Ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τις εκλογικές δαπάνες υποψήφιων Δημάρχων και Αντιδημάρχων – Υπέρβαση ανώτατων ορίων δαπανών – Εκτός ελέγχου το μεγαλύτερο μέρος των εκλογικών δαπανών
Η Ελεγκτική Υπηρεσία διενέργησε έλεγχο των εκλογικών δαπανών για τις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024 για Δημάρχους και Αντιδημάρχους, βάσει του άρθρου 33 του περί Δήμων Νόμου του 2022. Υποβλήθηκαν 337 Εκθέσεις Εκλογικών Εξόδων (ΕΕΕ) με στόχο τη διαπίστωση συμμόρφωσης ως προς τα ανώτατα όρια των συνολικών εξόδων και τις δηλωθείσες «δαπάνες διαφήμισης».
Με βάση τις διατάξεις της νομοθεσίας, ο έλεγχος για την αυθεντικότητα των ποσών περιορίζεται στις «δαπάνες διαφήμισης» όπως αυτές καθορίζονται στην κείμενη νομοθεσία.
Υπέρβαση ανώτατων ορίων δαπανών
Σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή, Αντρέα Παπακωνσταντίνου, εντοπίστηκαν περιπτώσεις υποψηφίων που υπερέβησαν τα ανώτατα όρια εκλογικών δαπανών που καθορίζει η νομοθεσία.
Η συγκεκριμένη διαπίστωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς εντοπίζεται συνειδητή παραβίαση του νόμου από πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στη δημόσια ζωή. Ο μη σεβασμός των ανώτατων ορίων που καθορίζονται στον Νόμο προκαλεί επίσης ανισότητες μεταξύ των υποψηφίων.
Περιορισμένο πεδίο ελέγχου
Οι ελεγχθείσες διαφημιστικές δαπάνες ανήλθαν σε €346.004, δηλαδή μόλις στο 31% για Δημάρχους και στο 23% για Αντιδημάρχους, επί των συνολικών προεκλογικών δαπανών €1.207.144. Αυτό καταδεικνύει ότι το μεγαλύτερο μέρος των εκλογικών δαπανών παραμένει εκτός πεδίου ελέγχου. Επιπλέον, η φύση ορισμένων εξόδων (τα οποία δεν εμπίπτουν στις «διαφημιστικές δαπάνες», όπως εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις και «τραπεζώματα»), καθιστά τον εντοπισμό και έλεγχο του συνόλου των προεκλογικών δαπανών πρακτικά αδύνατο κάτι που περιορίζει την αξιοπιστία του τελικού ποσού όσο αφορά στις συνολικές προεκλογικές δαπάνες. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι το συνολικό ύψος των εκλογικών δαπανών των υποψηφίων είναι αρκετά υψηλότερο από το δηλωθέν. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο και άλλοι υποψήφιοι, πέραν όσων αναφέρονται πιο πάνω, να έχουν υπερβεί το καθορισμένο ανώτατο όριο εκλογικών δαπανών.
Ελλιπής τεκμηρίωση
Το 51% των υποψηφίων δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν ελλιπή παραστατικά, γεγονός που δυσχεραίνει την επαλήθευση της ακρίβειας και της πληρότητας των δηλώσεων. Επισημαίνεται ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν προβλέπει υποχρέωση υποβολής παραστατικών, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ουσιωδώς η αποτελεσματικότητα του ελέγχου.
Αποκλίσεις μεταξύ υποψηφίων και παρόχων
Καταγράφηκαν σημαντικές ασυνέπειες μεταξύ των στοιχείων που υπέβαλαν οι υποψήφιοι και εκείνων που δήλωσαν οι πάροχοι διαφημιστικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, 50 πάροχοι δεν υπέβαλαν στοιχεία ή υπέβαλαν μειωμένα ποσά σε 73 περιπτώσεις, ενώ 70 υποψήφιοι δήλωσαν μηδενικές ή χαμηλότερες δαπάνες σε σχέση με τα στοιχεία των παρόχων.
