Το μέλλον της Μέσης Ανατολής και η σταθερότητα στην περιοχή εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη σχέση της Δύσης και του Ισραήλ με την Τουρκία, υποστηρίζει σε ανάλυσή του στην Telegraph ο αναλυτής διεθνών σχέσεων Ed Husain.
Σύμφωνα με το άρθρο, η γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή στηρίζεται σε τρία βασικά κέντρα ισχύος: τα αραβικά κράτη, την Τουρκία και το Ιράν. Για να διατηρήσουν επιρροή στην περιοχή, η Δύση και το Ισραήλ χρειάζονται τουλάχιστον δύο από αυτούς τους πόλους στο πλευρό τους.
Όπως σημειώνεται, από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 μέχρι σήμερα, η Δύση και το Ισραήλ έχουν καταφέρει να απομονώσουν το Ιράν. Ωστόσο, η αυξανόμενη ρητορική ορισμένων Ισραηλινών πολιτικών κατά της Τουρκίας κινδυνεύει να ανατρέψει αυτή την ισορροπία.
Προειδοποιήσεις από Ισραηλινούς πολιτικούς
Στο άρθρο γίνεται αναφορά σε δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού του Ισραήλ Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος χαρακτήρισε την Τουρκία «νέα απειλή», συγκρίνοντάς την μάλιστα με το Ιράν.
Παρόμοια στάση φέρεται να τηρεί και ο πρώην υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ, ο οποίος επίσης αντιμετωπίζει την Τουρκία με αυξανόμενη καχυποψία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Husain, αυτή η προσέγγιση παραγνωρίζει τη γεωπολιτική πραγματικότητα της περιοχής, καθώς η Τουρκία και το Ιράν αποτελούν εδώ και δεκαετίες ανταγωνιστικές δυνάμεις.
Ανταγωνισμός Τουρκίας – Ιράν
Το άρθρο υπογραμμίζει ότι η Τουρκία και το Ιράν βρίσκονται σε έναν μακροχρόνιο γεωπολιτικό ανταγωνισμό, διεκδικώντας ηγετικό ρόλο στον μουσουλμανικό κόσμο.
Η Τουρκία, μια σουνιτική χώρα 86 εκατομμυρίων κατοίκων και κληρονόμος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έχει στρατηγική παρουσία τόσο προς την Ευρώπη όσο και προς τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή.
Από την άλλη πλευρά, το σιιτικό Ιράν, με πληθυσμό περίπου 92 εκατομμυρίων, αποτελεί διάδοχο της περσικής αυτοκρατορικής παράδοσης. Οι δύο χώρες είχαν συγκρουστεί στρατιωτικά επί αιώνες, ενώ και σήμερα διατηρούν έντονη γεωπολιτική αντιπαλότητα.
Η σημασία της Τουρκίας για τη Δύση
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Τουρκία αποτελεί κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας και σημαντική βιομηχανία στρατιωτικών drones.
Τυχόν σύγκρουση με την Τουρκία, σημειώνεται, θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερες γεωπολιτικές αναταράξεις, επηρεάζοντας ακόμη και τη σχέση ΗΠΑ–Ισραήλ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία χαρακτηρίζεται στενή.
Ιστορικοί δεσμοί Τουρκίας – Ισραήλ και Αραβικός Κόσμος
Παρά τις εντάσεις των τελευταίων ετών, η Τουρκία και το Ισραήλ εξακολουθούν να διατηρούν διπλωματικές σχέσεις.
Η Τουρκία ήταν μάλιστα η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949, ενώ οι δύο χώρες έχουν διατηρήσει για δεκαετίες πολιτικές και οικονομικές επαφές.
Στην ανάλυση τονίζεται επίσης ότι ο σουνιτικός αραβικός κόσμος, με περίπου 400 εκατομμύρια κατοίκους σε 21 κράτη, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις ισορροπίες στην περιοχή.
Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαδραματίζουν πλέον αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας.
Προειδοποίηση για τις συνέπειες
Ο Husain προειδοποιεί ότι μια αντιπαράθεση με την Τουρκία θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω απομόνωση του Ισραήλ, ενισχύοντας παράλληλα το Ιράν και συμμάχους του, όπως η Χαμάς.
Καταλήγοντας, σημειώνει ότι για την ασφάλεια του Ισραήλ, της Δύσης αλλά και των αραβικών συμμάχων τους, η διπλωματία με την Τουρκία αποτελεί πιο ελπιδοφόρα επιλογή από τη σύγκρουση.
Όπως επισημαίνει, μια βιώσιμη λύση για την περιοχή θα πρέπει να περιλαμβάνει και μια πορεία προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους, το οποίο όμως δεν θα απειλεί την ασφάλεια του Ισραήλ.
Telegraph: Το μέλλον της Μέσης Ανατολής περνά από τη σχέση Δύσης με Τουρκία
Η ανάλυση του Ed Husain στην Telegraph υποστηρίζει ότι το μέλλον της Μέσης Ανατολής εξαρτάται από τη σχέση της Δύσης και του Ισραήλ με την Τουρκία. Η γεωπολιτική ισορροπία στη περιοχή βασίζεται σε τρεις κύριους πόλους: τα αραβικά κράτη, την Τουρκία και το Ιράν, και η Δύση και το Ισραήλ χρειάζονται τουλάχιστον δύο από αυτούς στο πλευρό τους για να διατηρήσουν την επιρροή τους. Η ανάλυση επισημαίνει ότι η αυξανόμενη κριτική από ορισμένους Ισραηλινούς πολιτικούς, όπως ο Ναφτάλι Μπένετ και ο Γιοάβ Γκάλαντ, προς την Τουρκία, κινδυνεύει να διαταράξει αυτή την ισορροπία. Οι πολιτικοί αυτοί συγκρίνουν την Τουρκία με το Ιράν, παραβλέποντας τον μακροχρόνιο ανταγωνισμό μεταξύ των δύο χωρών. Η Τουρκία και το Ιράν βρίσκονται σε έναν διαρκή γεωπολιτικό ανταγωνισμό για ηγετικό ρόλο στον μουσουλμανικό κόσμο. Η Τουρκία, μια σουνιτική χώρα με σημαντική στρατηγική θέση, και το Ιράν, μια σιιτική χώρα με ισχυρή ιστορική παράδοση, έχουν συγκρουστεί στρατιωτικά για αιώνες και συνεχίζουν να διατηρούν έντονη αντιπαλότητα. Η ανάλυση τονίζει τη σημασία της Τουρκίας ως συμμάχου του ΝΑΤΟ, με τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας και σημαντική βιομηχανία drones. Μια σύγκρουση με την Τουρκία θα μπορούσε να έχει σοβαρές γεωπολιτικές συνέπειες, επηρεάζοντας ακόμη και τη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ. Παρά τις εντάσεις, η Τουρκία και το Ισραήλ διατηρούν διπλωματικές σχέσεις από το 1949, ενώ ο σουνιτικός αραβικός κόσμος παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τις ισορροπίες στην περιοχή.
