Αστροφυσικός Σ. Τσαγγαρίδης: Ενδέχεται να συνεχιστεί σήμερα η γεωμαγνητική καταιγίδα

Η γεωμαγνητική καταιγίδα που σημειώθηκε πριν μερικές ημέρες προέρχεται από μια ακραία ηλιακή έκλαμψη, η οποία συνοδεύτηκε από εκτίναξη μάζας προς τη Γη και ενδέχεται να συνεχιστεί και σήμερα, αλλά με μικρότερη ένταση, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο αστροφυσικός Στέλιος Τσαγγαρίδης.
Εχει τη δυνατότητα, είπε, να προκαλέσει διαταράξεις στην ηλεκτροδότηση διαφόρων χωρών και υποστατικών- εφόσον οι Αρχές δεν πάρουν προστατευτικά μέτρα- καθώς και στη διαστημική επικοινωνία.
Τι είναι η γεωμαγνητική καταιγίδα
Η γεωμαγνητική καταιγίδα είναι μια σοβαρή “επίθεση” πάνω στο μαγνητικό πεδίο και ενδεχομένως και στην επιφάνεια της Γης, είπε ο κ. Τσαγγαρίδης.
Το φαινόμενο, όμως, σημείωσε, έχει απόλυτα φυσική προέλευση και εξήγησε ότι στην επιφάνεια και στην ατμόσφαιρα του Ήλιου λαμβάνουν χώρα διάφορες μαγνητικές δραστηριότητες, όπως ηλιακές εκλάμψεις και εκτινάξεις στεμματικής μάζας.
Αυτά τα περιστατικά εκσφενδονίζουν φορτισμένα σωματίδια, κυρίως πρωτόνια και ηλεκτρόνια, στο διάστημα με ιλιγγιώδεις ταχύτητες εκατοντάδων χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο, ισοδύναμες με εκατοντάδες χιλιάδες ή εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα, είπε.
“Θυμίζω, όμως, ότι η Γη είναι περίπου 1,3 εκατομμύρια φορές μικρότερη από τον Ήλιο και βρίσκεται σε μέση απόσταση 150 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από αυτόν. Οπότε, συνήθως οι ούτω καλούμενοι ηλιακοί άνεμοι κατευθύνονται μακριά από τον πλανήτη μας. Στις περιπτώσεις που κάποια σωματίδια φτάνουν και στη Γη, λόγω του φορτίου τους τα “συλλαμβάνει” το μαγνητικό πεδίο της Γης και τα κατευθύνει με ασφάλεια στους δύο μαγνητικούς μας πόλους. Μάλιστα, κατά την κίνησή τους προς τους πόλους, τα σωματίδια ιονίζουν την ατμόσφαιρα, κάτι που προκαλεί τα εντυπωσιακά φώτα του Βορρά και του Νότου (Βόρειο και Νότιο σέλας)” συνέχισε.
Παρόλα αυτά, είπε ο κ. Τσαγγαρίδης, υπάρχουν και οι σπάνιες περιπτώσεις όπου βρισκόμαστε στο διάβα ενός ισχυρού ηλιακού ανέμου.
Σε αυτά τα περιστατικά, λόγω των υψηλών ταχυτήτων και των μικρών μεγεθών τους, πολλά από τα σωματίδια του ηλιακού άνεμου εισχωρούν μέσα στο μαγνητικό πεδίο της Γης και φτάνουν στην επιφάνεια.
Αυτά είναι τα συμβάντα που αποκαλούμε γεωμαγνητικές καταιγίδες, είπε στο ΚΥΠΕ ο κ. Τσαγγαρίδης.
Γιατί μας ανησυχούν οι γεωμαγνητικές καταιγίδες
Οι γεωμαγνητικές καταιγίδες κατηγοριοποιούνται από G 1 (ασθενής) ως G 5 (ακραία), αναλόγως της έντασης της διατάραξης του μαγνητικού πεδίου της Γης.
Οπως ανέφερε ο κ. Τσαγγαρίδης, λόγω της ιονίζουσας δραστηριότητάς τους, στην περίπτωση των πιο σοβαρών, ενδεχομένως να διακόψουν την παραγωγή του ηλεκτρικού ρεύματος στους ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς, να προκαλέσουν επικίνδυνες αιχμές στην τάση σπιτιών, επιχειρήσεων και κρατικών συστημάτων ηλεκτρικής μεταφοράς, καθώς και να διαταράξουν τις επικοινωνίες με και μέσω δορυφόρων.
“Όπως όλοι μπορούμε να αντιληφθούμε, μια συνεχής γεωμαγνητική καταιγίδα ενδεχομένως να θέσει την τεχνολογία μας εκτός λειτουργίας και να κοστίσει, έμμεσα και άμεσα, ανθρώπινες ζωές” τόνισε.
Στοιχεία της τωρινής γεωμαγνητικής καταιγίδας
Σύμφωνα με την υπηρεσία National Oceanic and Atmospheric Administration (NOaA), η οποία είναι αντίστοιχη της NASA για τη μετεωρολογία της Γης και του διαστήματος, η τωρινή καταιγίδα προέρχεται από μια ακραία ηλιακή έκλαμψη αργά στις 18 Ιανουαρίου 2026, η οποία συνοδεύτηκε από εκτίναξη μάζας προς τη Γη.
Σε κάποιες στιγμές, συγκεκριμένα στις 10:23 πμ και 12:21 μμ, έχουν καταγραφεί επίπεδα G 4 (σοβαρή).
“Οπότε, έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει διαταράξεις στην ηλεκτροδότηση διαφόρων χωρών και υποστατικών, εφόσον οι Αρχές δεν πάρουν προστατευτικά μέτρα, καθώς και στη διαστημική επικοινωνία, αλλά μπορεί και να προκαλέσει σέλατα μέχρι και στην Κύπρο” επισήμανε ο κ. Τσαγγαρίδης.
Ενδέχεται, κατέληξε, να συνεχιστεί μέχρι και σήμερα 21 Ιανουαρίου, αλλά με πιο ασθενή ένταση.