ΕΕ–Ινδία: Τι αλλάζει με τη συμφωνία-ορόσημο για το ελεύθερο εμπόριο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία ολοκλήρωσαν σήμερα τις διαπραγματεύσεις για μια ιστορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), τη μεγαλύτερη που έχει συναφθεί ποτέ από οποιαδήποτε πλευρά, όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η συμφωνία ενισχύει τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μεταξύ της δεύτερης και της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο, σε περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και παγκόσμιων οικονομικών προκλήσεων, υπογραμμίζοντας κοινή δέσμευση για οικονομικό άνοιγμα και εμπόριο βάσει κανόνων.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: “Η ΕΕ και η Ινδία γράφουν ιστορία σήμερα, εμβαθύνοντας την εταιρική σχέση μεταξύ των μεγαλύτερων δημοκρατιών του κόσμου. Έχουμε δημιουργήσει μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, με τις δύο πλευρές να κερδίζουν οικονομικά. Στείλαμε ένα μήνυμα στον κόσμο ότι η συνεργασία βάσει κανόνων εξακολουθεί να αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Και, το καλύτερο από όλα, αυτή είναι μόνο η αρχή – θα αξιοποιήσουμε αυτή την επιτυχία και θα αναπτύξουμε τη σχέση μας ώστε να γίνουμε ακόμη ισχυρότεροι.”
Η ΕΕ και η Ινδία εμπορεύονται ήδη αγαθά και υπηρεσίες αξίας άνω των 180 δισ. ευρώ ετησίως, στηρίζοντας σχεδόν 800.000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ.
Δασμοί: τι προβλέπεται για τις εξαγωγές της ΕΕ
Η συμφωνία αναμένεται να διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, καταργώντας ή μειώνοντας τους δασμούς για το 96,6% των εξαγωγών αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία. Συνολικά, οι δασμολογικές μειώσεις εκτιμάται ότι θα εξοικονομήσουν περίπου €4 δισ. ετησίως σε δασμούς για τα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Πρόκειται, σύμφωνα με την Επιτροπή, για το πιο φιλόδοξο εμπορικό άνοιγμα που έχει παραχωρήσει ποτέ η Ινδία σε εμπορικό εταίρο, δίνοντας ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βασικούς βιομηχανικούς και αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ, με προνομιακή πρόσβαση σε αγορά 1,45 δισ. ατόμων.
Ευκαιρίες για επιχειρήσεις: από αυτοκίνητα μέχρι φάρμακα
Η Ινδία χορηγεί δασμολογικές μειώσεις που, όπως σημειώνεται, δεν έχει λάβει κανένας από τους άλλους εμπορικούς εταίρους της. Ενδεικτικά:
- οι δασμοί στα αυτοκίνητα μειώνονται σταδιακά από 110% σε 10%, ενώ τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων καταργούνται πλήρως μετά από 5 έως 10 χρόνια,
- οι δασμοί έως 44% για μηχανήματα, 22% για χημικά και 11% για φαρμακευτικά προϊόντα καταργούνται ως επί το πλείστον.
Η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για τις μικρές επιχειρήσεις, με σημεία επαφής για παροχή πληροφοριών και υποστήριξη, καθώς και πρόνοιες για διαφάνεια, σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Αγροδιατροφικός τομέας: μειώσεις δασμών και «κόκκινες γραμμές»
Η συμφωνία καταργεί ή μειώνει συχνά απαγορευτικούς δασμούς (άνω του 36% κατά μέσο όρο) στις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ. Μεταξύ άλλων:
- οι δασμοί για τα κρασιά μειώνονται από 150% σε 75% στην έναρξη ισχύος και σταδιακά έως 20%,
- το ελαιόλαδο μειώνεται από 45% σε 0% σε πέντε έτη,
- μεταποιημένα προϊόντα όπως ψωμί και ζαχαρώδη μειώνονται έως 50%.
Παράλληλα, ευαίσθητοι τομείς της ΕΕ, όπως βόειο κρέας, κοτόπουλο, ρύζι και ζάχαρη, εξαιρούνται από την ελευθέρωση, ενώ όλες οι ινδικές εισαγωγές συνεχίζουν να τηρούν τους κανόνες υγείας και ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ. Την ίδια στιγμή, ΕΕ και Ινδία διαπραγματεύονται χωριστή συμφωνία για γεωγραφικές ενδείξεις.
Υπηρεσίες και διανοητική ιδιοκτησία
Η συμφωνία παρέχει προνομιακή πρόσβαση στην ινδική αγορά υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και θαλάσσιων μεταφορών, με τις πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις της Ινδίας σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία.
Προβλέπεται επίσης υψηλό επίπεδο προστασίας και επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, καλύπτοντας μεταξύ άλλων εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα, εμπορικά απόρρητα και δικαιώματα επί φυτικών ποικιλιών.
Βιωσιμότητα και κλίμα: δεσμεύσεις και χρηματοδότηση
Η συμφωνία περιλαμβάνει κεφάλαιο για εμπόριο και βιώσιμη ανάπτυξη, με ενίσχυση της προστασίας περιβάλλοντος και κλίματος, προστασία δικαιωμάτων εργαζομένων, στήριξη της χειραφέτησης των γυναικών, πλατφόρμα διαλόγου και μηχανισμό εφαρμογής.
ΕΕ και Ινδία θα υπογράψουν μνημόνιο για δημιουργία πλατφόρμας συνεργασίας για το κλίμα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ προβλέπεται –με επιφύλαξη των κανόνων της ΕΕ– ενωσιακή στήριξη ύψους €500 εκατ. για την επόμενη διετία, ώστε να υποστηριχθούν δράσεις μείωσης εκπομπών και επιτάχυνσης βιώσιμου βιομηχανικού μετασχηματισμού.
Επόμενα βήματα για να τεθεί σε ισχύ
Από πλευράς ΕΕ, τα σχέδια κειμένων θα δημοσιευθούν προσεχώς και θα ακολουθήσουν νομική αναθεώρηση και μετάφραση. Η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο για υπογραφή και σύναψη, ενώ μετά την υπογραφή απαιτείται έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και απόφαση του Συμβουλίου για τη σύναψη. Αφού η Ινδία επικυρώσει επίσης τη συμφωνία, αυτή μπορεί να τεθεί σε ισχύ.