Αεροπορικά δικαιώματα: Το ΕΚ «μπλοκάρει» την υποβάθμιση των αποζημιώσεων και ζητά δωρεάν χειραποσκευή

Αποφασισμένο να υπερασπιστεί και να ενισχύσει τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών εμφανίζεται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού ενέκρινε τη Δευτέρα τη θέση της για την αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, οι οποίοι ισχύουν από το 2004, απορρίπτοντας τις προτάσεις των κρατών μελών για αποδυνάμωση της υφιστάμενης προστασίας.
Η ψηφοφορία αποτελεί την απάντηση του Κοινοβουλίου στη θέση που υιοθέτησε το Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2025 και ανοίγει τον δρόμο για την τελική αντιπαράθεση των δύο πλευρών.
Καμία υποχώρηση στο όριο των τριών ωρών για αποζημίωση
Οι ευρωβουλευτές της Επιτροπής Μεταφορών ξεκαθαρίζουν ότι δεν αποδέχονται την πρόταση των υπουργών της ΕΕ να αυξηθεί το όριο καθυστέρησης για αποζημίωση από τις τρεις ώρες στις τέσσερις έως έξι ώρες, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης. Αντιθέτως, επιμένουν στη διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος, σύμφωνα με το οποίο οι επιβάτες δικαιούνται αποζημίωση, επιστροφή χρημάτων ή επαναδρομολόγηση σε περίπτωση καθυστέρησης άνω των τριών ωρών, ακύρωσης πτήσης ή άρνησης επιβίβασης.
Παράλληλα, απορρίπτουν και την πρόθεση του Συμβουλίου να μειώσει τα ποσά των αποζημιώσεων, προτείνοντας αυτά να παραμείνουν μεταξύ 300 και 600 ευρώ, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης.
Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν ότι η ευθύνη των αεροπορικών εταιρειών πρέπει να περιορίζεται σε περιπτώσεις που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους. Για τον λόγο αυτό ζητούν σαφή και εξαντλητικό κατάλογο «εξαιρετικών περιστάσεων» –όπως φυσικές καταστροφές, πόλεμοι ή ακραία καιρικά φαινόμενα– που απαλλάσσουν τις εταιρείες από την υποχρέωση αποζημίωσης, με τακτική επικαιροποίησή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Δωρεάν χειραποσκευή και τέλος στα «κρυφά» τέλη
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο ζήτημα των αποσκευών. Οι ευρωβουλευτές τάσσονται υπέρ του δικαιώματος κάθε επιβάτη να μεταφέρει δωρεάν στην καμπίνα ένα προσωπικό αντικείμενο, όπως τσάντα ή σακίδιο, καθώς και μία μικρή χειραποσκευή με μέγιστες διαστάσεις 100 εκατοστά συνολικά και βάρος έως 7 κιλά.
Παράλληλα, ζητούν την κατάργηση πρόσθετων χρεώσεων για διαδικαστικά ζητήματα, όπως η διόρθωση λαθών στο όνομα του επιβάτη ή το check-in, ενώ επιμένουν ότι οι ταξιδιώτες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ ψηφιακής και έντυπης κάρτας επιβίβασης.
Ενισχυμένη προστασία για ευάλωτους επιβάτες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και στα παιδιά. Το Κοινοβούλιο ζητά να διασφαλιστεί ότι οι επιβάτες αυτοί θα έχουν δικαίωμα αποζημίωσης, επαναδρομολόγησης και φροντίδας όταν χάνουν πτήση λόγω ανεπαρκούς υποστήριξης από το αεροδρόμιο.
Προβλέπεται επίσης προτεραιότητα στην επιβίβαση για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, εγκύους, βρέφη και παιδιά σε καρότσι, ενώ τονίζεται ότι οι συνοδοί τους πρέπει να κάθονται σε διπλανή θέση χωρίς επιπλέον κόστος.
Πιο γρήγορες και απλές επιστροφές χρημάτων
Για να περιοριστεί η γραφειοκρατία και η εξάρτηση από εταιρείες διεκδίκησης αποζημιώσεων, οι ευρωβουλευτές προτείνουν την καθιέρωση προσυμπληρωμένων εντύπων αποζημίωσης και επιστροφής χρημάτων. Οι αεροπορικές εταιρείες θα υποχρεούνται να αποστέλλουν αυτά τα έντυπα εντός 48 ωρών από την ακύρωση ή τη μεγάλη καθυστέρηση πτήσης, ενώ οι επιβάτες θα έχουν προθεσμία ενός έτους για να υποβάλουν το αίτημά τους.
«Κόκκινες γραμμές» για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ο εισηγητής της έκθεσης, ευρωβουλευτής Αντρέι Νόβακοφ, δήλωσε ότι το Κοινοβούλιο στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα πως δεν θα κάνει πίσω στα υφιστάμενα δικαιώματα των επιβατών. Όπως τόνισε, το όριο των τριών ωρών για αποζημίωση, τα σημερινά ποσά και οι ουσιαστικές εγγυήσεις προστασίας αποτελούν «κόκκινες γραμμές», ενώ υπογράμμισε ότι στόχος είναι η βελτίωση –και όχι η αποδυνάμωση– των κανόνων.
Τα επόμενα βήματα
Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εγκρίθηκε με 36 ψήφους υπέρ και δύο αποχές και θα τεθεί προς τελική ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ιανουαρίου. Εφόσον εγκριθεί, θα αποτελέσει τη βάση για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο, σε ένα νομοθετικό φάκελο που παρέμενε σε αδιέξοδο για περισσότερο από μία δεκαετία.