Recycling System Weaknesses in Cyprus: Solutions for Vaping Batteries, Not Diapers

Tο ζήτημα απουσίας συλλογικών συστημάτων διαχείρισης ορισμένων υλικών στην Κύπρο, κατά παράβαση ευρωπαϊκών υποχρεώσεων, ήρθε να φωτίσει το πρόσφατο θέμα που ανέδεξε ο «Π» σε σχέση με την άρνηση του Τσιμεντοποιείου Βασιλικού να δέχεται για ανάκτηση ενέργειας τα υπολείμματα από τα ανακυκλώσιμα που φτάνουν στην Greendot.
Όπως πληροφορούμαστε, μετά από περίπου τρεις μήνες το πρόβλημα ρυθμίστηκε, καθώς μετά από δέσμευση της Greendot για καλύτερη διαλογή, ώστε να μη φθάνουν στους κλιβάνους του τσιμεντοποιείου επικίνδυνα και εύφλεκτα υλικά, όπως μικρές μπαταρίες ατμίσματος, βρεφικές πάνες, σωλήνες ηλεκτρολόγου και παιδικά παιχνίδια, από τις 8 Ιανουαρίου επανήρχησαν οι παραλαβές. Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε στον «Π» από πλευράς Greendot, σε αντίθεση με τις μικρές μπαταρίες, για τις οποίες υπάρχει συλλογικό σύστημα ευθύνης παραγωγού, όπου αποστέλλουν αυτά τα υλικά, για τις περιπτώσεις των βρεφικών πανών, τις σωλήνες ηλεκτρολόγου και τα παιδικά παιχνίδια δεν έχουν ακόμα δημιουργηθεί, με προφανές αποτέλεσμα να καταλήγουν στις ΟΕΔΑ για ταφή.
Διαβάστε επίσης:
- Κίνδυνος πυρκαγιάς από υπολείμματα ανακύκλωσης
- Καιγόμαστε από τα σκουπίδια μας - Δημόσιοι κίνδυνοι ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ και ΟΕΔΑ
- Αιτήματα από 18 κοινότητες για προσωρινά πράσινα σημεία – Τα πλάνα του κράτους
- Στο κενό η τοποθέτηση GPS σε όλα τα οχήματα αποβλήτων
Τα υπολείμματα, τα οποία υπολογίζονται στο 30% ανά σακούλα ανακύκλωσης για PMD (πλαστικά, μεταλλικά, χαρτόνια ποτών), είναι απόβλητα που λανθασμένα τοποθετούν οι πολίτες στις σακούλες που συλλέγει η εταιρεία και σύμφωνα με τους όρους που τέθηκαν από το Τμήμα Περιβάλλοντος στην Green Dot, πρέπει να καταλήγουν στους κλιβάνους τσιμέντου στο Βασιλικό για ανάκτηση ενέργειας.
Σε αντίθεση με τις μπαταρίες ατμίσματος, για τις οποίες υπάρχει συλλογικό σύστημα ευθύνης παραγωγού, όπου η Greendot αποστέλλει αυτά τα υλικά από τα υπολείμματα, για τις περιπτώσεις των παιδικών πανών, τις σωλήνες ηλεκτρολόγου και τα παιδικά παιχνίδια δεν έχουν ακόμα δημιουργηθεί, με αποτέλεσμα να καταλήγουν στις ΟΕΔΑ για ταφή.
«Όφειλε να βοηθήσει τους Δήμους»
Αναφερόμενος στην κατηγορία των «επικίνδυνων αποβλήτων», όπως οι βρεφικές πάνες, ο πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής και βουλευτής των Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, δήλωσε στον «Π» ότι με βάση τη νομοθεσία που ψήφισε η Βουλή, θα έπρεπε από την 1η Ιουνίου 2024 η Κύπρος να προχωρήσει σε χωριστή συλλογή και να δημιουργήσει σύστημα ανακύκλωσης για αυτά τα υλικά.
