Ανώτατο: Διέταξε απελευθέρωση αιτητή ασύλου από Καμερούν

Την άμεση απελευθέρωση υπηκόου Καμερούν, ο οποίος τελούσε υπό κράτηση για περισσότερο από έξι μήνες, διέταξε το Ανώτατο Δικαστήριο, στη βάση Απόφασης που εξέδωσε στις 4 Μαρτίου 2026, κρίνοντας ότι η συνέχιση της κράτησής του δεν δικαιολογείται, καθώς δεν προκύπτει ότι οι αρμόδιες αρχές προχωρούσαν με τη δέουσα επιμέλεια τις διαδικασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απέλασή του.
Στην αίτηση για έκδοση προνομιακού εντάλματος habeas corpus, ο αιτητής υποστήριξε ότι η κράτησή του είναι παράνομη, καθώς δεν είχε ενημερωθεί επαρκώς για τους λόγους της κράτησης, ούτε γνώριζε αν προωθούνταν διαδικασίες απέλασης, εφόσον ως αιτητής διεθνούς προστασίας δεν μπορεί να απελαθεί. Παράλληλα, ανέφερε ότι εκκρεμεί Προσφυγή που κατέθεσε στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας κατά της απόφασης απόρριψης της αίτησής του για άσυλο.
Από την πλευρά τους, οι αρμόδιες Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποστήριξαν ότι η αίτηση είναι καταχρηστική και δεν συντρέχουν λόγοι που καθιστούν την κράτησή του παράνομη. Ακόμη, επιχειρηματολόγησαν, ότι η διάρκεια της κράτησης του αιτητή ήταν «εύλογη, νόμιμη και αναγκαία».
Το Δικαστήριο υπενθύμισε τη σημασία του εντάλματος habeas corpus ως θεμελιώδους εγγύησης της προσωπικής ελευθερίας, ενώ αναφερόμενο σε παλαιότερη νομολογία, σημείωσε, «το Habeas Corpus ad subjiciendum είναι προνομιακή διαδικασία για τη διασφάλιση της ελευθερίας του πολίτη» και «παρέχει αποτελεσματικό μέσο άμεσης απελευθέρωσης από παράνομη ή αδικαιολόγητη κράτηση».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, ο αιτητής υπέβαλε αρχικά αίτηση διεθνούς προστασίας το 2019, η οποία απορρίφθηκε το 2024 λόγω σιωπηρής εγκατάλειψης. Συνελήφθη στις 3 Ιουλίου 2025 στην Πάφο για παράνομη παραμονή στη Δημοκρατία, ενώ εκδόθηκαν αυθημερόν Διατάγματα κράτησης και απέλασής του δυνάμει του άρθρου 14 του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου. Στις 20 Ιουλίου 2025 υπέβαλε νέα αίτηση ασύλου, η οποία έγινε δεκτή προς εξέταση, ενώ στις 21 Αυγούστου 2025 εκδόθηκε νέο Διάταγμα κράτησης, βάσει της νομοθεσίας περί προσφύγων. Η αίτηση ασύλου απορρίφθηκε τελικά τον Σεπτέμβριο του 2025 και ο αιτητής προσέφυγε στο Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, διαδικασία που παραμένει σε εκκρεμότητα.
Το Ανώτατο διαπίστωσε ότι η κράτηση του αιτητή διήρκεσε περίπου εξίμισι μήνες, ενώ εξετάστηκαν επίσης οι επαναξιολογήσεις της κράτησής του από τις αρμόδιες Αρχές. Όπως αναφέρεται στην απόφαση, η πρώτη επαναξιολόγηση έγινε μετά την πάροδο δύο μηνών και δύο ημερών από την κράτηση του αιτητή, χρονικό διάστημα που κρίθηκε μικρό και συμβατό με το πνεύμα της νομοθεσίας.
Ωστόσο, το Δικαστήριο τόνισε ότι η νομιμότητα της κράτησης συνδέεται και με το κατά πόσο οι αρχές ενεργούν με τη δέουσα επιμέλεια για την υλοποίηση του σκοπού της, δηλαδή την απομάκρυνση του αλλοδαπού από τη χώρα. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι, «η κράτηση είναι επιτρεπτή στον βαθμό που είναι αναγκαία για σκοπούς απέλασης και αυτή πρέπει να περιορίζεται στο συντομότερο χρονικό διάστημα. Οι διοικητικές διαδικασίες θα πρέπει να διενεργούνται με τη δέουσα επιμέλεια και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις».
Στην προκειμένη περίπτωση, κρίθηκε ότι δεν καταδείχθηκε πως είχαν γίνει ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην απόφαση, «δεν έχει διαφανεί ότι οι αρμόδιες αρχές προβαίνουν σε οποιαδήποτε ενέργεια στο μεταξύ, με στόχο την απέλαση του μόλις αυτή καταστεί επιτρεπτή».
Ειδικότερα, το Δικαστήριο σημείωσε ότι, «ενώ διαφαίνεται ότι ο Αιτητής δεν είναι κάτοχος ταξιδιωτικών εγγράφων, ούτε και διαβατηρίου, εντούτοις δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στο κατά πόσο γίνονται οποιεσδήποτε ενέργειες προς τον σκοπό εξασφάλισης ταξιδιωτικού εγγράφου που θα επέτρεπε την απέλαση του σε περίπτωση που αυτή είναι πλέον εφικτή. Ο ισχυρισμός στην ένορκη δήλωση των Καθ’ ων ότι «οι διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με τον λόγο κράτησης του Αιτητή προχωρούν και εκτελούνται με τη δέουσα επιμέλεια χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση εκ μέρους των αρμοδίων αρχών» παραμένει παντελώς γενικός, αόριστος και ατεκμηρίωτος».
Το Δικαστήριο κατέληξε ότι, υπό τις περιστάσεις, υπήρχε κίνδυνος ο αιτητής να παραμείνει υπό κράτηση για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, χωρίς ρεαλιστική προοπτική απομάκρυνσης από τη χώρα.
«Με δεδομένο τον μη προσδιορισμό του χρόνου για την πορεία και ολοκλήρωση της Προσφυγής και την αδράνεια των Αρχών στη λήψη διαβημάτων για να καταστεί δυνατή η απέλαση του Αιτητή, εάν δεν εκδοθεί το αιτούμενο ένταλμα, ο Αιτητής θα συνεχίσει να τελεί υπό κράτηση για περαιτέρω, απροσδιόριστο, χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει λογική προοπτική απομάκρυνσης του από τη Δημοκρατία», αναφέρεται στην απόφαση.
Καταλήγοντας, το Ανώτατο έκρινε ότι η αίτηση είναι βάσιμη και διέταξε την έκδοση του εντάλματος habeas corpus, υποχρεώνοντας τις αρμόδιες Αρχές να απελευθερώσουν τον αιτητή.