Β. Κασσιανίδου: O πολιτισμός είναι θεμελιώδης πυλώνας του ευρωπαϊκού οικοδομήματος

Η Υφυπουργός Πολιτισμού, Βασιλική Κασσιανίδου, παρουσίασε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις βασικές προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς του πολιτισμού και των μέσων ενημέρωσης, τονίζοντας πως ο πολιτισμός δεν αποτελεί επικουρική πολιτική, αλλά έναν θεμελιώδη πυλώνα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (CULT) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η κ. Κασσιανίδου επεσήμανε ότι το πολιτιστικό πρόγραμμα της Προεδρίας τονίζει τον πολιτισμό ως γέφυρα διαλόγου και κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο πολιτισμός λειτουργεί ως χώρος όπου οι αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνονται βιωματικές για τους πολίτες, όχι μόνο εντός της Ευρώπης αλλά και στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον.
Η κ. Κασσιανίδου υπογράμμισε πως είναι ουσιαστικής σημασίας η συνεργασία μας για την προώθηση θεμάτων πολιτισμού. Πρόσθεσε ότι ο πολιτισμός και τα μέσα ενημέρωσης, αποτελούν τους κατεξοχήν χώρους όπου η ευρωπαϊκή δημοκρατία, η ελευθερία της έκφρασης, η πολυφωνία και η εμπιστοσύνη των πολιτών αποκτούν απτό και καθημερινό περιεχόμενο. «Είναι πεποίθησή μας ότι ο πολιτισμός πρέπει να είναι στο επίκεντρο της δημόσιας πολιτικής», συμπλήρωσε.
Την ίδια ώρα, υπενθύμισε ότι ήδη από την Κυπριακή Προεδρία του 2012, τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την Πολιτιστική Διακυβέρνηση είχαν θέσει ως στόχο την ένταξη του πολιτισμού στον πυρήνα των δημόσιων πολιτικών. «Μια θεσμική παρακαταθήκη που παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη», σημείωσε.
Σε αυτό το θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο, ανέφερε η Υφυπουργός, η Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη συνιστά ένα κρίσιμο στρατηγικό ορόσημο. Για πρώτη φορά, συνέχισε, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτά ένα συνεκτικό στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής που τοποθετεί τον πολιτισμό στον πυρήνα της χάραξης ευρωπαϊκής πολιτικής, ενισχύοντας τη συνοχή και τη μακροπρόθεσμη κατεύθυνση της ευρωπαϊκής δράσης.
Επισήμανε ότι η Κυπριακή Προεδρία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην Κοινή Διακήρυξη που συνοδεύει την Πυξίδα Πολιτισμού και στοχεύει στην προώθηση των εργασιών και στην ολοκλήρωση των απαραίτητων διαβουλεύσεων με στόχο την υπογραφή της εκ μέρους του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας.
Αναφερόμενη στο νέο πρόγραμμα AgoraEU, η κ. Κασσιανίδου υπογράμμισε πως αντανακλά τη σύγχρονη αντίληψη ότι ο πολιτισμός, τα μέσα ενημέρωσης και η κοινωνία των πολιτών, δεν αποτελούν απλώς τομείς πολιτικής, αλλά βασικές υποδομές της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, κρίσιμες για την ανθεκτικότητά της. Πρόσθεσε ότι σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, υβριδικών απειλών, παραπληροφόρησης και πίεσης στον χώρο της ανεξάρτητης ενημέρωσης, η στήριξη αυτών των τομέων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα της Ένωσης.
Εξήγησε πως ως μέρος του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ένωσης μετά το 2027, το πρόγραμμα AgoraEU στοχεύει στη χρηματοδότηση του πολιτισμού, των μέσων και της κοινωνίας των πολιτών. «Με αφετηρία τα προγράμματα ‘Δημιουργική Ευρώπη’ και ‘Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες’, προσθέτει νέα στοιχεία για τη στήριξη των μέσων και την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχικότητας», συμπλήρωσε.
Επισήμανε ότι η Κυπριακή Προεδρία θεωρεί σημαντικό να διασφαλίσει ότι όλοι οι τομείς του πολιτισμού, τα μέσα και η κοινωνία των πολιτών λαμβάνουν τη στήριξη που χρειάζονται για την εκπλήρωση της αποστολής τους.
Αναφερόμενη στη συζήτηση επί της Πρότασης στο Συμβούλιο, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, τόνισε ότι ο στόχος της Προεδρίας είναι να επιτευχθεί συμφωνία στο Συμβούλιο τον Μάιο.