Την ίδια ώρα καταλόγισε ευθύνη στο Τμήμα Περιβάλλοντος για την καθυστέρηση, σημειώνοντας ότι όφειλε να βοηθήσει τους Δήμους και να οργανώσει τη χωριστή συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων. «Το Τμήμα Περιβάλλοντος πάντα νομοθετεί και μεταφέρει την ευθύνη σε άλλους», είπε χαρακτηριστικά. Επίσης αναφέρθηκε και σε άλλες περιπτώσεις όπου, παρά τη ψήφιση των σχετικών νομοθεσιών από τη Βουλή, καθυστερεί η δημιουργία συλλογικών συστημάτων, όπως για τα νάιλον των κάλυψης των θερμοκηπίων και τα «προϊόντα καπνού με φίλτρο και φίλτρα που κυκλοφορούν στο εμπόριο για χρήση σε συνδυασμό με προϊόντα καπνού».
Τα υπολείμματα της Greendot είναι απόβλητα που λανθασμένα τοποθετούν οι πολίτες στις σακούλες που συλλέγει η εταιρεία. Από τις 8 Ιανουαρίου επανήρχισε η μεταφορά τους στους κλιβάνους τσιμέντου στο Βασιλικό.
Νέα ρεύματα που προωθούνται
Σε δηλώσεις της στον «Π» η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Περιβάλλοντος, Έλενα Στυλιανοπούλου, ανέφερε ότι στο παρόν στάδιο βρίσκεται υπό εξέταση η αίτηση για αδειοδότηση του πιο πάνω συλλογικού συστήματος. Παράλληλα αναγνώρισε ότι οι ροές για βρεφικές πάνες, σωλήνες ηλεκτρολόγου και παιδικά παιγνίδια στο παρόν στάδιο δεν ρυθμίζονται από σύστημα. «H ανάγκη για δημιουργία συστήματος διευρυμένης ευθύνης παραγωγού αξιολογείται είτε σε επίπεδο Ε.Ε. είτε σε εθνικό επίπεδο», τόνισε.
Επιπλέον, σημείωσε, προωθείται η εφαρμογή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και σε νέα ρεύματα αποβλήτων όπως τα παρακάτω για τα οποία έχει διεξαχθεί ή διεξάγεται δημόσια διαβούλευση:
- πλαστικά προϊόντα γεωργικής χρήσης,
- αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν πλαστικό, καθώς και
- έπιπλα, χαλιά και στρώματα.
Έχει επίσης ξεκινήσει η ετοιμασία Προσχεδίου κανονισμών για τα πιο κάτω ρεύματα αποβλήτων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Περί Αποβλήτων Νόμου:
- μπαλόνια
- υγρά μαντηλάκια
- κλωστοϋφαντουργικά
«Στόχος του Τμήματος Περιβάλλοντος είναι η προώθηση της εφαρμογής της διευρυμένης ευθύνης παραγωγού σε ροές, όπου μια τέτοια ρύθμιση θα προωθήσει την αποδοτική διαχείριση της συγκεκριμένης ροής αποβλήτων. Το Τμήμα βρίσκεται σε συνεχή προσπάθεια αύξησης των ροών στα οποία δύναται να εφαρμοστεί ένα τέτοιο σύστημα», είπε η κα Στυλιανοπούλου.
Η νομοθεσία και τα αδειοδοτημένα συλλογικά συστήματα καλύπτουν, τόνισε, συγκεκριμένα ρεύματα, όπως τα εξής:
- Απόβλητα συσκευασιών (GREEN DOT)
- Χαρτί μη συσκευασίας (ΔΙ.ΧΑ)
- Απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (WEEE)
- Απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών (ΑΦΗΣ)
- Απόβλητα ελαστικών (E4C & RTM TYRES RECYCLING)
- Απόβλητα από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΚΚ)
- Φαρμακευτικά Απόβλητα Οικιακής Προέλευσης (MediCycle)