Έκθεση Ελεγκτικής: Χαμένα βιβλία και σημαντικά κενά «Καίει» τη Δικαστική Υπηρεσία

Στο πλαίσιο του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας για το έτος 2023, η Ελεγκτική Υπηρεσία διενήργησε έλεγχο στη Δικαστική Υπηρεσία. Ο έλεγχος περιλάμβανε δείγμα εισπράξεων και πληρωμών, καθώς και αξιολόγηση της προόδου ως προς την εφαρμογή εισηγήσεων από προηγούμενες εκθέσεις. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν σειρά σοβαρών αδυναμιών σε ζητήματα διαχείρισης, διαφάνειας και λογοδοσίας, ενώ εντοπίστηκαν και σημαντικές εκκρεμότητες που χρήζουν άμεσης διόρθωσης.
Η σύνοψη των αποτελεσμάτων ελέγχου:
«Στο πλαίσιο του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων της ΚΔ, ελέγχθηκε δείγμα συναλλαγών
εισπράξεων και πληρωμών της Δικαστικής Υπηρεσίας (ΔΥ) για το έτος 2023. Επίσης, διενεργήσαμε
έλεγχο συμμόρφωσης για το πιο πάνω έτος, κυρίως σε σχέση με τα ευρήματα και συστάσεις που
προέκυψαν από προηγούμενους ελέγχους της Υπηρεσίας μας.
Τα σημαντικότερα ευρήματα του ελέγχου αναφέρονται συνοπτικά πιο κάτω:
1.1 Μη καταγραφή και τεκμηρίωση της παραχώρησης ετήσιας/συσσωρευμένης άδειας ανάπαυσης
των Δικαστών των πρωτόδικων Δικαστηρίων και, ταυτόχρονα, αποζημίωσή τους με το μέγιστο
επιτρεπτό όριο συσσωρευμένης άδειας κατά την ημερομηνία αφυπηρέτησης/ παραίτησής τους.
1.2 Μη τήρηση των περί Δημόσιας Υπηρεσίας (Χορήγηση Αδειών) Κανονισμών, σε σχέση με τις άδειες
ασθενείας των Δικαστών.
1.3 Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέθεσε το έργο της εκκαθάρισης των καθυστερημένων υποθέσεων σε
πρώην Πρόεδρο του, χωρίς διαγωνισμό, θεωρώντας τον ως τον μόνο κατάλληλο. Η αρχική
συμφωνία υπογράφηκε το 2022 με ετήσια αποζημίωση €42.000 και ανανεώθηκε το 2023 με τους
ίδιους όρους, παρά την παραδοχή του ότι η βασική του εργασία θα ολοκληρωνόταν τον Ιούνιο
2023. Παρότι το Νοέμβριο 2023 ανέφερε ότι δεν υπήρχε πλέον ουσιαστικό έργο να επιτελέσει,
το Ανώτατο ανανέωσε και πάλι τη σύμβασή του μέχρι τον Ιούνιο 2024.
1.4 Η χαμηλή ενεργειακή απόδοση των κτηρίων του Ανωτάτου Δικαστηρίου είχε ως αποτέλεσμα το
κόστος ηλεκτρισμού για το έτος 2023 να ανέλθει στις €389.769.
1.5 Παραχώρηση δωρεάν ειδικών χώρων στάθμευσης εντός του χώρου των Δικαστηρίων, στα μέλη
των Δικηγορικών Συλλόγων, για την κατασκευή των οποίων το Κράτος επωμίστηκε σημαντικό
κόστος.
1.6 Καθυστέρηση στην έγκαιρη διάγνωση των αστικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των
διαδίκων και στην έγκαιρη έκδοση αποφάσεων των Δικαστηρίων, που οδήγησε στην καταχώριση
ατομικών προσφυγών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), το οποίο επιδίκασε πρόστιμα εναντίον της Δημοκρατίας.
1.7 Από φυσική καταμέτρηση των βιβλίων της Βιβλιοθήκης του Ανωτάτου Δικαστηρίου διαπιστώθηκε
η απώλεια 2.206 βιβλίων.