Σε ό,τι αφορά τον θεσμό των Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης, η κ. Κασσιανίδου τόνισε πως αποτελεί μία από τις πιο επιτυχείς και προβεβλημένες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπενθύμισε πως στα 40 και πλέον χρόνια ύπαρξής του έχουν λάβει τον τίτλο και έχουν συμμετέχει στον θεσμό πάνω από 70 πόλεις.
Την ίδια ώρα, τόνισε πως η Κυπριακή Προεδρία αναγνωρίζει την αποδεδειγμένη και πολυδιάστατη προστιθέμενη αξία του θεσμού για την κοινωνική συνοχή, την ενδυνάμωση των πόλεων και τη διεθνή τους εξωστρέφεια.
Καλωσόρισε το έργο της Κομισιόν για την ετοιμασία της νέας νομικής βάσης για μετά το 2033. «Είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε τις συζητήσεις στο Συμβούλιο, εφόσον και εάν η πρόταση για νέα νομική βάση παρουσιαστεί κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας», σημείωσε.
Η Υφυπουργός Πολιτισμού, αναφέρθηκε σε ακόμα μια σημαντική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας, που στοχεύει να θέσει τις βάσεις για το νέο Πρόγραμμα Εργασίας για τον Πολιτισμό μετά το 2027. «Κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου τον Μάιο σκοπεύουμε να διοργανώσουμε μια ανταλλαγή απόψεων επί θεμάτων που κρίνονται ως τα πλέον σημαντικά για τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς για τα επόμενα τρία χρόνια», εξήγησε.
Σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, η κ. Κασσιανίδου τόνισε πως η Προεδρία θεωρεί ότι ο γραμματισμός στα μέσα και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του πληροφοριακού χώρου, αποτελούν κατεξοχήν πολιτιστικές και εκπαιδευτικές πολιτικές. «Δεσμευόμαστε πλήρως να ενδυναμώσουμε τη δημοκρατία στην ΕΕ, με βάση και το Πακέτο Δημοκρατίας της Κομισιόν, το οποίο συμπεριλαμβάνει την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας και την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Κοινωνία των Πολιτών», ανέφερε.
Συνεχίζοντας δήλωσε πως εντός της Ευρωπαϊκής Ασπίδας για τη Δημοκρατία, το Πρόγραμμα για την Ανθεκτικότητα των ΜΜΕ αντανακλά τις προτεραιότητές της Προεδρίας για την ενδυνάμωση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, καλλιεργώντας έναν ανθεκτικό χώρο πληροφόρησης και παρέχοντας χρηματοδοτική υποστήριξη για την ανεξάρτητη και τοπική δημοσιογραφία.
Παράλληλα, η Υφυπουργός ανέφερε πως στο πλαίσιο της Προεδρίας, “θα έχουμε την ευκαιρία να εμβαθύνουμε σε δύο καίρια και αλληλένδετα ζητήματα” κατά την άτυπη συνάντηση των Υπουργών Πολιτισμού που θα φιλοξενηθεί στην Κύπρο τον Μάρτιο.
Συγκεκριμένα, όπως εξήγησε, οι θεματικές θα αφορούν στην προστασία και την ουσιαστική εφαρμογή των πολιτιστικών δικαιωμάτων, καθώς και στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
Ταυτόχρονα, αναφερόμενη στην παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών, τόνισε ότι δυστυχώς ανθεί σε συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων, αστάθειας και κρίσεων και συνιστά σοβαρή απειλή όχι μόνο για την πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και για το κράτος δικαίου, την κοινωνική συνοχή και τη διεθνή ασφάλεια.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου, συνέχισε, απαιτεί συντονισμένη ευρωπαϊκή και διεθνή δράση, ενίσχυση της πρόληψης, της επιβολής του νόμου και της επιστροφής πολιτιστικών αγαθών, καθώς και αξιοποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ κρατών και θεσμών.
Επεσήμανε ότι μέσα από αυτή τη διττή θεματική, η Κυπριακή Προεδρία επιδιώκει να αναδείξει τον πολιτισμό ως θεμελιώδη διάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ταυτόχρονα ως πεδίο ευθύνης, συνεργασίας και αλληλεγγύης, ενισχύοντας τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και των αξιών που αυτή ενσαρκώνει.
