Οκταώροφο κτήριο το οποίο έλαβε πολεοδομική άδεια το 2010 και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, οδήγησε τον Γενικό Ελεγκτή σε εξέταση των διαδικασιών παρακολούθησης στον τομέα των κατασκευών, αναδεικνύοντας το γενικό χάος που επικρατεί με οικοδομές οι οποίες μένουν μεσοστρατίς, καυτηριάζοντας παράλληλα και την απουσία εποπτείας των έργων.
Ο λόγος για την οικοδομή, με μεταλλικό σκελετό, επί της Λεωφόρου Σπύρου Κυπριανού (πρώην Σάντα Ρόζα) η οποία είναι ορατή σε όποιον επισκέπτεται το κέντρο της πρωτεύουσας και η θέα της οποίας δημιουργεί την εντύπωση πως ξεχάστηκε και δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ.
Ανάμεσα σε άλλα, ο Γενικός Ελεγκτής εγείρει και θέματα ασφάλειας λόγω του γεγονότος, πως ενώ σχεδιάστηκε να κατασκευαστεί από οπλισμένο σκυρόδεμα τελικά ο σκελετός κατασκευάστηκε από μέταλλο. Παράλληλα, ένεκα της οξείδωσης του μετάλλου εγείρει και θέμα ασφάλειας των όσων διέρχονται πλησίον του εργοταξίου.
Σημειώνεται, πως η πολεοδομική άδεια εξασφαλίστηκε στις 25.11.2010 και η άδεια οικοδομής στις 23.8.2011 και ενώ διανύουμε το 2026, με τις εργασίες να δείχνουν να πελαγοδρομούν, τέθηκε στο μικροσκόπιο του ελέγχου ο ΕΟΑ Λευκωσίας (ο οποίος διαδέχτηκε στον τομέα της αδειοδότησης τον Δήμο της πρωτεύουσας) με σκοπό να διαπιστωθεί ο χειρισμός της όλης διαδικασίας.
Ο Γενικός Ελεγκτής κ. Ανδρέας Παπακωνσταντίνου υποδεικνύει, πως η ανάπτυξη παραμένει ημιτελής για περίοδο 14 ετών, από την έκδοση της αρχικής άδειας οικοδομής από τον Δήμο Λευκωσίας στις 23.8.2011 μέχρι και σήμερα.
Παράλληλα, επικαλείται και θέματα ασφάλειας υποδεικνύοντας, πως παρά την περίφραξη με κάγκελα, στο παρελθόν είχε ανευρεθεί μέχρι και ανθρώπινη σορός εντός του εργοταξίου.
Παρατηρεί δε, πως ενώ με βάση την πολεοδομική άδεια, το κτήριο θα κατασκευαζόταν από οπλισμένο σκυρόδεμα, στην πορεία στήθηκε μεταλλικός σκελετός χωρίς σχετική έγκριση.
Όσον αφορά τη χρήση του κτηρίου, έχει υποβληθεί αίτημα για μετατροπή γραφείων σε καφετέρια κοκ, σημειώνοντας, πως η αρχική άδεια περιλάμβανε όρο ο οποίος δεν επέτρεπε τη χρήση του ισόγειου καταστήματος ως καφετέρια. Ωστόσο, σε νέα πολεοδομική αίτηση γίνεται σαφής αναφορά σε αλλαγή χρήσης του ισογείου καταστήματος σε καφετέρια.
Ο Γενικός Ελεγκτής υποδεικνύει, πως «το ιστορικό της ανάπτυξης του συγκεκριμένου κτηρίου καταδεικνύει μια μακρά περίοδο αδειοδοτήσεων, ανανεώσεων και αποκλίσεων από τα εγκεκριμένα σχέδια, χωρίς ουσιαστική πρόοδο στην ολοκλήρωσή του». Παρατηρεί επίσης, πως παρά τις μεταβολές ιδιοκτησίας και τις προσπάθειες επαναδραστηριοποίησης του έργου, το αποτέλεσμα παραμένει μία ημιτελής οικοδομή.
Περαιτέρω σημειώνει, πως «οι συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι πολλαπλές και ιδιαίτερα σοβαρές αφού επηρεάζεται αρνητικά η εικόνα της πόλης, δημιουργούνται ζητήματα ασφάλειας και δημόσιας υγείας, φαινόμενα εγκατάλειψης (στο κέντρο της πόλης) ενώ ταυτόχρονα καλλιεργείται η εντύπωση ανοχής και απουσίας ουσιαστικής εποπτείας.
Ο Γενικός Ελεγκτής δεν αποδέχεται τις αιτιάσεις των εμπλεκομένων υπηρεσιών και αφήνει σαφείς αιχμές για τον όλο χειρισμό, καταγράφοντας και τα ακόλουθα: «Η επίκληση της «εφαρμογής του νομικού πλαισίου δεν μπορεί να αποτελεί επαρκή δικαιολογία για τη διαιώνιση τέτοιων φαινομένων. Εάν το ισχύον πλαίσιο δεν παρέχει τα αναγκαία εργαλεία για αποτελεσματική παρέμβαση, τότε η αρμόδια αρχή (ΕΟΑ, προηγουμένως Δήμος Λευκωσίας) οφείλει να απαιτήσει πρόσθετα εργαλεία για να προστατεύσει την πόλη».
