Γροιλανδία: Στην πρώτη γραμμή άμυνας ΗΠΑ και ΝΑΤΟ – Δείτε τους χάρτες που εξηγούν τη στάση του Τραμπ

Το σενάριο αμερικανικής κυριότητας της Γροιλανδίας επαναφέρει με επιμονή ο Ντόναλντ Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα γίνει για λόγους εθνικής ασφάλειας, σε μια περίοδο που παρά τις αντιρρήσεις σε ΗΠΑ και Ευρώπη, υπάρχει ευρεία συμφωνία για τη στρατηγική σημασία του αρκτικού νησιού στην άμυνα της Δύσης.
Παρότι πολλοί Αμερικανοί και Ευρωπαίοι εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να προχωρήσουν στην απόκτηση του αρκτικού νησιού, προκειμένου να ενισχύσουν την άμυνά τους στα βόρεια, κατά γενική ομολογία, η Γροιλανδία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη ναυτική και πυραυλική άμυνα της Βόρειας Αμερικής, αλλά και σε ολόκληρο τον Βόρειο Ατλαντικό.
Σε πολλούς χάρτες, επισημαίνει η Wall Street Journal, η Γροιλανδία εμφανίζεται απομακρυσμένη και δυσανάλογα τεράστια. Αυτό οφείλεται εν μέρει στον τρόπο με τον οποίο η σφαιρική Γη προβάλλεται σε επίπεδες χαρτογραφικές απεικονίσεις. Όταν, όμως, το νησί παρουσιάζεται με ακριβείς αναλογίες μεγέθους, φαίνεται μικρότερο απ’ ό,τι συνήθως απεικονίζεται και πολύ πιο κοντά στη Βόρεια Αμερική, τοποθετημένο μάλιστα στο κέντρο της γεωγραφικής επικράτειας του ΝΑΤΟ.
Ακόμη και με πιο ρεαλιστικές απεικονίσεις, η Γροιλανδία παραμένει τεράστια. Είναι μεγαλύτερη τόσο από την Καλιφόρνια όσο και από το Μεξικό και σχεδόν τέσσερις φορές μεγαλύτερη από το Τέξας. Πέρα από το μέγεθός του, όμως, το νησί κατέχει μια εξαιρετικά στρατηγική θέση: βρίσκεται ανάμεσα στα τμήματα του ΝΑΤΟ στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και τη Ρωσία, αλλά και στο ανατολικό άκρο της Αρκτικής.
Αυτή η γεωγραφική πραγματικότητα εξηγεί γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιχειρήσει επανειλημμένα, εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, να αποκτήσουν τη Γροιλανδία.
Η Γροιλανδία βρίσκεται στο σημείο όπου ο Ατλαντικός συναντά τον Αρκτικό Ωκεανό. Ρωσικά πλοία και υποβρύχια που κατευθύνονται προς τον νότο από βάσεις στην ευρύτερη αρκτική περιοχή διέρχονται από θαλάσσιες ζώνες μεταξύ της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Νορβηγίας. Όλες αυτές οι περιοχές ανήκουν στο ΝΑΤΟ και θεωρούνται κρίσιμα αμυντικά σημεία για τη Συμμαχία.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022, το ΝΑΤΟ έχει ενισχύσει τις αεροπορικές και ναυτικές περιπολίες στα συγκεκριμένα ύδατα.
Το νησί διαδραματίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στην αεράμυνα του ΝΑΤΟ. Κατά μήκος της συντομότερης αεροπορικής διαδρομής μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον -ενός τόξου που είναι γνωστό ως «μέγιστη κύκλια απόσταση»- η Γροιλανδία βρίσκεται περίπου στο μέσο. Για τον λόγο αυτό θεωρείται η πρώτη γραμμή άμυνας του ΝΑΤΟ σε μεγάλο μέρος της Αρκτικής.
Σε περίπτωση που η Ρωσία ή η Κίνα εκτόξευαν διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, πολλοί από αυτούς εκτιμάται ότι θα διέρχονταν πάνω από τη Γροιλανδία. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ διατηρούν στο νησί βάση της Διαστημικής Δύναμης, η οποία παρακολουθεί συνεχώς τον ουρανό για ενδεχόμενες απειλές.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ εξετάζουν το ενδεχόμενο να εγκαταστήσουν πρόσθετο εξοπλισμό ανίχνευσης πυραύλων στη Γροιλανδία και σε κοντινές περιοχές.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους διέθεταν στρατιωτικές βάσεις σε ολόκληρη τη Γροιλανδία. Οι δυνάμεις που στάθμευαν εκεί παρακολουθούσαν σοβιετικά πλοία και υποβρύχια και ήταν έτοιμες να υπερασπιστούν το νησί σε περίπτωση εισβολής ή επίθεσης.
Σήμερα, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία έχει περιοριστεί σημαντικά, με περίπου 150 στρατιώτες να παραμένουν στο νησί, αριθμός αισθητά μειωμένος σε σχέση με το ανώτατο επίπεδο των περίπου 15.000 στρατιωτών που είχαν αναπτυχθεί στο παρελθόν.
Πηγές γραφικών: Ηνωμένα Έθνη (εκτάσεις χωρών), Υπηρεσία Απογραφής των ΗΠΑ, American Security Project, Beaufort Gyre Exploration Project, Αμερικανική Ακτοφυλακή, Κυβέρνηση του Καναδά, The Arctic Institute, Norwegian Defence Estates Agency, Φινλανδικές Ένοπλες Δυνάμεις, Σουηδικές Ένοπλες Δυνάμεις, Scandinavian Journal of Military Studies, INTERACT, NorthwestPassage.info, Arctic Institute of North America, Επίσημες Εκθέσεις της Νορβηγικής Κυβέρνησης, Federation of American Scientists, Εθνικό Μουσείο της Γροιλανδίας.