είναι κάτι «φυσιολογικό» που συνέβαινε πάντα στην ιστορία, συγκρούεται ευθέως με τις αρχές της εθνικής κυριαρχίας και της αυτοδιάθεσης που θεμελίωσαν τη διεθνή σταθερότητα μετά το 1945, επισημαίνει σε σχόλιό του το SkyNews. Tα λόγια του Τραμπ θυμίζουν περισσότερο λογική 19ου αιώνα παρά σύγχρονη διπλωματία.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του ότι δεν θα χρησιμοποιήσει βία, η αποφασιστικότητά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία παραμένει αδιαμφισβήτητη καθώς συνολικά η εξωτερική του πολιτική καθορίζεται αποκλειστικά με όρους ισχύος. Οι απειλές για δασμούς, η πίεση προς την Ευρώπη και η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του ΝΑΤΟ δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, στο οποίο οι σύμμαχοι της Αμερικής καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη αντίστασης και στον φόβο κλιμάκωσης.
Πηγή: iefimerida.gr