Αποκαλυπτική η Ελεγκτική Υπηρεσία: Το 2013 διέλυσαν την υπηρεσία καταφυγίων και έστειλαν τους μηχανικούς στην αδειοδότηση αναπτύξεων – Μπάχαλο με την εφαρμογή «SafeCY»

Στο όνομα της ανάπτυξης, διαλύθηκε η υπηρεσία η οποία δραστηριοποιείτο στον εντοπισμό και διαμόρφωση καταφυγίων, με αποτέλεσμα σήμερα να φθάσαμε στο σημείο εκεί όπου η εφαρμογή πλοήγησης Google Maps απεικονίζει θέση καταφυγίου, να υπάρχει γεωργική γη χωρίς κτήρια.
Τα πιο πάνω συνάγονται από υπόμνημα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, το οποίο αφορά τη διαχείριση και λειτουργία καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας.
Στο υπόμνημα του Γενικού Ελεγκτή, παρατίθεται και απόσπασμα από τα πρακτικά της συνεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 10.7.2013 (αριθμός απόφασης 75.411) στο οποίο καταδεικνύεται πως στο όνομα της επίσπευσης της αδειοδότησης των αναπτύξεων, ουσιαστικά καταργήθηκε το πρόγραμμα δημιουργίας καταφυγίων.
Συγκεκριμένα, στα πρακτικά αναφέρεται, ότι το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να εγκρίνει:
«Την αναστολή του Προγράμματος Δημιουργίας Καταφυγίων και τη μετακίνηση των τεσσάρων πολιτικών μηχανικών και των τριών τεχνικών στις επαρχιακές διοικήσεις-Διοίκηση υπουργείου Εσωτερικών, για κάλυψη των αναγκών επίσπευσης της αδειοδότησης των αναπτύξεων μέχρι το τέλος του 2014». Με άλλα λόγια για περίπου ενάμιση χρόνο, το πρόγραμμα εντοπισμού και δημιουργίας καταφυγίων απλώς έπαψε να υπάρχει».
Υπενθυμίζεται πως τότε άνθισε ο τομέας των ακινήτων με όλες τις παρενέργειες που προέκυψαν στη συνέχεια για το όνομα της Κύπρου.
Στο υπόμνημα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας παρουσιάζονται και αποσπάσματα άλλης συνεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου, ημερομηνίας 28/1/2015 (αριθμός απόφασης 78.249), όπου αναφέρεται πως το Υπουργικό αποφάσισε να εγκρίνει:
«Τη συνέχιση του Προγράμματος Δημιουργίας και Συντήρησης Καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας, ως Πρόγραμμα Εντοπισμού και Δημιουργίας Καταφυγίων και Χώρων Προστασίας, με την αξιοποίηση ενός εκ των Πολιτικών Μηχανικών, που διατέθηκαν αρχικά για το σκοπό αυτό και την παράλληλη αξιοποίηση των υπολοίπων τριών Πολιτικών Μηχανικών και τριών Τεχνικών, για τις ανάγκες του Υπουργείου Εσωτερικών, όπως αναφέρεται στην Πρόταση».
Δηλαδή, με βάση την απόφαση αυτή, μόνο ένας από τους τέσσερις μηχανικούς των καταφυγίων επανέρχεται ενώ οι υπόλοιποι τρεις αποφασίστηκε να αξιοποιηθούν από το Υπουργείο Εσωτερικών για άλλους σκοπούς.
Στους τρεις τεχνικούς, οι οποίοι συμμετείχαν στην προηγούμενη ομάδα για τα καταφύγια, ουδεμία αναφορά γίνεται.
Ο Γενικός Ελεγκτής καταγράφει και τα ακόλουθα:
-Η Υπηρεσία μας διενήργησε περιορισμένης έκτασης έλεγχο σχετικά με ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση και λειτουργία των καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας, με έμφαση στην εμπειρία των πολιτών κατά την αναζήτηση και χρήση τους. Η διερεύνηση επικεντρώθηκε στη σαφήνεια και αξιοπιστία της παρεχόμενης πληροφόρησης, στη δυνατότητα εντοπισμού των καταφυγίων και στην προσβασιμότητά τους σε περίπτωση ανάγκης.
-Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική χρήση της εφαρμογής «SafeCY» κατά την περίοδο 4–7 Μαρτίου 2026, καθώς και επιτόπιες επισκέψεις σε δείγμα καταφυγίων στην Επαρχία Λευκωσίας. Παράλληλα, εξετάστηκε η πληροφόρηση που παρέχεται μέσω του Κέντρου Ελέγχου Επιχειρήσεων της Πολιτικής Άμυνας.
