Έτσι αγάπησα τον Μπρεχτ

Δέκα Χρόνια Ορίζοντας (2016-2025)
Κάθε εβδομάδα μέσα στο 2026 θα δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από συνεντεύξεις ή κριτικά κείμενα της δεκαετούς πορείας του Ορίζοντα. Κείμενα που αναδεικνύουν την ύπαρξη στην Κύπρο ενός ζωντανού και απαιτητικού πολιτιστικού πεδίου και συγχρόνως καταδεικνύουν την αναγκαιότητα δομικών αλλαγών στο χώρο του πολιτισμού
Από το αφιέρωμα «Στιγμές και πρόσωπα του κυπριακού θεάτρου Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2019», στον Ορίζοντα της Κυριακάτικης Χαραυγής ημ. 31/03/2019
Όταν ήρθε ο Ούβε, είχα μια αγωνία –πάντα είχα αγωνία όταν ήταν καινούργιος για μένα ο σκηνοθέτης– παρόλο που είχα μια σύντομη εμπειρία μαζί του, όταν αντικατέστησα την Πατρίτσια Πεττεμερίδου στο Με το ίδιο μέτρο (ΘΟΚ 1976) για τη περιοδεία της παράστασης στη Βαϊμάρη στη Γερμανία. Ήταν ένας μικρός ρόλος και είχα πάει τότε στη Γερμανία χωρίς να έχω κάνει πρόβες. Στην πρόβα εκεί, μου έκανε φοβερή εντύπωση το πόσο ήταν καθαρός στις οδηγίες τους και λιτός, δεν υπήρχε ανάλυση. Ο ρόλος ήταν μια γυναίκα στη φυλακή, που την είχαν ίσως βασανίσει, ήταν δεμένο το κεφάλι και τα χέρια της μαζί, ήταν καταρρακωμένη. Μου είπε: «αυτό που θέλω να κάνεις τώρα είναι: είσαι κουρασμένη, είσαι στη φυλακή, είσαι εξαντλημένη, δεν σκέφτεσαι τίποτα και κοιτάς σ’ αυτό το σημείο, απλώς να είσαι συγκεντρωμένη εκεί και να λες τα λόγια».
Έτσι, όταν ήρθε να κάνει τη Μάνα Κουράγιο (ΘΟΚ 1977) και μου είπαν ότι θα είμαι κι εγώ στο έργο, χάρηκα πάρα πολύ. Ο ρόλος μου δεν ήταν τόσο δύσκολος όσο της Δέσποινας [Μπεμπεδέλη], λόγια δεν είχε η Κάτριν αλλά ήταν συνέχεια σε δράση και παρακολουθούσε τα πάντα γύρω της.
Μου έκανε εντύπωση πώς ο σκηνοθέτης, με πρακτικούς τρόπους, ανέπτυσσε της σχέση μάνας-κόρης, πώς έστηνε τη σκηνή, χρησιμοποιώντας μάλιστα τις σημειώσεις του Μπρεχτ. Ήμουν επίσης τυχερή τότε γιατί είχα απέναντί μου μία Μπεμπεδέλη. Από την πρώτη μέρα ξεκινήσαμε στήσιμο. Είχε το ελληνικό κείμενο δίπλα στο γερμανικό, είχε δίπλα του τον Βλαδίμηρο που τον βοηθούσε με το κείμενο: καθώς έστηνε την παράσταση, ήξερε σε ποια φράση του έργου βρισκόταν.
Από την πρώτη ημέρα των προβών υπήρχε το κάρο και καθίσαμε στις θέσεις μας. Μου ζήτησε να κτυπώ τα χέρια στους μηρούς ρυθμικά – ήταν η γλώσσα της Κάτριν. Αυτό τον ρόλο τον αγάπησα πάρα πολύ και πιστεύω ότι είναι γιατί ο Ούβε με καθοδήγησε σωστά, νιώθω ότι δεν υπήρχαν περιττά πράγματα. Επίσης, για τη σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα στην κόρη και τη μάνα, με συγκρούσεις, με αγάπη, με τρυφερότητα, αυτές οι σχέσεις που υπάρχουν, έστω και με μια βουβή κόρη και μέσα σε ένα πόλεμο. Η Μάνα Κουράγιο χάνει τα παιδιά της κι ακόμα όταν ήταν νεκρή η κόρη της, της βγάζει τα ρούχα για να τα πουλήσει. Αλλά δεν τη θεώρησα κακή ή σκληρή μάνα που το κάνει αυτό, ο πόλεμος το κάνει αυτό στους ανθρώπους, για να επιβιώσουν.
Είχα διαβάσει Μπρεχτ χρόνια πριν στα Αγγλικά, πριν έρθω στην Κύπρο, και ο ρόλος που μου άρεσε περισσότερο ήταν, θυμάμαι, η Γκρούσια [Ο Κύκλος με την κιμωλία]. Ο Ούβε όμως με έκανε να καταλάβω την ανθρωπιά που έχουν γενικά τα έργα του Μπρεχτ, που είναι και πολιτικοποιημένα και με ανθρωπιά. Στον Καλό άνθρωπο του Σετσουάν έρχονται οι θεοί, βρίσκουν έναν καλό άνθρωπο και τον ευνοούν αλλά η σκληρότητα της ζωής αναγκάζουν την Σεν Τε να γίνει ταυτόχρονα και καλή και κακή για να επιβιώσει: ο τελευταίος μονόλογος, αν θυμάμαι καλά, λέει ακριβώς αυτό: δεν μπορεί να είσαι μόνο καλός.
Έτσι αγάπησα τον Μπρεχτ.
Λένια Σορόκου