Έρευνα στα συστήματα συστάσεων Grok και X βάσει του DSA ανοίγει η Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε νέα επίσημη έρευνα κατά της πλατφόρμας X στο πλαίσιο του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), με επίκεντρο την ενσωμάτωση και τη λειτουργία του εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, Grok. Παράλληλα, η Κομισιόν επέκτεινε την ήδη σε εξέλιξη έρευνα που είχε ξεκινήσει τον Δεκέμβριο του 2023 σχετικά με τη συμμόρφωση της X με τις υποχρεώσεις της για τη διαχείριση κινδύνων που συνδέονται με τα συστήματα συστάσεων (recommender systems).
Η έρευνα του Δεκεμβρίου 2023 αφορούσε τους μηχανισμούς ειδοποίησης και δράσης της X, τα μέτρα κατά του παράνομου περιεχομένου, αλλά και τους κινδύνους από τα συστήματα συστήματα συστάσεων. Οι διαδικασίες εκείνες αφορούσαν επίσης παραπλανητικό σχεδιασμό, την έλλειψη διαφάνειας στη διαφήμιση και ανεπαρκή πρόσβαση ερευνητών σε δεδομένα, για τα οποία η Κομισιόν επέβαλε το πρώτο μεγάλο πρόστιμο €120 εκατ. τον Δεκέμβριο του 2025. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, είχε ζητηθεί από την X να δώσει πληροφορίες και για το Grok, μεταξύ άλλων για αντισημιτικό περιεχόμενο που παρήγαγε ο λογαριασμός @grok στα μέσα του 2025.
Σε συνέχεια των παραπάνω, η Κομισιόν με τη νέα διαδικασία εξετάζει κατά πόσοn η εταιρεία αξιολόγησε και μετρίασε επαρκώς τους κινδύνους που απορρέουν από την ανάπτυξη των λειτουργιών του Grok εντός της ΕΕ, κυρίως όσον αφορά τη διάδοση παράνομου περιεχομένου, όπως deepfakes, ή υλικό που ενδέχεται να συνιστά σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων και μη συναινετικά «ψηφιακά γυμνά» γυναικών και παιδιών.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, αυτά έχουν ήδη καταγραφεί και στην έρευνα θα διερευνηθεί εάν η X συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις της βάσει του DSA να αξιολογεί και να μετριάζει επιμελώς συστημικούς κινδύνους, αλλά και να συντάσσει και να διαβιβάζει στην Επιτροπή ειδική έκθεση αξιολόγησης κινδύνου πριν από την ανάπτυξη λειτουργιών του Grok που επηρεάζουν κρίσιμα το προφίλ κινδύνου της πλατφόρμας.
Εάν αποδειχθούν οι παραβάσεις, θα συνιστούν παραβίαση των άρθρων 34(1) και (2), 35(1) και 42(2) του DSA. Η Επιτροπή θα προχωρήσει σε εις βάθος έρευνα κατά προτεραιότητα, τονίζοντας ότι η έναρξη των επίσημων διαδικασιών δεν προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα.
Ο Τομά Ρενιέ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα τεχνολογίας, τόνισε ότι η Επιτροπή ανοίγει την έρευνα επειδή πιστεύει πως η X ενδέχεται να έχει παραβιάσει τον DSA. Όπως είπε, «τους τελευταίους μήνες είδαμε αντισημιτικό περιεχόμενο, μη συναινετικά deepfakes γυναικών και υλικό σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων. Στην Ευρώπη, καμία εταιρεία δεν θα βγάζει χρήματα παραβιάζοντας τα θεμελιώδη δικαιώματά μας». Υπογράμμισε επίσης ότι το γεγονός πως ορισμένες λειτουργίες του Grok περιορίστηκαν σε συνδρομητές δεν αλλάζει τίποτα: «Το υλικό κακοποίησης ανηλίκων δεν είναι “προνόμιο premium”. Δεν έχει καμία θέση στην Ευρώπη».
Η Πάουλα Πίνιο, επικεφαλής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημείωσε ότι η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την πρόεδρο της Επιτροπής. «Γιατί να δεχόμαστε κάτι στο διαδίκτυο που δεν θα δεχόμασταν ποτέ εκτός διαδικτύου;» διερωτήθηκε, προσθέτοντας ότι δεν μπορεί να παραδοθεί η προστασία των παιδιών στις τεχνολογικές εταιρείες για να παραβιάζουν δικαιώματα και να τα εμπορευματοποιούν. Υπογράμμισε ότι η ζημιά από τέτοιες παράνομες εικόνες είναι απολύτως πραγματική και ότι απαιτούνται περισσότερα μέτρα τόσο online όσο και offline.
Η εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Τεχνολογική Κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία, Χέννα Βίρκουνεν, δήλωσε ότι «τα σεξουαλικά deepfakes γυναικών και παιδιών αποτελούν μια βίαιη και απαράδεκτη μορφή εξευτελισμού» και ότι η έρευνα θα δείξει αν η X σεβάστηκε τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών ή τα αντιμετώπισε ως «παράπλευρη απώλεια».
Πηγή: ΚΥΠΕ