Αυξήσεις τιμών και επιβράδυνση ανάπτυξης βλέπει η ΚΤΚ για το 2026

Επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 2,7% και άνοδο του πληθωρισμού στο 2,7% περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, οι μακροοικονομικές προβλέψεις Μαρτίου της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου για την κυπριακή οικονομία για το 2026.
Η ΚΤΚ δημοσίευσε την Τρίτη τις προβλέψεις της για τα κύρια μακροοικονομικά μεγέθη της Κύπρου για τα έτη 2026-28, συγκεκριμένα για το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), την ανεργία, τον πληθωρισμό και τον πληθωρισμό εξαιρουμένης της ενέργειας και των τροφίμων (δομικός πληθωρισμός).
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση της ΚΤΚ, οι προβλέψεις του Μαρτίου 2026 ενσωματώνουν και τον οικονομικό αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς και τον αντίκτυπο του ξεσπάσματος του αφθώδους πυρετού στην Κύπρο.
Όπως σημειώνεται, λόγω του υπό εξέλιξη πολέμου στη Μέση Ανατολή, η σημαντική αύξηση, τόσο στην τιμή του πετρελαίου, όσο και στη γεωπολιτική αβεβαιότητα στην εν λόγω περιοχή, αναμένεται να έχουν άμεση αρνητική επίδραση στην κυπριακή οικονομία, κυρίως βραχυπρόθεσμα.
Οι επιπτώσεις αυτές αφορούν ιδιαίτερα τον τομέα του τουρισμού, της ναυτιλίας, καθώς και τον κατασκευαστικό και κτηματομεσιτικό τομέα, τομείς που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα έχει έμμεση αρνητική επίδραση στις εξαγωγές υπηρεσιών λόγω της αναμενόμενης μείωσης της εξωτερικής ζήτησης ως αποτέλεσμα της διεθνούς γεωπολιτικής και γεωοικονομικής αβεβαιότητας, καθώς και της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά όλους τους συντελεστές των δαπανών του ΑΕΠ, δηλαδή, την ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις καθαρές εξαγωγές, σημειώνει η Τράπεζα.
Σημειώνεται ότι οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου. Το βασικό σενάριο υιοθετεί υπόθεση εργασίας ότι η σύρραξη θα έχει διάρκεια περίπου δύο μήνες και υψηλή ένταση, και εν συνεχεία σταδιακή αποκλιμάκωση.
Σε σχέση με τον αντίκτυπο του αφθώδους πυρετού, η νόσος αναμένεται να επιβραδύνει την παραγωγή στον τομέα της κτηνοτροφίας, με αρνητικές επιπτώσεις οι οποίες αναμένεται να εκλείψουν μέχρι το τέλος του 2026, αναλόγως της διασποράς της νόσου, η οποία επί του παρόντος επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Κύπρου. Mε βάση τις τελευταίες εξελίξεις, σύμφωνα με την ΚΤΚ, η επίδραση στο ΑΕΠ και στην αγορά εργασίας συνολικά αναμένεται να είναι πολύ περιορισμένη λόγω του πολύ μικρού μεγέθους του τομέα.
Τέλος, όσον αφορά τη μειωμένη αλλά συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ, η ΚΤΚ δεν διαπιστώνει αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις, λόγω του πολύ περιορισμένου όγκου εμπορίου αγαθών μεταξύ ΗΠΑ και Κύπρου.
Αναλυτικότερα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ για το 2026 προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,7%, σε σχέση με 3,8% για το 2025, ενώ για τα έτη 2027 και 2028 ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ αναμένεται να επιταχυνθεί στο 2,9% και 3,1% αντίστοιχα.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, η εγχώρια ζήτηση τα έτη 2026-28 αναμένεται να υποστηριχθεί από τη συνέχιση της ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και της ανθεκτικότητας που συνεχίζει να καταγράφει η αγορά εργασίας, παρά τους προαναφερθέντες κλυδωνισμούς.
Παρότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη επηρεάζεται αρνητικά από τον πόλεμο, σύμφωνα με την ΚΤΚ, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να παραμείνει σημαντικός παράγοντας της οικονομικής ανάπτυξης, παρά την αναμενόμενη ομαλοποίηση του ρυθμού αύξησής της τα επόμενα έτη.
Επιπλέον, παρά τις πιέσεις που ασκεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα στην επενδυτική δραστηριότητα και στις εισροές κεφαλαίων, σημαντική συμβολή στην εγχώρια ζήτηση αναμένεται από τις υπό εξέλιξη μεγάλες μη οικιστικές ιδιωτικές επενδύσεις, οι οποίες προβλέπεται να επηρεαστούν από την κρίση στη Μέση Ανατολή με χρονική υστέρηση λόγω του πολυετούς ορίζοντα υλοποίησής τους. Αυτά περιλαμβάνουν έργα υποδομής για στήριξη της ψηφιακής και πράσινης ανάπτυξης και άλλα μεταρρυθμιστικά έργα στο πλαίσιο υλοποίησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) και, σε μικρότερο βαθμό, από τις οικιστικές επενδύσεις.
