Βαφεάδης: Νέο σχέδιο Ηλεκτροκίνηση, τι έγινε το 2025 και τι να περιμένουμε το 2026

ην πορεία υλοποίησης των πολιτικών και των έργων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων για το 2025 παρουσίασε τη Δευτέρα ο υπουργός Μεταφορών Αλέξης Βαφεάδης, δίνοντας έμφαση στην ηλεκτροκίνηση, τα μεγάλα οδικά έργα, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τις δημόσιες μεταφορές.
Κατά την παρουσίαση του απολογισμού, ο υπουργός ανέφερε ότι η πολιτική του υπουργείου αναπτύσσεται γύρω από τέσσερις βασικούς πυλώνες: ταχύτερες μετακινήσεις, πράσινη μετάβαση, καλύτερες υποδομές και ευκολότερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Στο πεδίο της ηλεκτροκίνησης, ο κ. Βαφεάδης είπε ότι το Τμήμα Οδικών Μεταφορών επεξεργάζεται νέο σχέδιο χορηγιών με χρονικό ορίζοντα έως το 2030. Όπως ανέφερε, η μετάβαση προς τα ηλεκτρικά οχήματα βρίσκεται σε εξέλιξη, ωστόσο εξακολουθεί να απαιτείται κρατική στήριξη, καθώς οι τιμές έχουν μειωθεί αλλά δεν έχουν ακόμη φθάσει σε επίπεδα που να καθιστούν την επιλογή αυτονόητη για τον μέσο καταναλωτή.
Όπως εξήγησε, η αγορά δεν έχει ακόμη ωριμάσει σε βαθμό που να κινείται προς την ηλεκτροκίνηση χωρίς κυβερνητική παρέμβαση. Αν και η διαφορά κόστους ανάμεσα στα ηλεκτρικά οχήματα και στα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης έχει περιοριστεί, παραμένει, όπως είπε, αρκετά μεγάλη ώστε να επηρεάζει τις αποφάσεις αγοράς.
Σε αντίθεση με τα προηγούμενα σχέδια, τα οποία εντάσσονταν στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και είχαν ορίζοντα μέχρι το 2026, το νέο πρόγραμμα θα προβλέπει ετήσιες χορηγίες μέχρι το τέλος της δεκαετίας, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας που απορρέουν από το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι μέσα στο 2025 παραχωρήθηκαν περίπου 2.500 χορηγίες ηλεκτροκίνησης, συνολικής αξίας περίπου 21,5 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας ότι η πορεία αυτή δείχνει σταδιακή πρόοδο στη μετάβαση.
Παράλληλα, ανέφερε ότι στόχος είναι μέχρι το 2030 να κυκλοφορούν στους κυπριακούς δρόμους περίπου 85.000 ηλεκτρικά οχήματα. Όπως είπε, η επίτευξη του στόχου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά αυτοκινήτου και κυρίως από την πορεία των τιμών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κάθε χρόνο εγγράφονται περίπου 40.000 οχήματα στην Κύπρο και, εφόσον τα επόμενα τέσσερα χρόνια καταγράφονται περίπου 15.000 εγγραφές ηλεκτρικών οχημάτων ετησίως, τότε ο στόχος μπορεί να προσεγγιστεί. Την ίδια ώρα, επισήμανε ότι η εικόνα της αγοράς παραμένει αβέβαιη, με έντονη δραστηριότητα στην Κίνα και επιβράδυνση των σχεδίων αρκετών ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών.
Ο κ. Βαφεάδης σημείωσε ακόμη ότι στην Κύπρο καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον για υβριδικά οχήματα και υπογράμμισε ότι ο βασικός στόχος της πολιτικής δεν είναι μόνο η αύξηση του αριθμού των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αλλά η μείωση των εκπομπών ρύπων.
Αναφερόμενος στους δημόσιους σταθμούς φόρτισης, είπε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο που βασίζεται στο Σχέδιο Ανάκαμψης για την ανάπτυξη ιδιωτικών σημείων φόρτισης, το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει την αναμενόμενη ανταπόκριση. Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, εξετάζεται ενίσχυση του δικτύου μέσω δημόσιων παρεμβάσεων.
Σε ό,τι αφορά τον δρόμο Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς, ο υπουργός ανέφερε ότι η αρχική σύμβαση τερματίστηκε επειδή ο εργολάβος δεν προχωρούσε σύμφωνα με τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Όπως είπε, έγιναν προσπάθειες για να εξευρεθεί λύση, ωστόσο τελικά κρίθηκε αναγκαίος ο τερματισμός της σύμβασης ώστε να υπάρξει προοπτική προόδου.