1.8 Παραμένουν σε εκκρεμότητα σημαντικά οικονομικά θέματα που προκύπτουν από τον τερματισμό
της άδειας χρήσης των Κυλικείων του Ανώτατου και των Επαρχιακών Δικαστηρίων της
1.9 Μη ικανοποιητική παρακολούθηση της κινητής περιουσίας, των τεκμηρίων και των βιβλιοθηκών,
κατά παράβαση των προνοιών των σχετικών Κανονισμών Κυβερνητικών Αποθηκών (ΚΚΑ).
1.10 Μη ορθή ενημέρωση του Μητρώου Ενταλμάτων Σύλληψης με όλα τα εντάλματα που
εκτελούνται/ακυρώνονται/επιστρέφονται από την Αστυνομία, ώστε να δίνεται ορθή εικόνα του
πραγματικού αριθμού των Ενταλμάτων Σύλληψης που εκκρεμούν.
1.11 Μη ικανοποιητική παρακολούθηση της εκτέλεσης των Διαταγμάτων Κηδεμονίας έτσι ώστε να
διαπιστώνεται ότι υποβάλλονται οι σχετικές εκθέσεις από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας
(ΥΚΕ) εντός των χρονικών ορίων που ορίζονται στις δικαστικές αποφάσεις.
1.12 Καθυστέρηση στην έκδοση 285 διαταγμάτων διατροφής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού,
από το 2011 από συγκεκριμένο Δικαστή, ως αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να μην μπορούν να
εισπράξουν τα οφειλόμενα σε αυτούς ποσά, που ανέρχονται συνολικά σε €145.145.
1.13 Ο τύπος και το περιεχόμενο της δήλωσης που υποβάλλεται από τον αιτητή (Τύπος 2) και αφορά
στην παροχή δωρεάν Νομικής Αρωγής (ΝΑ), δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε πρόνοια που να
καθιστά ως ποινικό αδίκημα την υποβολή από τον αιτητή δόλιας ή ψευδούς δήλωσης ή απόκρυψη
ουσιωδών γεγονότων, προκειμένου να εξασφαλίσει δωρεάν NA. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το
συγκεκριμένο έντυπο, δεν απαιτείται η προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών,
παραστατικών και αποδεικτικών εγγράφων/στοιχείων από τον αιτητή, προκειμένου να
τεκμηριώνεται επαρκώς η κοινωνικοοικονομική έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, αναφορικά με την
οικονομική κατάστασή του.
1.14 Καθυστέρηση από τους δικηγόρους στην υποβολή καταλόγου εξόδων για παροχή ΝΑ αναφορικά
με την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του Δικαστηρίου και καθυστέρηση στην πληρωμή των
εξόδων από το Δικαστήριο για χορήγηση ΝΑ.
1.15 Εντοπίσαμε περιπτώσεις δικηγόρων οι απολαβές των οποίων, στο πλαίσιο της παροχής
υπηρεσιών ΝΑ, υπερέβαιναν το όριο των €15.600, αλλά δεν ήταν εγγεγραμμένοι στο Μητρώο του
ΦΠΑ ως φυσικά πρόσωπα όπως προβλέπεται στον περί ΦΠΑ Νόμο.
1.16 Καθυστέρηση στην προσκόμιση τιμολογίων για παροχή υπηρεσιών ΝΑ από ορισμένους
δικηγόρους.
1.17 Βάσει στοιχείων που τηρούνται στο Μητρώο ΝΑ των Επαρχιακών Δικαστηρίων, μικρός αριθμός
δικηγόρων ανέλαβε την εκπροσώπηση μεγάλου ποσοστού των εγκριμένων υποθέσεων ΝΑ για τα
υπό εξέταση έτη. Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού
όπου οκτώ δικηγόροι, οι τέσσερεις από τους οποίους προέρχονταν από την ίδια οικογένεια,
ανέλαβαν την εκπροσώπηση του 67% των εγκριμένων υποθέσεων NA για το έτος 2022».
Δείτε αναλυτικά την έκθεση ΕΔΩ: