Tension over Vasilikos: No Details on Fees, Costs €1 Million a Day to Cypriots

Ερωτήματα σχετικά με την καθυστέρηση που παρατηρείται στο έργο φυσικού αερίου στο Βασιλικό το οποίο διακόπηκε από τον Ιούλιο του 2024, διατύπωσαν Bουλευτές στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ενέργειας, η οποία συζήτησε αυτεπάγγελτα την πορεία υλοποίησης του τερματικού εισαγωγής υγροποιημένου, φυσικού αερίου.
Στη συνεδρίαση της Επιτροπής παρευρέθηκε ο Υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, ο οποίος δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για ολοκλήρωση του έργου και είπε ότι ο στόχος της Κυβέρνησης είναι να προχωρήσει με νέες διαδικασίες προσφορών. Ανέφερε ότι η Κυβέρνηση προσπαθεί να βρει τρόπο να συνεχίσει το έργο, και δεσμεύτηκε να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα στην επόμενη συνεδρία της Επιτροπής.
Ο Υπουργός Ενέργειας απέδωσε μεγάλο μέρος των καθυστερήσεων στις διαδικασίες προσφορών του δημοσίου οι οποίες είναι χρονοβόρες, σημειώνοντας ότι το νομικό κομμάτι των διαδικασιών είναι πολλές φορές μεγαλύτερο από το τεχνικό χρονοδιάγραμμα για να τελειώσει το έργο. Ωστόσο, όπως είπε, το ίδιο ισχύει και για τις ενδιάμεσες λύσεις για έλευση φυσικού αερίου.
Όσον αφορά την πλωτή μονάδα «Προμηθέας» ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι το πλοίο που έχει περιέλθει στην ιδιοκτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας και βρίσκεται στη Μαλαισία, θα πιστοποιηθεί όταν θα παραλάβει πλήρες φορτίο. Πρόσθεσε ότι έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει προβλήτα στην Κύπρο για να χρησιμοποιηθεί.
Κατά την έναρξη της συνεδρίας υπήρξε ένταση όταν ο Πρόεδρος της ΕΤΥΦΑ, Γιώργος Ασιήκαλης, αρνήθηκε να δώσει συγκεκριμένα στοιχεία που ζητήθηκαν από τους Βουλευτές αναφορικά με την αμοιβή των τεχνικών και νομικών συμβούλων για το έργο στο Βασολικό, αλλά και έρευνα για το έργο της εταιρείας Technip, επικαλούμενος την εμπιστευτικότητα των στοιχείων. Επικαλέστηκε μάλιστα προηγούμενη διαρροή σε ΜΜΕ, όταν είχαν δοθεί στην Επιτροπή ανάλογα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στο διαιτητικό δικαστήριο. Κάτι τέτοιο προκάλεσε έντονη αντίδραση με τον Πρόεδρο της Επιτροπής, Κυριάκο Χατζηγιάννη, να ζητά να διακοπεί η συνεδρία. Ωστόσο με την παρέμβαση των υπολοίπων Βουλευτών η συνεδρία συνεχίστηκε.
Ο κ. Χατζηγιάννη έκανε λόγο για υποτίμηση του κοινοβουλίου και παράλληλες ατζέντες που «τουμπάρουν» το έργο και απουσία ανάληψης πολιτικής ευθύνης «για να δούμε πως προχωρούμε».
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, ζήτησε στοιχεία για τις αμοιβές νομικών συμβούλων και τις αμοιβές των τεχνικών συμβούλων στους νομικούς σύμβουλους, διερωτώμενος πόσα επιπρόσθετα εκατομμύρια πληρώθηκαν μέχρι σήμερα.
Στη συνέχεια ο Πρόεδρος της ΕΤΥΦΑ μίλησε για άδικες κατηγορίες και είπε ότι ήδη στάλθηκε επιστολή στη Βουλή με κάποια από τα στοιχεία που ζητήθηκαν, η οποία, όπως είπε, «κάπου θα παράπεσε».
Ο Υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, είπε ότι τα στοιχεία που μπορούν να δοθούν από την ΕΤΥΦΑ θα μπορούσαν να δοθούν τις επόμενες μέρες.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΣΥ Κυριάκος Χατζηγιάννη, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία της Επιτροπής, έκανε λόγο για πλήρη στασιμότητα και εκκρεμότητα στο έργο του χερσαίου τερματικού στο Βασιλικό, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση πρόκληση. Τόνισε ότι το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό, περιβαλλοντικό ή οικονομικό, αλλά καθαρά πολιτικό και θεσμικό, καθώς –όπως ανέφερε– η πολιτεία δεν αποφασίζει και δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες της.