Το Τμήμα Δημοσίων Έργων επαναπροκήρυξε το έργο τον Αύγουστο του 2025, αλλά ο προηγούμενος ανάδοχος υπέβαλε έντεκα ενστάσεις στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, οι οποίες απορρίφθηκαν όλες, προκαλώντας, σύμφωνα με τον υπουργό, καθυστερήσεις στη διαδικασία. Οι νέες προσφορές αναμένεται να υποβληθούν στα τέλη Μαρτίου, ενώ έχει ολοκληρωθεί και η προετοιμασία των εγγράφων για τη νέα φάση από το Στρουμπί μέχρι την Πόλη Χρυσοχούς, η οποία θα αφορά τετραπλό αυτοκινητόδρομο.
Ο υπουργός χαρακτήρισε το έργο κρίσιμο για την ανάπτυξη της περιοχής, σημειώνοντας ότι θα βελτιώσει την οδική ασφάλεια και θα ενισχύσει τη σύνδεση της Πόλης Χρυσοχούς με τα αστικά κέντρα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο κυκλοφοριακό της Λεμεσού. Ο κ. Βαφεάδης σημείωσε ότι κάθε χρόνο εγγράφονται περίπου 13.000 νέα οχήματα στην πόλη, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά το υφιστάμενο οδικό δίκτυο. Όπως ανέφερε, η κατασκευή του Βόρειου Παρακαμπτήριου Λεμεσού προωθείται πλέον με στόχο την προκήρυξη των πρώτων δύο τμημάτων μέχρι το τέλος του έτους, ενώ προγραμματίζονται και μικρότερα έργα για σύνδεση της βόρειας πλευράς της πόλης και αποσυμφόρηση των κόμβων του αυτοκινητοδρόμου.
Σε σχέση με το ενδεχόμενο δημιουργίας τραμ, ο υπουργός υπενθύμισε ότι προηγούμενη μελέτη για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε καταλήξει ότι το έργο δεν είναι οικονομικά βιώσιμο λόγω χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας. Όπως είπε, το υπουργείο έχει ζητήσει επικαιροποίηση της μελέτης ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχουν νέα δεδομένα που θα μπορούσαν να διαφοροποιήσουν τα συμπεράσματα.
Για το λιμάνι και τη μαρίνα Λάρνακας, ο κ. Βαφεάδης ανέφερε ότι το 2025 υπογράφηκε συμφωνία για εκπόνηση μελέτης που θα καθορίσει το μοντέλο ανάπτυξης της περιοχής μετά τον τερματισμό της σύμβασης με την εταιρεία Κίτιον. Παράλληλα, προχωρεί το έργο εκβάθυνσης της μαρίνας, το οποίο αντιμετωπίζει καθυστερήσεις και λόγω πρόσφατων καιρικών συνθηκών.
Για το λιμάνι Λεμεσού, είπε ότι τα έσοδα του κράτους από τη σύμβαση παραχώρησης έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2016 και έφθασαν περίπου τα 60 εκατ. ευρώ το 2025. Όπως ανέφερε, η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων προσέγγισε τις 500.000 μονάδες, αντανακλώντας την αυξημένη εμπορική δραστηριότητα.
Στον τομέα των αερομεταφορών, ο υπουργός σημείωσε ότι το 2025 καταγράφηκε ρεκόρ επιβατικής κίνησης με 13,7 εκατομμύρια επιβάτες και αεροπορική συνδεσιμότητα με 41 χώρες. Όπως εξήγησε, η αύξηση αυτή άσκησε σημαντική πίεση στις υποδομές των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαχειρίστρια εταιρεία είχε υποχρέωση να προχωρήσει σε επέκταση των εγκαταστάσεων ήδη από το 2018-2019, όταν ξεπεράστηκε συγκεκριμένος αριθμός επιβατών. Το θέμα οδηγήθηκε σε διαιτησία, η οποία δικαίωσε το κράτος, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει η δεύτερη φάση επέκτασης των αεροδρομίων, που αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την εμπειρία των επιβατών.
Ο κ. Βαφεάδης παρέθεσε επίσης στοιχεία για τις δημόσιες επιβατικές μεταφορές, αναφέροντας ότι οι μετακινήσεις έφθασαν τα 28 εκατομμύρια, με την τάση να παραμένει ανοδική. Παρά τη βελτίωση, σημείωσε ότι η χρήση δημόσιων μεταφορών στην Κύπρο εξακολουθεί να κυμαίνεται μεταξύ 3% και 5% του πληθυσμού.
