Αλλαγές στη λειτουργία των απεικονιστικών κέντρων

Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας των απεικονιστικών κέντρων φέρνει το νομοσχέδιο που ενέκρινε η Ολομέλεια της Βουλής, με στόχο την ενίσχυση της εποπτείας, τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών και την προστασία των ασθενών.
Το νομοσχέδιο ρυθμίζει με σαφέστερο τρόπο τη λειτουργία των απεικονιστικών κέντρων, καθορίζοντας κανόνες για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία τους. Κατά την κατ’ άρθρον εξέταση, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας προχώρησε σε σειρά τροποποιήσεων με στόχο την αποσαφήνιση διαδικασιών, την ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Νέοι όροι και σαφέστερο πλαίσιο λειτουργίας
Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής Υγείας, το νομοσχέδιο προβλέπει τη διασαφήνιση και την προσθήκη βασικών όρων και ορισμών, όπως «διοικητικά υπεύθυνος», «κανονικό ωράριο λειτουργίας», «επί καθήκοντι ιατρός» και «σύστημα διαχείρισης δόσεων ασθενών (Dose Management System – DMS)».
Παράλληλα, καθορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια οι περιπτώσεις στις οποίες απεικονιστικές υπηρεσίες εξαιρούνται από τις πρόνοιες της νομοθεσίας.
Σημαντική αλλαγή αφορά τη λειτουργία απεικονιστικών κέντρων χωρίς φυσική παρουσία ακτινολόγου ιατρού. Η δυνατότητα αυτή περιορίζεται, καθώς διαγράφεται η πρόβλεψη για παροχή υπηρεσιών σε απομακρυσμένες περιοχές χωρίς παρουσία ακτινολόγου, με στόχο τη διασφάλιση ίσης πρόσβασης όλων των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες.
Ωστόσο, επιτρέπεται η παροχή υπηρεσιών χωρίς φυσική παρουσία ακτινολόγου εκτός κανονικού ωραρίου, εφόσον το απεικονιστικό κέντρο λειτουργεί εντός νοσηλευτηρίου και διαθέτει τηλεακτινολόγο που μπορεί να ανταποκριθεί άμεσα και να μεταβεί στο κέντρο εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Αντίστοιχη πρόνοια ισχύει και για εξετάσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο δωρεάν πληθυσμιακών προγραμμάτων πρόληψης του Υπουργείου Υγείας.
Αυστηρότερες προϋποθέσεις αδειοδότησης
Το νομοσχέδιο ενισχύει τις προϋποθέσεις αδειοδότησης των απεικονιστικών κέντρων. Μεταξύ άλλων, απαιτείται η υποβολή οργανογράμματος και ονομαστικής κατάστασης προσωπικού στο πλαίσιο της αίτησης για άδεια λειτουργίας.
Παράλληλα, καθορίζεται ότι κάθε απεικονιστικό κέντρο πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον έναν επιστημονικά υπεύθυνο ιατρό με διετή εμπειρία στις σχετικές υπηρεσίες, ο οποίος θα έχει την ευθύνη της λειτουργίας και της επιστημονικής εποπτείας του κέντρου.
Υποχρεωτικό σύστημα παρακολούθησης ακτινοβολίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασφάλεια των ασθενών. Το νομοσχέδιο καθιστά υποχρεωτική την εγκατάσταση συστήματος διαχείρισης δόσεων ακτινοβολίας (DMS), το οποίο καταγράφει όλες τις δόσεις ακτινοβολίας και ειδοποιεί σε πραγματικό χρόνο σε περίπτωση υπερβάσεων.
Το σύστημα θα υπόκειται σε ετήσιο έλεγχο ποιότητας από ειδικό φυσικό ιατρικής, ενώ τα δεδομένα του θα τηρούνται για τουλάχιστον δέκα χρόνια.