Όσον αφορά τις καθαρές εξαγωγές την περίοδο 2026-28, προβλέπεται σημαντική συνεισφορά από μη τουριστικές υπηρεσίες οι οποίες, αν και επηρεάζονται από το δυσμενέστερο εξωτερικό περιβάλλον, αναμένεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία. Ιδιαίτερα σημαντικός παραμένει ο τομέας της τεχνολογίας, σύμφωνα με την Τράπεζα, ο οποίος ενισχύει τις εξαγωγές υπηρεσιών που σχετίζονται με τη χρήση διανοητικής ιδιοκτησίας (intellectual property).
Επιπλέον, αναμένεται συνεχιζόμενη στήριξη από την αύξηση του κύκλου εργασιών των χρηματοπιστωτικών και επαγγελματικών υπηρεσιών, η οποία οφείλεται εν μέρει στη διαφοροποίηση των σχετικών εξαγωγικών αγορών. Σε μικρότερο βαθμό, η προβλεπόμενη αύξηση των καθαρών εξαγωγών οφείλεται στη συνεισφορά του τουρισμού, τομέας που αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά το 2026 από τις γεωπολιτικές εντάσεις στην Μέση Ανατολή, και να ανακάμψει από το 2027 με σταδιακή αύξηση των αφίξεων τουριστών από το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ισραήλ και από χώρες της ΕΕ. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, οι διαταραχές στον τομέα της ναυτιλίας λόγω του πολέμου αναμένεται να εξασθενίσουν το 2027 και μετά και ο τομέας θα συνεχίσει να συνεισφέρει θετικά στην ανάπτυξη.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις της ΚΤΚ του Δεκεμβρίου 2025, καταγράφεται καθοδική αναθεώρηση στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,3% και 0,1% το 2026 και 2027, αντίστοιχα, κυρίως λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. “Ο σχετικά περιορισμένος αντίκτυπος το 2026 σε σχέση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025 προκύπτει λόγω της καλύτερης από την αναμενόμενη ανάπτυξης της οικονομίας το τέταρτο τρίμηνο του 2025, το οποίο επηρέασε τη δυναμική του ΑΕΠ κατά τα αμέσως επόμενα τρίμηνα, καθώς και λόγω της θετικής επίπτωσης της φορολογικής μεταρρύθμισης”, σημειώνει η ΚΤΚ.
Κατά το 2028, καταγράφεται ελαφρώς ανοδική αναθεώρηση κατά 0,1% κυρίως λόγω της αναμενόμενης οικονομικής ανάκαμψης σε σύγκριση με τα έτη 2026-27, στο πλαίσιο σταδιακής βελτίωσης της οικονομικής εμπιστοσύνης.
Ανεργία στο 4,5%
Η ΚΤΚ αναφέρει ότι η αγορά εργασίας συνεχίζει να στηρίζει την κυπριακή οικονομία και να καταγράφει σημαντική ανθεκτικότητα. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η ανεργία σταθεροποιηθεί γύρω στο 4,5% την περίοδο 2026-28, με μικρή αρνητική επίδραση στον ρυθμό μεγέθυνσης της απασχόλησης για το 2026, λόγω του αντικτύπου της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025, δεν καταγράφεται αναθεώρηση στο ποσοστό ανεργίας για την περίοδο 2026-28, καθώς η αναμενόμενη μεγέθυνση της οικονομίας παραμένει ισχυρή, παρά την καθοδική αναθεώρηση του ΑΕΠ το 2026 λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων, και λόγω της συνεχιζόμενης στενότητας που καταγράφεται στη αγορά εργασίας.
Σημαντική αύξηση στον πληθωρισμό
Το 2026 ο πληθωρισμός , στη βάση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, (ΕνΔΤΚ), προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά στο 2,7% από 0,8% το 2025, λόγω κυρίως των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σημειώνει η ΚΤΚ.
Συγκεκριμένα, αναμένονται σημαντικές ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, λόγω αυξήσεων στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, με έμμεσες ανοδικές επιδράσεις και στις υπόλοιπες συνιστώσες του πληθωρισμού. Περαιτέρω ανοδικές επιδράσεις αναμένονται στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας, λόγω διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και στο αυξημένο κόστος παραγωγής, λόγω σημαντικού ποσοστού εισαγωγών αγαθών από την ΕΕ, η οποία αναμένεται να επιβαρυνθεί σημαντικά από αυξημένες τιμές φυσικού αερίου.
Ανοδικές πιέσεις αναμένονται και στις τιμές των τροφίμων, λόγω κυρίως υψηλότερων τιμών λιπασμάτων που προκύπτουν από τις διαταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα στη Μέση Ανατολή καθώς και λόγω του ξεσπάσματος του αφθώδους πυρετού στην Κύπρο και των αναμενόμενων ανοδικών πιέσεων στις τιμές των κρεάτων και των γαλακτοκομικών προϊόντων.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, το 2027 o πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 2%, κυρίως λόγω της αναμενόμενης επιβράδυνσης στις τιμές της ενέργειας και των υπηρεσιών και, σε μικρότερο βαθμό, στις τιμές των τροφίμων. Οι τιμές της ενέργειας αναμένεται να υποχωρήσουν σημαντικά, εκτιμά η Τράπεζα, στη βάση υπόθεσης εργασίας για σχετικά ταχεία μείωση των τιμών πετρελαίου το 2027. Οι τιμές των υπηρεσιών προβλέπεται επίσης να επιβραδυνθούν, λόγω κυρίως των αναμενόμενων χαμηλότερων μισθολογικών αυξήσεων.