Σε σχέση με την υπηρεσία Pame Express, διευκρίνισε ότι δεν έχει σταματήσει, παρά την πρόθεση του αναδόχου να διακόψει τη λειτουργία λόγω έλλειψης οδηγών. Όπως είπε, το υπουργείο θεωρεί ότι τυχόν διακοπή θα συνιστούσε παραβίαση της σύμβασης και έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες ενέργειες, εάν ο ανάδοχος επιμείνει.
Ο υπουργός τόνισε ότι η έλλειψη επαγγελματιών οδηγών αποτελεί ευρωπαϊκό και διεθνές πρόβλημα, ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο μείωσης της ηλικίας για την απόκτηση επαγγελματικής άδειας οδήγησης.
Αναφορά έγινε και στο σύστημα φωτοεπισήμανσης, για το οποίο ο κ. Βαφεάδης υποστήριξε ότι δεν αποτελεί φοροεισπρακτικό μέτρο, αλλά συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, όπως είπε, ο αριθμός των παραβάσεων έχει μειωθεί αισθητά τα τελευταία δύο χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι οι οδηγοί προσαρμόζονται στους κανόνες.
Σε ό,τι αφορά την πρόταση για αντίστροφη χρονομέτρηση στα φανάρια, ανέφερε ότι οι εμπειρογνώμονες έκριναν πως δεν είναι συμβατή με τα έξυπνα συστήματα σηματοδότησης που προωθούνται στην Ευρώπη, καθώς μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση στους οδηγούς. Πρόσθεσε ότι το Τμήμα Δημοσίων Έργων προωθεί δράση για τοποθέτηση έξυπνων φώτων, τα οποία θα μπορούν αυτόνομα να εντοπίζουν κυκλοφοριακή κίνηση και συμφόρηση και να ρυθμίζουν ανάλογα τη σηματοδότηση.
Σχετικά με τα οδικά έργα, ο υπουργός ανέφερε ότι το 2025 βρίσκονταν σε εξέλιξη εννέα σημαντικά οδικά έργα, μεταξύ των οποίων η πρώτη φάση του δρόμου Λεμεσού – Σαϊττά, οι αυτοκινητόδρομοι Λευκωσίας – Παλαιχωρίου και Αστρομερίτη – Ευρύχου, καθώς και η αναβάθμιση της γέφυρας στην Καλαβασό.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στα έργα σταθεροποίησης του παλαιού δρόμου Πάφου – Λεμεσού στην περιοχή της Πέτρας του Ρωμιού, τα οποία χαρακτήρισε ιδιαίτερα απαιτητικά από άποψη πολιτικής μηχανικής. Παράλληλα, συνεχίζονται έργα όπως ο παραλιακός δρόμος Λάρνακας – Δεκέλειας, που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του έτους, καθώς και έργα βελτίωσης της πρόσβασης στην Επισκοπή και περιοδικής συντήρησης αυτοκινητοδρόμων στην επαρχία Λευκωσίας.
Στο επίπεδο των μελετών, το υπουργείο προχώρησε στην προετοιμασία έργων όπως ο αυτοκινητόδρομος Δένειας – Αστρομερίτη, ο δρόμος Πόλης Χρυσοχούς – Στρουμπιού και η δεύτερη φάση του δρόμου Λεμεσού – Σαϊττά, ενώ προωθούνται και οι επόμενες φάσεις του περιμετρικού αυτοκινητοδρόμου Λευκωσίας.
Ο κ. Βαφεάδης ανέφερε ακόμη ότι ο συνολικός προϋπολογισμός του υπουργείου για το 2025 ξεπέρασε τα 500 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται τα κόστη για έργα που υλοποιούνται για λογαριασμό άλλων υπουργείων.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι η επιβατική κίνηση των 13,7 εκατομμυρίων επιβατών αποτελεί αριθμό ρεκόρ, ο οποίος, όπως είπε, αντανακλά τη δουλειά που έγινε τόσο στη διαχείριση των αεροδρομίων όσο και στην ανάπτυξη του τουριστικού και επιχειρηματικού μοντέλου, εκφράζοντας την ελπίδα ότι και η φετινή χρονιά θα κινηθεί τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα.
ΚΥΠΕ