Τον αντίκτυπο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη ενότητας της ΕΕ για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας υπογράμμισε η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά, εκπροσωπώντας το Συμβούλιο της ΕΕ, κατά τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια στο πλαίσιο της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου που διεξάγεται σήμερα στις Βρυξέλλες.
Ανέφερε ότι την περασμένη εβδομάδα στο Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν τον αντίκτυπο της κατάστασης στο Ιράν και στην περιοχή του Κόλπου, καθώς και το ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στην ενεργειακή ασφάλεια, στις τιμές της ενέργειας και κατ’ επέκταση, στην ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνοντας ότι η συζήτηση θα συνεχιστεί με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, σχετικά με τα αποτελέσματα της συνόδου.
Η κ. Ραουνά τόνισε ότι στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο, ο πόλεμος που βρίσκεται στη γειτονιά της Ευρώπης επηρεάζει αναπόφευκτα την Ένωση, επισημαίνοντας τη σημαντική αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Όπως ανέφερε, παρότι προς το παρόν δεν υπάρχει άμεση απειλή για τον ενεργειακό εφοδιασμό της ΕΕ, η κατάσταση παραμένει ασταθής και απαιτεί προετοιμασία για ενδεχόμενη περαιτέρω επιδείνωση.
Αναφερόμενη στην αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές ενέργειας, σημείωσε ότι δεν υπάρχει απλή ή γρήγορη λύση, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ οφείλει να επιδείξει την ίδια ενότητα που επέδειξε κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τους πολίτες, την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα. Επεσήμανε ότι η Κομισιόν και τα κράτη μέλη εξετάζουν στοχευμένα, προσωρινά και οικονομικά βιώσιμα μέτρα για τη μείωση της πίεσης στα νοικοκυριά και τη βιομηχανία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν ενιαίες λύσεις για όλα τα κράτη μέλη, καθώς κάθε κράτος διαθέτει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο συντονισμός και η αλληλεγγύη παραμένουν καθοριστικής σημασίας. Πρόσθεσε ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η εφαρμογή των μέτρων που πρότεινε η Κομισιόν, που περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Δράσης για Προσιτή Ενέργεια.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η Υφυπουργός τόνισε την ανάγκη προσήλωσης στους στόχους ηλεκτροδότησης και απανθρακοποίησης του ενεργειακού τομέα, σημειώνοντας ότι δεν είναι αφηρημένοι στόχοι. Εξήγησε πως αποτελούν βασική εγγύηση για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ και την προστασία από μελλοντικές κρίσεις. Αναφέρθηκε επίσης στο σύστημα εμπορίας εκπομπών και στον μηχανισμό οριακής τιμολόγησης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι τα εργαλεία αυτά έχουν συμβάλει σημαντικά στην πρόοδο της πράσινης μετάβασης. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η πορεία αυτή παραμένει φιλόδοξη αλλά ταυτόχρονα εφικτή», συμπλήρωσε.
Η κ. Ραουνά σημείωσε ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία και τα νοικοκυριά βρίσκονται υπό σημαντική πίεση, τονίζοντας ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες βραχυπρόθεσμες λύσεις, προκειμένου να διασφαλιστούν προσιτές τιμές ενέργειας και να αντιμετωπιστεί η υπερβολική μεταβλητότητα. Λαμβάνοντας υπόψιν, ανέφερε, την τεχνολογική ουδετερότητα και τις ιδιαιτερότητες των κρατών μελών, χωρίς να επηρεάζονται η προβλεψιμότητα και οι ίσοι όροι ανταγωνισμού.
Επισήμανε πως το γεγονός αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την επανεξέταση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS) έως τον Ιούλιο του 2026 το αργότερο, όπως συμφωνήθηκε από το τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Παρατήρησε πως αν κάτι κατέδειξε η τρέχουσα κρίση, είναι ότι πρέπει να μειώσουμε περαιτέρω την εξάρτησή μας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Τόνισε ότι μία από τις βασικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν αυτόν τον στόχο, είναι το Πακέτο των Ευρωπαϊκών Δικτύων (European Grids). Πρόσθεσε πως το πακέτο αυτό θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών της ΕΕ και στην ενίσχυση της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, καθιστώντας την Ένωση πιο ανθεκτική σε εξωτερικά σοκ όπως αυτά που αντιμετωπίζει σήμερα.