Για το 2028, η Τράπεζα προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα ανέλθει στο 2,2%, κυρίως ως αποτέλεσμα της ανοδικής επίδρασης στις τιμές της ενέργειας από την αναμενόμενη εισαγωγή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2) της ΕΕ, που αναμένεται να επηρεάσει τις εγχώριες τιμές των βασικών καυσίμων κίνησης και θέρμανσης.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025, καταγράφεται σημαντική ανοδική αναθεώρηση του συνολικού πληθωρισμού κατά μία ποσοστιαία μονάδα για το 2026 η οποία οφείλεται στις ανοδικές διαφοροποιήσεις στις τιμές της ενέργειας και όλων των υπόλοιπων συνιστωσών του πληθωρισμού, συνεπεία των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στην Μέση Ανατολή. Οι αναθεωρήσεις του πληθωρισμού για την περίοδο 2027-28 (καθοδική κατά 0,2% και ανοδική κατά 0,3% αντίστοιχα), οφείλονται στον χαμηλότερο πληθωρισμό της ενέργειας, λόγω καθοδικής πορείας των τιμών πετρελαίου από το 2027, καθώς και στις διαφοροποιήσεις των υποθέσεων εργασίας αναφορικά με την πράσινη φορολογία.
Όσον αφορά τον δομικό πληθωρισμό, δηλαδή τον πληθωρισμό εξαιρουμένης της ενέργειας και των τροφίμων, προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω στο 2,3% το 2026 σε σύγκριση με 1,9% το 2025. Σύμφωνα με την ΚΤΚ, η άνοδος αυτή οφείλεται κυρίως στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στον αναμενόμενο υψηλότερο πληθωρισμό των υπηρεσιών και των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας, λόγω και των έμμεσων επιδράσεων από τον αναμενόμενο υψηλότερο πληθωρισμό της ενέργειας.
Τα έτη 2027-2028, ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται να κυμανθεί γύρω στο 2% ετησίως. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αναμενόμενη σταδιακή επιβράδυνση του πληθωρισμού στις υπηρεσίες, η οποία αντισταθμίζεται από την προβλεπόμενη εξασθένηση των αποπληθωριστικών πιέσεων στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου 2025, η ανοδική αναθεώρηση του δομικού πληθωρισμού κατά 0,6% και 0,2% για τα έτη 2026 και 2027, αντίστοιχα, αποδίδεται στις επιπτώσεις του υπό εξέλιξη πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η Τράπεζα εκτιμά ως καθοδικές τις πιθανότητες για απόκλιση από το βασικό σενάριο των προβλέψεων για το ΑΕΠ την περίοδο 2026-28. Σημειώνει ότι οι κύριοι καθοδικοί κίνδυνοι συνδέονται με τη διαμόρφωση υψηλότερων των αναμενόμενων τιμών της ενέργειας, καθώς και τιμών εισαγόμενων πρώτων υλών και προϊόντων λόγω ευρύτερων διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, που απορρέουν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Επιπλέον, προκύπτουν από ενδεχόμενη μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αρνητική επίδραση στις εξαγωγές υπηρεσιών, σε περίπτωση παρατεταμένης διάρκειας του πολέμου, καθώς και από συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σε σχέση με την παγκόσμια εμπορική πολιτική. Παράγοντες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή ενέχουν επίσης καθοδικούς κινδύνους για την πορεία του ΑΕΠ. Αντιθέτως, ανοδικοί κίνδυνοι συνδέονται με μισθούς υψηλότερους από τους αναμενόμενους, λόγω στενότητας στην αγορά εργασίας ή και υψηλότερα από τα αναμενόμενα περιθώρια κέρδους.
Σε σχέση με τον πληθωρισμό, σημειώνεται ότι οι κίνδυνοι για απόκλιση από το βασικό σενάριο των προβλέψεων για την περίοδο 2026-28, εκτιμώνται συνολικά ως ανοδικοί. Οι κύριοι ανοδικοί κίνδυνοι συνδέονται με την πιθανότητα υψηλότερων των αναμενόμενων τιμών ενέργειας και εισαγόμενων προϊόντων και πρώτων υλών λόγω ευρύτερων διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα, που απορρέουν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Επιπλέον, σχετίζονται με το ενδεχόμενο εντονότερων από το αναμενόμενο μισθολογικών πιέσεων ή και αυξημένων περιθωρίων κέρδους. Αντιθέτως, καθοδικοί κίνδυνοι, αν και απομακρυσμένοι, συνδέονται με πιο περιορισμένες και βραχύβιες από τις αναμενόμενες οικονομικές επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.