Στο, υπόμνημα, όπως αποκαλεί η Ελεγκτική Υπηρεσία τον έλεγχο που διενήργησε, καταγράφονται και τα ακόλουθα:
-Με βάση τις άδειες, προβλεπόταν η ανέγερση 8όροφης οικοδομής αποτελούμενης από κατάστημα στο ισόγειο, δύο διαμερίσματα στον 1ο και 2ο όροφο, γραφεία από τον 3ο έως τον 7ο όροφο και τρεις υπόγειους χώρους στάθμευσης.
-Το παρόν Υπόμνημα αναδεικνύει το διαχρονικό πρόβλημα διαχείρισης ημιτελών αναπτύξεων. Ένα πρόβλημα το οποίο δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη περίπτωση αλλά εντοπίζεται και σε άλλες περιπτώσεις σε όλες τις επαρχίες.
-Ιδιαίτερα σε κομβικές οδικές αρτηρίες και στο κέντρο, η αρμόδια αρχή αλλά και το κράτος γενικότερα, έχουν αυξημένη ευθύνη να διασφαλίζουν υψηλότερα επίπεδα ελέγχου, αισθητικής και ασφάλειας. Η διατήρηση τέτοιων καταστάσεων δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή ούτε να αντιμετωπίζεται παθητικά.
-Η οικοδομή εγκρίθηκε ως συμβατική κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα. Κατά την πορεία υλοποίησης της ανάπτυξης, εκτελέστηκαν εργασίες για την κατασκευή των υπογείων και ανεγέρθηκε υπέργειος μεταλλικός σκελετός από το ισόγειο έως και τον 7ο όροφο, διαφοροποιώντας το αρχικά εγκεκριμένο δομικό σύστημα.
-Το έτος 2023, η ημιτελής οικοδομή μεταβιβάστηκε σε άλλη εταιρεία, η οποία υπέβαλε εκ νέου πολεοδομική αίτηση με σκοπό τη νομιμοποίηση της ήδη εκτελεσθείσας στατικής δομής.
Αιτήσεις για τροποποιήσεις:
-Υπεβλήθη αίτηση για εσωτερικές τροποποιήσεις και αλλαγή χρήσης του 1ου και 2ου ορόφου σε γραφεία και για εσωτερικές τροποποιήσεις και αλλαγή χρήσης του ισογείου και μεσοπατώματος σε καφετέρια. Υπεβλήθη επίσης αίτηση για μετατροπές/ επεκτάσεις προσθήκης προθαλάμου πυροπροστασίας κλιμακοστασίου και ενσωμάτωση των προεξοχών στους ωφέλιμους χώρους των γραφειακών μονάδων σε όλους τους ορόφους.
-Εκκρεμεί η έκδοση της τροποποιημένης άδειας που υπεβλήθη στις 5.12.2025.
Στο κεφάλαιο «πραγματοποιηθείσες εργασίες και απόκλιση από την εγκεκριμένη οικοδομή», αναφέρεται ότι:
(α) Επί του τεμαχίου εκτελέστηκαν εργασίες για την κατασκευή των υπογείων και κατασκευάστηκε υπέργειος μεταλλικός σκελετός, χωρίς να εξασφαλιστεί έγκριση τροποποίησης της εκδοθείσας Πολεοδομικής Άδειας.
(β) Η διαφοροποίηση του δομικού συστήματος ενδεχομένως να επηρέασε τη στατική και δυναμική συμπεριφορά του κτηρίου.
(γ) Επηρεάστηκε η ακρίβεια των υψομετρικών δεδομένων της οικοδομής.
(δ) Υπήρξε μη συμμόρφωση με τα εγκεκριμένα πολεοδομικά μεγέθη της συνολικής ανάπτυξης.
Διαδικασία επανέκδοσης αδειών
-Μετά την αλλαγή ιδιοκτησίας, υποβλήθηκαν νέες στατικές και αρχιτεκτονικές μελέτες.
-Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Λευκωσίας προχώρησε στην έκδοση νέας Πολεοδομικής άδειας, σε συνεννόηση με τους νέους ιδιοκτήτες και μετά την υποβολή σχετικής αίτησης.
-Η έκδοση νέας Άδειας οικοδομής, μετά την έκδοση των νέων Πολεοδομικών αδειών, βρίσκεται μέχρι σήμερα σε εκκρεμότητα.
Νέα πολεοδομική περιγραφή της ανάπτυξης
(α) Αλλαγή χρήσης του ισόγειου καταστήματος σε καφετέρια.
(β) Αλλαγή χρήσης του 1ου και 2ου ορόφου από κατοικίες σε γραφεία.
(γ) Μετατροπή για προσθήκη προθαλάμου πυροπροστασίας κλιμακοστασίου.
(δ) Μετατροπή για ενσωμάτωση των προεξοχών στους ωφέλιμους χώρους των γραφειακών μονάδων σε όλους τους ορόφους.
