Δέκα Χρόνια Ορίζοντας (2016-2025)

Δέκα χρόνια Ορίζοντας, 2016–2025. Πάνω από 500 πολιτιστικά ένθετα, συνεχίζοντας την παράδοση τόσων αξιόλογων πολιτιστικών σελίδων που φιλοξενούσε διαχρονικά η Χαραυγή. Με έμφαση στην κυπριακή δημιουργία, στους καλλιτέχνες και τις καλλιτέχνιδες που ζουν και εργάζονται εδώ. Ταυτόχρονα, με κριτική άποψη απέναντι στην αδράνεια, τις παραλείψεις, τα λάθη και τις στρεβλώσεις των κρατικών και άλλων δομών. Όπως και απέναντι στη μισαλλοδοξία, τη λογοκρισία, τον ρατσισμό και κάθε μορφή αποκλεισμού.
Και συνεχίζουμε. Διεκδικώντας από την Πολιτεία όραμα, σχεδιασμό και δράσεις για μια ουσιαστική πολιτιστική πολιτική.
Κάθε εβδομάδα μέσα στο 2026 θα δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από συνεντεύξεις ή κριτικά κείμενα αυτής της δεκαετούς πορείας. Κείμενα που, μεταξύ άλλων, αναδεικνύουν την ύπαρξη ενός ζωντανού και απαιτητικού πολιτιστικού πεδίου, το οποίο επιμένει, διεκδικεί και ζητά συνθήκες για να προχωρήσει.
Συγχρόνως καταδεικνύουν τις θεσμικές και άλλες αδυναμίες στον χώρο του πολιτισμού, την αναγκαιότητα δομικών αλλαγών, την απουσία οράματος και πολιτικής από την Πολιτεία, την έλλειψη αποφασιστικότητας και αποτελεσματικότητας και πως όλα αυτά παραμένουν δυστυχώς τα ίδια.
Αρχή με τα Κάθετα του Αντώνη Γεωργίου, από την πρώτη έκδοση του Ορίζοντα (3/1/2016), κείμενο που αντηχεί έντονο και σήμερα.
Η αλληλεγγύη είναι η λέξη κλειδί όχι μόνο στα θέματα πολιτισμού
Νέα χρονιά και συνεχίζουμε να αντικρίζουμε γύρω μας την ανασφάλεια, την απελπισία και την απόγνωση στην οποία βρίσκονται πολλοί συμπολίτες μας και από την άλλη, μια ανάσα δίπλα μας, άνθρωποι πνίγονται, προσπαθώντας να φτάσουν στις ακτές της Ευρώπης για να σωθούν.
Mπορούμε άραγε, μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον, να συνεχίζουμε έτσι απλά να γράφουμε, να δημιουργούμε, να διεκδικούμε μόνο για τις τέχνες, ξέχωρα από άλλες διεκδικήσεις: για την υγεία, την εκπαίδευση, την κοινωνική ισότητα, την ισότητα κάθε μορφής και βέβαια την επανένωση του τόπου; Χωρίς να εντάσσουμε τον λόγο μας σε μια γενικότερη απαίτηση για αλλαγή; Και μπορούμε πια να συνεχίζουμε να ελπίζουμε πως μπορεί να έρθει αυτή η αλλαγή; Ή όσο πάει θα νιώθουμε πιο έντονα πως όλες οι προσπάθειές μας μοιάζουν σαν εκείνες των «συφοριασμένων Τρώων» του Καβάφη; Νιώθω, κι ας ακούγεται περίεργο, ότι όσο πιο πολύ η απαισιοδοξία μας πως τίποτε στον κόσμο δεν μπορεί να αλλάξει γίνεται βεβαιότητα, τόσο πιο έντονη γίνεται και η ανάγκη ότι κάτι πρέπει να αλλάξει.
Νέα χρονιά και Ορίζοντας για τις Τέχνες και το Λόγο, με Λόγο και Άποψη. Για τις τέχνες και τη κοινωνία και τη ζωή, με κριτική άποψη και διεκδικητικό λόγο.
Διότι είναι προφανές πως με μειωμένους προϋπολογισμούς, δεν μπορούν να κρατηθούν θεσμοί, προγράμματα, φεστιβάλ, επιχορηγήσεις στους δημιουργούς, να κρατηθεί η δημιουργία. Άρα το αυτονόητο, πως ο Πολιτισμός χρειάζεται την στήριξη του κράτους παραμένει ζητούμενο. Είναι όμως όλα μόνο θέμα χρημάτων; Η αυθαίρετη απόφαση των Πολιτιστικών Υπηρεσιών να αποκλείσουν το θέατρο από το ήδη εξαγγελθέν Πρόγραμμα επιχορηγήσεων «Πολιτισμός» δείχνει ότι υπάρχουν και θέματα νοοτροπίας.
Υπουργείο, δημιουργοί, φορείς και θεσμοί μπορούν να γίνουν πιο δημιουργικοί, πιο ευφάνταστοι, πιο ανατρεπτικοί και σίγουρα πιο συλλογικοί και δημοκρατικοί, ακόμα και πιο αλληλέγγυοι. Η αλληλεγγύη είναι η λέξη κλειδί όχι μόνο στα θέματα πολιτισμού. Όχι με την έννοια της διαφημιζόμενης φιλανθρωπίας «εθνικών ευεργετών» αλλά της καθημερινής έγνοιας για τον άλλο.
Ταυτόχρονα, τώρα που κάποιοι ισχυρίζονται πως οι αριθμοί και οι δείκτες (όχι αναίμακτα) πάνε καλύτερα ας δούμε να προχωρούν έργα ανάπτυξης, που δεν είναι μόνο οι δρόμοι, τα γήπεδα και τα καζίνα. Είναι και ένα νέο αρχαιολογικό μουσείο, μια νέα κρατική πινακοθήκη, μια νέα κρατική βιβλιοθήκη, όχι απλά σαν κτίρια αλλά σαν οργανισμοί ζωντανοί και δραστήριοι. Ας δούμε, να επανέρχονται τα τιμητικά επιδόματα στους ανθρώπους του πολιτισμού.
Ας προσπαθήσουμε να μείνουμε «κοντά στους ανθρώπους έτσι απλά σαν άνθρωποι», όπως μας λέει και η Έλενα Αγαθοκλέους, που μοιράζεται μαζί μας συναισθήματα από την Λέσβο. Εκεί που «κάθε σωσίβιο και άνθρωπος, κάθε άνθρωπος και μια ιστορία, μια οικογένεια, ένας τόπος». Έτσι απλά σαν άνθρωποι.
Αντώνης Γεωργίου (Κάθετα 3/1/2016)