Έκθεση ΕΥ: Δασική γη χωρίς έλεγχο - Natura, ξενοδοχεία και καθυστερημένα έσοδα

Σοβαρές αδυναμίες στη διαχείριση, την εκμίσθωση και την εποπτεία της κρατικής δασικής γης καταγράφει η Ειδική Έκθεση ΕΕ-ΕΥ 02/2026 της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία καλύπτει την περίοδο 2018–2024 και αξιολογεί παράλληλα την υλοποίηση συστάσεων προηγούμενων ελέγχων. Τα ευρήματα σκιαγραφούν ένα πλαίσιο ελλιπούς τεκμηρίωσης, παραλείψεων σε περιβαλλοντικές διαδικασίες και καθυστερήσεων που μεταφράζονται σε κινδύνους για τη βιοποικιλότητα και απώλειες δημοσίων εσόδων
Natura 2000: Εκμισθώσεις με «κενά»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε εκμισθώσεις εντός περιοχών Natura 2000. Στην υπόθεση «Adventure Park» στην κοινότητα Φοινιού, η Έκθεση καταγράφει ανακολουθία στην αιτούμενη και τελικά παραχωρηθείσα έκταση (διπλασιασμός χωρίς συμπληρωματική αίτηση), απουσία πρακτικών διαβούλευσης και μη τεκμηριωμένη αξιολόγηση των κριτηρίων που προβλέπουν οι Κανονισμοί, ενώ η υλοποίηση του έργου καθυστέρησε επί χρόνια χωρίς ουσιαστικές ενέργειες από το Τμήμα Δασών
Αντίστοιχα, στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Μαχαιρά, η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι προωθήθηκαν διαδικασίες μίσθωσης και πολεοδομικές εγκρίσεις χωρίς να αποτυπωθεί επαρκώς η παρουσία προστατευόμενου είδους προτεραιότητας (κυπριακό νερόφιδο) και χωρίς έγκαιρη Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση, παρά τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της φύσης
Πολεμίδια και Αγία Νάπα: Διαδικασίες εκτός σειράς
Στο ΕΔΠ Πολεμιδιών, καταγράφονται περιπτώσεις όπου έργα προχώρησαν πριν από τη νομότυπη μίσθωση και πριν ολοκληρωθούν οι περιβαλλοντικές εξετάσεις, παρά τις επιφυλάξεις του Τμήματος Δασών για την υψηλή οικολογική αξία της περιοχής.
Στην Αγία Νάπα, μακροχρόνιες συμβάσεις (έως 99 έτη) για ξενοδοχειακές μονάδες παρουσιάζουν παρωχημένους όρους και καθυστερήσεις στην αναθεώρηση μισθωμάτων, γεγονός που, σε συνδυασμό με την άνοδο του τουρισμού και του πληθωρισμού, οδηγεί σε χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα έσοδα για το κράτος
Έσοδα σε εκκρεμότητα και δικαστικές ήττες
Η Έκθεση αποκαλύπτει ότι τα καθυστερημένα έσοδα του Τμήματος Δασών ανήλθαν στα €1,3 εκατ. έως το τέλος του 2024, με χαρακτηριστική υπόθεση ξενοδοχειακής μονάδας στο Τρόοδος, όπου η έλλειψη τεκμηρίωσης στις αναθεωρήσεις μισθωμάτων οδήγησε σε αρνητική δικαστική απόφαση για τη Δημοκρατία
Διαφάνεια και εποπτεία στο επίκεντρο
Πέραν των επιμέρους υποθέσεων, η Ελεγκτική Υπηρεσία επαναφέρει το ζήτημα της έλλειψης διαφάνειας και ανταγωνισμού στις διαδικασίες διάθεσης κρατικής δασικής γης, υπογραμμίζοντας ότι, ακόμη κι αν οι εκμισθώσεις δεν υπάγονται στη νομοθεσία δημοσίων συμβάσεων, οι αρχές ίσης μεταχείρισης και χρηστής διοίκησης δεσμεύουν το κράτος.
Το διακύβευμα
Τα συμπεράσματα της Έκθεσης συγκλίνουν στην ανάγκη θεσμικής ενίσχυσης των ελέγχων, αυστηρής τήρησης των περιβαλλοντικών διαδικασιών και έγκαιρης οικονομικής διαχείρισης. Σε μια περίοδο όπου τα δάση αποτελούν κρίσιμο πυλώνα για τη βιοποικιλότητα και την κλιματική ανθεκτικότητα της Κύπρου, τα ευρήματα λειτουργούν ως καμπανάκι για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση της κρατικής δασικής περιουσίας