Ενισχυμένες εξουσίες ελέγχου
Η αρμόδια αρχή αποκτά επίσης ενισχυμένες εξουσίες ελέγχου και επιβολής κυρώσεων. Μπορεί να ανακαλεί την άδεια λειτουργίας ενός απεικονιστικού κέντρου, είτε συνολικά είτε για συγκεκριμένες υπηρεσίες, σε περίπτωση παραβάσεων.
Η άδεια μπορεί επίσης να ανακληθεί εάν διαπιστωθεί ότι εξασφαλίστηκε κατόπιν ψευδών ή παραπλανητικών δηλώσεων.
Σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, το απεικονιστικό κέντρο υποχρεούται να ενημερώνει τους ασθενείς που έχουν προγραμματισμένες εξετάσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η εξυπηρέτησή τους από άλλο κέντρο.
Παράλληλα, εισάγεται υποχρέωση τήρησης πλήρους αρχείου για κάθε απεικονιστική εξέταση και γνωμάτευση ακτινολόγου ή πυρηνικού ιατρού. Δίνεται επίσης στον Υπουργό Υγείας η δυνατότητα να καθορίζει με διάταγμα πρόσθετες προϋποθέσεις πιστοποίησης ή διαπίστευσης των κέντρων.
Το νομοσχέδιο ενισχύει ακόμη τη διαφάνεια στις διαδικασίες ελέγχου, υποχρεώνοντας τους επιθεωρητές να δηλώνουν τυχόν οικονομικά ή άλλα συμφέροντα που ενδέχεται να επηρεάζουν την αμεροληψία τους.
Προθεσμία συμμόρφωσης για υφιστάμενα κέντρα
Προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις για τα υφιστάμενα κέντρα, τα οποία θα έχουν προθεσμία δεκαοκτώ μηνών — αντί δώδεκα — για να συμμορφωθούν με τις νέες πρόνοιες και να υποβάλουν αίτηση για άδεια λειτουργίας.
Παράλληλα, εισάγονται επικαιροποιημένες τεχνικές προδιαγραφές για τον εξοπλισμό και τις εγκαταστάσεις των κέντρων, με ιδιαίτερη πρόνοια για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρίες, καθώς και ειδικές προδιαγραφές για τη διενέργεια εξετάσεων μέσω τηλεακτινολογίας.
Δύο τροπολογίες από την Ολομέλεια
Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε επίσης δύο τροπολογίες.
Η πρώτη στοχεύει στην ενίσχυση της προστασίας ασθενών και προσωπικού από κινδύνους μετάδοσης ζωονόσων. Σύμφωνα με την τροπολογία, οι ακτινολογικές εξετάσεις ζώων θα πραγματοποιούνται σε ξεχωριστά ακτινοδιαγνωστικά κέντρα που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ζώα, καθώς η διενέργεια εξετάσεων σε ανθρώπους και ζώα στους ίδιους χώρους ενέχει κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Η δεύτερη τροπολογία, που κατατέθηκε από τους Οικολόγους, αποσκοπεί στη σαφέστερη διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ του διοικητικά υπεύθυνου και του επιστημονικά υπεύθυνου του απεικονιστικού κέντρου.
Με την τροποποίηση του ορισμού του όρου «διοικητικά υπεύθυνος» διευκρινίζεται ότι η ευθύνη του περιορίζεται σε διοικητικά και οργανωτικά ζητήματα, όπως οι εγκαταστάσεις, ο εξοπλισμός, η στελέχωση και η συμμόρφωση με τη διοικητική νομοθεσία.
Αντίθετα, ο «επιστημονικά υπεύθυνος» φέρει την ανώτατη επιστημονική και ιατρική ευθύνη για τη λειτουργία του κέντρου, περιλαμβανομένης της ποιότητας των υπηρεσιών, της ορθής εκτέλεσης και αξιολόγησης των εξετάσεων και της τήρησης των αρχών της ιατρικής επιστήμης και δεοντολογίας.
Κωνσταντίνος Ζαχαρίου