Η κ. Ραουνά ανέφερε πως η Κυπριακή Προεδρία δίνει προτεραιότητα στο Πακέτο και εργάζεται εντατικά για την επίτευξη γενικής προσέγγισης σχετικά με αυτόν τον φάκελο έως τον Ιούνιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την έγκαιρη έναρξη των τριλόγων διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Κλείνοντας τόνισε πως το όραμα της Κυπριακής Προεδρίας είναι μία Ένωση πιο αυτόνομη και αυτό συνδέεται άρρηκτα με την ενεργειακή ανεξαρτησία και τη βαθύτερη ολοκλήρωση προς μία πραγματική ενεργειακή ένωση.
Την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ τόνισε ο Γιόργκενσεν
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, τόνισε στο Ευρωκοινοβούλιο την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Επίτροπος επισήμανε ότι η Κομισιόν παρακολουθεί στενά τα κράτη μέλη και λαμβάνει στοχευμένα μέτρα για την προστασία των πολιτών και της οικονομίας.
Ο κ. Γιόργκενσεν ανέλυσε τα τέσσερα συστατικά που καθορίζουν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι θα γίνουν πιο ευέλικτοι οι κανόνες κρατικής βοήθειας, θα μειωθούν οι φόροι και τα τέλη, ενώ θα βελτιωθεί η παραγωγικότητα των υποδομών δικτύου. Παράλληλα, το σύστημα εμπορίας εκπομπών άνθρακα (ETS) θα εκσυγχρονιστεί, με πρόσθετους πόρους για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες και απανθρακοποίηση.
Ο Επίτροπος υπογράμμισε την ανάγκη στήριξης των ενεργειακά φτωχών και ευάλωτων νοικοκυριών, μέσω έκτακτης εισοδηματικής υποστήριξης, μειώσεων ειδικών τελών και εφαρμογής προστατευτικών μέτρων κατά των διακοπών ρεύματος. Παράλληλα, κάλεσε τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα εργαλεία του πακέτου ενέργειας για τους πολίτες, ενθαρρύνοντας τη χρήση φθηνότερων συμβολαίων, την ευέλικτη κατανάλωση και την παραγωγή καθαρής ενέργειας από τους ίδιους τους καταναλωτές.
Ο κ. Γιόργκενσεν τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συνεχίσει την πορεία προς την ενεργειακή ανεξαρτησία και τη δημιουργία μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με έμφαση στην προώθηση των ΑΠΕ, την ενίσχυση των δικτύων και την υλοποίηση του Repower EU.
Ο Επίτροπος κατέληξε επισημαίνοντας ότι η σταδιακή κατάργηση των ρωσικών καυσίμων και η μάθηση από τα λάθη του παρελθόντος, αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για οικονομική ασφάλεια, κοινωνική σταθερότητα και πραγματική ευρωπαϊκή ανεξαρτησία.
Raouna from EP: EU Needs Unity for Energy Security Amidst Geopolitical Crises
Deputy Minister for European Affairs, Marilena Raouna, emphasized the need for EU unity to ensure energy security, given developments in the Middle East and their potential impact on energy prices. Speaking at the European Parliament, she stated that European leaders discussed the impact of the situation in Iran and the Gulf region, as well as the possibility of closing the Strait of Hormuz, on the EU's competitiveness. Ms. Raouna stressed that the energy crisis of 2022 demonstrated the need for unity and coordination, and that the EU must demonstrate the same determination to mitigate risks to citizens and the economy. The Commission and member states are considering targeted measures to reduce pressure on households and industry. She noted that there are no one-size-fits-all solutions for all member states, as each country has a different energy mix, but coordination and solidarity remain crucial. She highlighted the importance of implementing the measures proposed by the Commission in the Action Plan for Affordable Energy. In the long term, the Deputy Minister emphasized the need to adhere to the goals of electrifying and decarbonizing the energy sector, as these are a key guarantee for strengthening the EU's energy independence and protecting against future crises. She also referred to the emissions trading system and the market correction mechanism for electricity.