Την ίδια ώρα, δήλωσε πως η Κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση μιας Ευρώπης που δεν επενδύει μόνο στην οικονομική της ισχύ ή στην ασφάλειά της, αλλά και στον πολιτισμό, τη γνώση και τις αξίες που τη συγκροτούν.
«Διαμορφώνουμε ένα όραμα για μια Ευρωπαϊκή Ένωση πιο ισχυρή, ανθεκτική, κοινωνικά αλληλέγγυα και στρατηγικά αυτόνομη. Μια Ευρώπη που επενδύει στον άνθρωπο, στη μνήμη, στη δημιουργία και στον πολιτισμό ως συνεκτικό ιστό και που προσεγγίζει τον πολιτισμό ως τη πιο άμεση και καθολικά κατανοητή γλώσσα των ευρωπαϊκών αξιών», συμπλήρωσε.
Κλείνοντας με την ομιλία της, τόνισε πως στο πνεύμα συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού, προσβλέπουμε στη στενή συνεργασία μας με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την επίτευξη αυτών των κοινών στόχων.
Απαντώντας σε ερωτήσεις των Ευρωβουλευτών, η Υφυπουργός Πολιτισμού τόνισε ότι η στήριξη και η ελευθερία των καλλιτεχνών είναι καθοριστικής σημασίας αυτή τη στιγμή, καθώς συχνά αποτελούν τις φωνές που αναδεικνύουν σημαντικά κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα. Όπως επεσήμανε, μέσω των προγραμμάτων χρηματοδότησης πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι καλλιτέχνες και οι δημιουργικοί τομείς έχουν τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για να συνεχίσουν το έργο τους, ενώ η ελευθερία έκφρασης παραμένει θεμελιώδης προϋπόθεση.
Η Υφυπουργός υπογράμμισε, επίσης, ότι ο πολιτισμός και η κουλτούρα αποτελούν το στοιχείο που ενώνει τα κράτη μέλη της Ένωσης, καθώς μοιράζονται κοινές αξίες και θεσμικά πλαίσια. Στο πλαίσιο αυτό, η Προεδρία της Κύπρου δίνει έμφαση στην ενσωμάτωση, τη διαφάνεια και τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών, καθώς και στην επαρκή χρηματοδότηση του πολιτισμού.
Σε δηλώσεις της στο ΚΥΠΕ, η κ. Κασσιανίδου τόνισε πως η Κύπρος θα επωφεληθεί μέσα από την Προεδρία, καθώς ο πολιτισμός θα αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο. Εξήγησε πως αυτό θα επιτευχθεί με το άνοιγμα της Κύπρου σε περισσότερα ευρωπαϊκά κονδύλια και διαρθρωτικά ταμεία, φέρνοντας για παράδειγμα το AgoraEU.
Επεσήμανε, παράλληλα, πως το στρατηγικό κείμενο «Culture Compass» και το “Europe for Culture – Culture for Europe”, το οποίο θα παρουσιάσει ο Επίτροπος, Γκλένν Μικάλεφ, είναι κάτι το οποίο θα συζητηθεί κατά την Κυπριακή Προεδρία και ελπίζουν ότι θα ολοκληρωθεί εντός του εξαμήνου. Σημείωσε ότι θα είναι μια μεγάλη επιτυχία για την Κυπριακή Προεδρία αν κλείσει αυτό το κεφάλαιο.
Την ίδια ώρα, η Υφυπουργός τόνισε μία άλλη σημαντική συζήτηση που θα λάβει χώρα κατά τη διάρκεια της Προεδρίας, η οποία αφορά την αντικατάσταση προγραμμάτων, όπως το Creative Europe και το CERF, από το πρόγραμμα AgoraEu, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει το 2027.
Εξήγησε πως ούσα η τελευταία χώρα από το Τρίο, η Κύπρος καλείται να διαχειριστεί αρκετά ζητήματα του πολιτισμού. Υπογράμμισε πως “θα εργαζόμαστε εντατικά για να μπορέσουμε να προωθήσουμε αυτά τα θέματα με τον καλύτερον τρόπο” έτσι ώστε ο τομέας του πολιτισμού να έχει τη χρηματοδότηση που χρειάζεται.
Καταλήγοντας ανέφερε πως ο πολιτισμός είναι η βάση για τη δημοκρατία. «Η ελευθερία της έκφρασης και η προστασία της γνώσης, περνούν μέσα από τη στήριξη του πολιτισμού», σημείωσε.