Ενημέρωση μέσω Κέντρου Επιχειρήσεων
Η δοκιμαστική επικοινωνία με το Κέντρο Επιχειρήσεων κατέδειξε διαφοροποιήσεις στην παρεχόμενη πληροφόρηση σε σχέση με την εφαρμογή, δημιουργώντας αβεβαιότητα ως προς την ακρίβεια των δεδομένων.
Αξιοπιστία πληροφόρησης από «SafeCY»
Εντοπίστηκαν ανακρίβειες σε διευθύνσεις, φωτογραφίες και στοιχεία καταφυγίων, γεγονός που δυσχεραίνει τον εντοπισμό τους.
Ελλιπή στοιχεία ταυτοποίησης
Σε αρκετές περιπτώσεις δεν παρέχονται βασικά στοιχεία, όπως αριθμός πινακίδας ή χωρητικότητα, δυσχεραίνοντας την επιβεβαίωση των χώρων.
Έλλειψη δυνατότητας πλοήγησης
Η εφαρμογή δεν παρέχει καθοδήγηση προς τα καταφύγια, απαιτώντας χρήση πρόσθετων εργαλείων.
Ασαφής κατηγοριοποίηση καταφυγίων
Οι όροι «Δημόσιο» και «Κοινό» δεν επεξηγούνται, δημιουργώντας σύγχυση ως προς τη χρήση τους.
Διαθεσιμότητα καταφυγίων
Ορισμένοι χώροι χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, χωρίς διασφάλιση άμεσης διαθεσιμότητας.
Αντιφατικές οδηγίες προς τους πολίτες
Διαφορετικές οδηγίες δημιουργούν ασάφεια ως προς τις ενέργειες των πολιτών σε περίπτωση ανάγκης.
Οι διαπιστώσεις αναδεικνύουν αδυναμίες που επηρεάζουν την ετοιμότητα του κράτους για προστασία των πολιτών και καθιστούν αναγκαία τη βελτίωση της πληροφόρησης και του συντονισμού των αρμόδιων υπηρεσιών.
-Στο πλαίσιο της διερεύνησης από την Υπηρεσία μας, πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική επικοινωνία με το εν λόγω Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων της Πολιτικής Άμυνας, με σκοπό να εξεταστεί ο βαθμός ανταπόκρισης και η παροχή καθοδήγησης αναφορικά με τον εντοπισμό καταφυγίων. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν οκτώ τηλεφωνικές κλήσεις, τόσο κατά τις πρωινές όσο και κατά τις βραδινές ώρες, από τις οποίες απαντήθηκαν οι επτά, ενώ μία πρωινή κλήση δεν απαντήθηκε.
Κατά τη δοκιμαστική επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων ζητήθηκαν πληροφορίες για εντοπισμό καταφυγίου, από «πολίτη» που διαμένει σε πολυκατοικία στην οδό Παναγιώτη Κάσπη 12, 1095 Λευκωσία. Ο «πολίτης» ανέφερε ότι, σύμφωνα με την εφαρμογή «SafeCY», ο υπόγειος χώρος της πολυκατοικίας του εμφανίζεται ως καταφύγιο, ωστόσο, κατά την επιτόπια επίσκεψη δεν εντοπίστηκε σχετική σήμανση που να υποδεικνύει τον χώρο ως καταφύγιο. Από την επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου Επιχειρήσεων προέκυψε διαφορετική πληροφόρηση, σύμφωνα με την οποία το πλησιέστερο καταφύγιο βρίσκεται στο κτίριο του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ), στην οδό Βύρωνος 71-73, Λευκωσία.
Από την πιο πάνω περίπτωση προκύπτουν ερωτήματα ως προς το κατά πόσο το μητρώο καταφυγίων που βρίσκεται στη διάθεση του τηλεφωνικού κέντρου, ταυτίζεται με το μητρώο που χρησιμοποιήθηκε ως πηγή πληροφόρησης για την εφαρμογή
Κατά τη χρήση της εφαρμογής «SafeCY» για τον εντοπισμό καταφυγίων Πολιτικής Άμυνας εντοπίστηκαν αρκετές ανακρίβειες και ασάφειες, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργήσουν σύγχυση στους πολίτες ιδιαίτερα κάτω από συνθήκες έκτακτης ανάγκης.