Τόνισε ότι η μη λήψη τελεσίδικης απόφασης κοστίζει στον Κύπριο φορολογούμενο και καταναλωτή περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ την ημέρα, σημειώνοντας ότι η άρνηση λογοδοσίας προς τη Βουλή είναι αδιανόητη. Εξέφρασε έντονη ενόχληση για το γεγονός ότι δεν δίνονται απαντήσεις για συμβούλους, διαιτησίες, πληρωμές και το μέλλον του έργου, ενώ επικαλούνται τη διαιτησία για να αποφεύγουν την πλήρη ενημέρωση του Κοινοβουλίου.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για έργο που ξεκίνησε με πολύ χαμηλότερο κόστος και πλέον προσεγγίζει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ, χωρίς διαφάνεια και χωρίς ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης. Προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη μη λήψη αποφάσεων συνιστά σοβαρό κίνδυνο για τη χώρα και αποτελεί μορφή διαπλοκής και κακοδιαχείρισης που πρέπει να διερευνηθεί.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας έθεσε ερωτήματα για το πώς, πότε και με ποιο κόστος θα ολοκληρωθεί το έργο, πότε θα έρθει φυσικό αέριο και πότε θα μειωθεί η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, επισημαίνοντας ότι δεν διασφαλίζεται ούτε η επάρκεια ενέργειας για το επόμενο καλοκαίρι.
Κάλεσε τον Υπουργό Ενέργειας να επιβάλει τάξη και να διασφαλίσει ότι η εκτελεστική εξουσία θα λάβει επιτέλους τις αναγκαίες αποφάσεις, τονίζοντας ότι οι σύμβουλοι μπορούν να εισηγούνται, αλλά η τελική ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στην πολιτεία.
Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, δήλωσε ότι το θέμα του χερσαίου τερματικού στο Βασιλικό εξετάστηκε για ακόμη μία φορά, χωρίς να δοθούν ουσιαστικές απαντήσεις. Ανέφερε ότι η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη παρέλαβε δύο «έργα βόμβα», το τερματικό στο Βασιλικό και την ηλεκτρική διασύνδεση, αποτέλεσμα –όπως είπε– κακών συμφωνιών της προηγούμενης Κυβέρνησης, τις οποίες το ΑΚΕΛ είχε έγκαιρα αναδείξει.
Σύμφωνα με τον κ. Στεφάνου, παρά τις διαβεβαιώσεις και τα χρονοδιαγράμματα της σημερινής Κυβέρνησης, τα έργα έχουν περιέλθει σε τέλμα, με το κόστος να αυξάνεται συνεχώς. Ειδικά για το Βασιλικό, σημείωσε ότι το αρχικό εκτιμώμενο κόστος των 315 εκατ. ευρώ ενδέχεται, υπό προϋποθέσεις, να φτάσει ακόμη και το 1 δισ. ευρώ, χωρίς να υπάρχει φυσικό αέριο, γεγονός που διατηρεί την τιμή του ηλεκτρισμού σε πολύ υψηλά επίπεδα. Υπενθύμισε ότι την περίοδο 2018–πρώτου εξαμήνου 2025 πληρώθηκαν περίπου 1,3 δισ. ευρώ για ρύπους, ποσό που μετακυλίστηκε στους καταναλωτές.
Τόνισε ότι οι ευθύνες βαραίνουν τόσο την προηγούμενη όσο και τη σημερινή Κυβέρνηση, προσθέτοντας ότι πλέον την ευθύνη φέρει η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Αναφέρθηκε επίσης στη διερεύνηση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το έργο του Βασιλικού, επισημαίνοντας τον κίνδυνο απώλειας της ευρωπαϊκής χορηγίας ύψους 101 εκατ. ευρώ, κάτι που θα επιβαρύνει περαιτέρω τον λογαριασμό. Ανάλογη εικόνα περιέγραψε και για την ηλεκτρική διασύνδεση, η οποία παραμένει στάσιμη με κόστος εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για την οικονομία και τους καταναλωτές.
Πηγή: ΚΥΠΕ