(ε) Τροποποιήσεις και επεκτάσεις σε φέροντα και μη στοιχεία.
Όπως αναφέρεται στο Υπόμνημα, κατά τη διαδικασία εξέτασης για την έκδοση της Άδειας Οικοδομής προκύπτει ζήτημα που αφορά την εξασφάλιση των απαιτούμενων 21 πρόσθετων χώρων στάθμευσης, σύμφωνα με τις πρόνοιες της ισχύουσας νομοθεσίας.
Στο σημείωμα αναφέρεται επίσης, πως «σύμφωνα με τον ΕΟΑ, οι μελετητές του έργου επιβεβαίωσαν πρόσφατα ότι δεν υπάρχει πρόθεση εγκατάλειψης του έργου και ότι οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται οφείλονται στην ανάγκη αναθεώρησης όλων των μελετών, θέμα περίπλοκο λόγω των δεσμεύσεων που προκύπτουν από τον υφιστάμενο σκελετό, ώστε να προσαρμοστεί η οικοδομή στις σημερινές απαιτήσεις των κανονισμών, συμπεριλαμβανομένων και των απαιτήσεων πυροπροστασίας».
Όπως αναφέρεται, «το ημιτελές κτήριο βρίσκεται στο κέντρο της πρωτεύουσας όπου χιλιάδες πολίτες διασχίζουν τη συγκεκριμένη λεωφόρο (Σπύρου Κυπριανού, παλαιότερα Σάντα Ρόζα) καθημερινώς και ο εν λόγω δρόμος είναι από τους πιο εμπορικούς (κυρίως γραφειακοί χώροι) της πρωτεύουσας. Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο κτήριο παραμένει στην εν λόγω κατάσταση για 14 συναπτά έτη χωρίς καμία επίπτωση (οικονομική ή άλλη) για τους ιδιοκτήτες, προκαλεί στην Ελεγκτική Υπηρεσία προβληματισμό.
Σημειώνεται εξάλλου, πως η επιθεώρηση και μόνο του περιφράγματος του κτηρίου από την Αρμόδια Αρχή δεν μπορεί να θεωρείται επαρκές μέτρο αφού η χρονίζουσα εγκατάλειψη του ημιτελούς κτηρίου προκαλεί μεταξύ άλλων τα εξής προβλήματα:
-Πλήττεται η εικόνα της πρωτεύουσας.
-Επηρεάζονται αρνητικά τα παρακείμενα τεμάχια.
-Προκαλείται οπτική ρύπανση.
-Η εικόνα οξείδωσης των υλικών χρειάζεται να αξιολογηθεί από τον ΕΟΑ ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια όσων διέρχονται πλησίον του συγκεκριμένου εργοταξίου.
Αυξάνεται ο κίνδυνος πρόκλησης μολύνσεων και κατ’ επέκταση κινδύνων για τη δημόσια υγεία.
Ελεγκτική Υπηρεσία: Κτήριο φάντασμα στην πρωτεύουσα ημιτελές από το 2010 – Εγείρονται θέματα ασφάλειας, δημόσιας υγείας και εικόνας της πόλης – Χάος στις κατασκευές
Ένα ημιτελές κτήριο στην Λευκωσία, με πολεοδομική άδεια από το 2010, έχει προκαλέσει την παρέμβαση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία επισημαίνει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας, δημόσιας υγείας και εικόνας της πόλης. Το οκταώροφο κτήριο, με μεταλλικό σκελετό αντί του προβλεπόμενου οπλισμένου σκυροδέματος, παραμένει ημιτελές εδώ και 14 χρόνια, ενώ έχουν υπάρξει και αλλαγές στη χρήση του, όπως η μετατροπή του ισογείου σε καφετέρια. Η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπιστώνει έλλειψη εποπτείας και ελέγχου από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του έργου. Επισημαίνει επίσης ότι η εγκατάλειψη του κτηρίου δημιουργεί προβλήματα ασφάλειας, καθώς έχουν βρεθεί ανθρώπινα λείψανα εντός του εργοταξίου, και θέτει σε κίνδυνο την υγεία των διερχόμενων. Η έλλειψη συμμόρφωσης με τους όρους της πολεοδομικής άδειας και οι συνεχείς αλλαγές στη χρήση του κτηρίου υποδεικνύουν ένα χαοτικό πλαίσιο αδειοδότησης και κατασκευών. Η Ελεγκτική Υπηρεσία καλεί τις αρμόδιες αρχές να λάβουν άμεσα μέτρα για την αποκατάσταση της νομιμότητας, την εξασφάλιση της ασφάλειας των πολιτών και την αποκατάσταση της εικόνας της πόλης. Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση των ελέγχων και της εποπτείας στον τομέα των κατασκευών, καθώς και για την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων σε όσους παραβιάζουν τους κανονισμούς. Η ολοκλήρωση του ημιτελούς κτηρίου ή η κατεδάφισή του αποτελούν άμεση προτεραιότητα για την αποκατάσταση της τάξης και της ασφάλειας στην περιοχή.