Πρακτικές απόκρυψης δαπανών
Καταγράφηκαν περιπτώσεις τιμολόγησης σε τρίτους (55) και πληρωμών άνω των €100 σε μετρητά (55), καθώς και ενδείξεις κάλυψης εξόδων από τρίτους, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η διαφάνεια και το διαθέσιμο ελεγκτικό τεκμήριο. Ο έλεγχος της Υπηρεσίας μας αναδεικνύει ουσιαστικές αδυναμίες στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Επιβάλλεται η επαναξιολόγηση του νομικού πλαισίου που καθορίζει τους κανόνες των προεκλογικών εκστρατειών (όχι μόνο στις Δημοτικές εκλογές), ώστε τα όρια να είναι ρεαλιστικά και οι ποινές μη συμμόρφωσης αποτρεπτικές.
Εκλογικά έξοδα υποψήφιων Δημάρχων
Τα συνολικά έξοδα που δήλωσαν οι 82 υποψήφιοι Δήμαρχοι ανήλθαν σε €848.045, από τα οποία €264.358 αφορούν σε έξοδα διαφήμισης, δηλαδή ο μέσος όρος των εν λόγω εξόδων για κάθε υποψήφιο, ανήλθε σε €10.342 και €3.224, αντίστοιχα. Σύμφωνα με το άρθρο 52(7) του Ν.72/1979, ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, όταν διαπιστώσει υπέρβαση των επιτρεπόμενων εκλογικών δαπανών από οποιονδήποτε υποψήφιο, διαβιβάζει έκθεση στον Έφορο, ο οποίος επιβάλλει στον υποψήφιο χρηματικό πρόστιμο ίσο με την υπέρβαση. Κατά τον έλεγχο, διαπιστώσαμε ότι τα συνολικά έξοδα που δήλωσαν οι πιο κάτω υποψήφιοι Δήμαρχοι, σύμφωνα με τις ΕΕΕ, υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στον περί Δήμων Νόμο.
Εκλογικά έξοδα υποψήφιων Αντιδημάρχων
- Τα συνολικά έξοδα που δήλωσαν οι 255 υποψήφιοι Αντιδήμαρχοι, καθώς και τα έξοδα διαφήμισης, ανήλθαν σε €359.099 και €81.646, δηλαδή, ο μέσος όρος τους ανήλθε σε €1.408 και €320, αντίστοιχα.
- Διαπιστώσαμε ότι τα συνολικά έξοδα που δήλωσε στην ΕΕΕ ο υποψήφιος Αντιδήμαρχος Λεμεσού Μιλτιάδης Παπαδόπουλος, ανέρχονται σε €16.407, δηλαδή υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που καθορίζεται στον περί Δήμων Νόμο (€10.000), κατά €6.407 ή 64.7%.
Ελεγκτική: Υποψήφιοι Δήμαρχοι και Αντιδήμαρχοι έκρυψαν προεκλογικές δαπάνες πίσω από «τραπεζώματα»
Η Ελεγκτική Υπηρεσία δημοσίευσε ειδική έκθεση σχετικά με τις εκλογικές δαπάνες υποψηφίων Δημάρχων και Αντιδημάρχων για τις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024. Ο έλεγχος διαπίστωσε ότι μεγάλο μέρος των εκλογικών δαπανών παραμένει εκτός ελέγχου, καθώς οι ελεγχθείσες διαφημιστικές δαπάνες ανήλθαν μόνο στο 31% για τους Δημάρχους και στο 23% για τους Αντιδημάρχους. Εντοπίστηκαν περιπτώσεις υπέρβασης των ανώτατων ορίων δαπανών, καθώς και ελλιπής τεκμηρίωση και αποκλίσεις μεταξύ των δηλώσεων των υποψηφίων και των παρόχων υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, το 51% των υποψηφίων δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν ελλιπή παραστατικά, ενώ καταγράφηκαν ασυνέπειες μεταξύ των στοιχείων των υποψηφίων και των παρόχων διαφημιστικών υπηρεσιών. Επιπλέον, εντοπίστηκαν πρακτικές απόκρυψης δαπανών, όπως η τιμολόγηση σε τρίτους και οι πληρωμές άνω των €100 σε μετρητά. Η έκθεση καταδεικνύει ότι το συνολικό ύψος των εκλογικών δαπανών είναι πιθανότατα υψηλότερο από το δηλωθέν, γεγονός που θέτει ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια και τη νομιμότητα των εκλογικών διαδικασιών.
