H εξέλιξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν: Η θεωρία των πέντε κύκλων του πολέμου και το προδιαγεγραμμένο τέλος του

Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν άρχισε ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, με τη συμμετοχή και του Ισραήλ, η ανθρωπότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, προσδοκώντας το συντομότερο δυνατόν το τέλος του.
Πριν προχωρήσουμε στο θέμα μας, θεωρώ σκόπιμο να παρουσιάσουμε τα μεγέθη των εμπλεκόμενων χωρών. Οι ΗΠΑ, με πληθυσμό 349.000.000, είναι η τρίτη πολυπληθέστερη χώρα του πλανήτη μετά την Ινδία και την Κίνα, με έκταση 9.834.000 km². Αποτελούν υπερδύναμη. Το Ιράν, με πληθυσμό 93.000.000 και έκταση 1.648.000 km², καταλαμβάνει τη 17η θέση παγκοσμίως σε έκταση. Είναι περίπου έξι φορές μεγαλύτερο από τη Γερμανία και δυόμισι φορές μεγαλύτερο από τη Γαλλία. Το Ιράν αποτελεί δύναμη και όχι υπερδύναμη.
Ας αρχίσουμε, λοιπόν, να ξετυλίγουμε το κουβάρι της σύγκρουσης. Θα αναφερθούμε αρχικά στη θεωρία των πέντε κύκλων του πολέμου. Για λόγους οικονομίας χώρου, δεν παρουσιάζονται σχηματικά οι πέντε κύκλοι, αλλά αναφέρονται οι παράμετροι που περιλαμβάνει ο καθένας: Ηγεσία, Ένοπλες Δυνάμεις, Ενέργεια, Υποδομές και Πληθυσμός, χωρίς η σειρά αναφοράς να υποδηλώνει προτεραιότητα.
Ας εξηγήσουμε, λοιπόν, με περισσότερη λεπτομέρεια τη θεωρία αυτή. Πριν από την έναρξη ενός πολέμου, ο επιτιθέμενος ιεραρχεί ποιες παραμέτρους των κύκλων θα πλήξει κατά σειρά προτεραιότητας, ώστε να επιτύχει τη νίκη το συντομότερο δυνατό.
Στην προκειμένη περίπτωση, οι ΗΠΑ ιεράρχησαν τις προτεραιότητες ως εξής: Ηγεσία, Ένοπλες Δυνάμεις, Υποδομές, Ενέργεια και Πληθυσμός. Είναι σαφές ότι η επιλογή της Ηγεσίας του Ιράν, ως πρώτης προτεραιότητας, σχετίζεται με το γεγονός ότι πρόκειται για θεοκρατικό καθεστώς, όπου το κράτος είναι δομημένο γύρω από θρησκευτικούς ηγέτες. Η επιθετική αυτή προσέγγιση έναντι της ηγεσίας του Ιράν, αναμένεται να συνεχιστεί μέχρι το τέλος του πολέμου, καθώς η εξάλειψή της θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση του κράτους και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για εξέγερση του πληθυσμού και ανάληψη της εξουσίας από πρόσωπα προσκείμενα στις ΗΠΑ. Αυτός αποτελεί έναν από τους Αντικειμενικούς Σκοπούς (ΑΝΣΚ) των ΗΠΑ.
Ακολουθεί, με την ίδια ένταση, η στοχοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, των βασικών υποδομών και των ενεργειακών εγκαταστάσεων. Η παράμετρος του Πληθυσμού έχει τεθεί τελευταία στην ιεράρχηση, με στόχο τη δημιουργία συνθηκών που θα οδηγήσουν σε εσωτερική αναταραχή και αντίδραση κατά του καθεστώτος.
Εκτιμώ ότι, κατά την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου, οι διαδηλώσεις του αντιπολιτευόμενου πληθυσμού στο Ιράν κατά του θεοκρατικού καθεστώτος, καθώς και οι δεκάδες χιλιάδες νεκροί πολίτες, σίγουρα συνδέονται με την ενεργοποίηση μηχανισμών που μόνο υπερδυνάμεις διαθέτουν. Επισημαίνεται ότι οι μειονότητες στο Ιράν, Αζέρων 30.000.000 και Κούρδων 10.000.000, αναμένεται ότι θα ξανασυμμετάσχουν ενεργά, με υποβοήθηση των ΗΠΑ.
Σημαντικό στοιχείο, που απορρέει από τη θεωρία του πολέμου, είναι ότι ο επιτιθέμενος επιδιώκει να καθορίζει, τόσο την έναρξη, όσο και τη λήξη των εχθροπραξιών. Οι εκτιμήσεις αναλυτών για γρήγορη επικράτηση των ΗΠΑ δεν τεκμηριώνονται επαρκώς, δεδομένου του μεγέθους των εμπλεκομένων.
Οι συζητήσεις περί αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς του Προέδρου των ΗΠΑ δεν με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο. Κατά την εκτίμησή μου, επιχειρεί μέσω ιδιόμορφων δηλώσεων να αποπροσανατολίσει τον αντίπαλο και να επηρεάσει κρίσιμους τομείς του παγκόσμιου συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρω και την περίπτωση των Στενών του Ορμούζ, υπό το πρίσμα του αντιπερισπασμού, δηλαδή τη συγκέντρωση της προσοχής του αντιπάλου σε ένα σημείο, ώστε να πραγματοποιηθεί αιφνιδιαστικό πλήγμα αλλού, π.χ. αναμένω μια πιθανή αιφνιδιαστική επίθεση χερσαίων δυνάμεων, για την εξουδετέρωση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας, ή ίσως κάπου αλλού και ακολούθως να επιχειρήσουν την κατάληψη των Στενών του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ διαθέτουν τη δυνατότητα αυτή, που συνιστά άλλο βασικό ΑΝΣΚ. Για τις αιτίες πολέμου και το πιθανό τέλος του, αναφερθήκαμε σε πρόσφατο άρθρο μας στον Φιλελεύθερο στις 9 Μαρτίου 2026.
Ο πόλεμος αυτός εκτιμώ ότι έχει σχεδιαστεί πολύ πριν από την 7η Οκτωβρίου 2023 και την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, η οποία αποτέλεσε αφορμή για την έναρξη ευρύτερων εχθροπραξιών: Ισραήλ εναντίον Γάζας και Ισραήλ εναντίον Χεζμπολάχ, οργανώσεων που συνδέονται με το Ιράν. Ακολούθησε η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν στις 13 Ιουνίου 2025 (ο λεγόμενος πόλεμος των 12 ημερών) και, τέλος, η επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Η στρατηγική εξουδετέρωσης του Ιράν φαίνεται να έχει σχεδιαστεί σε δύο φάσεις, λόγω του μεγέθους της χώρας και των απαιτήσεων των επιχειρήσεων, με στόχους γεωπολιτικούς, στρατηγικούς και οικονομικούς. Η ύπαρξη τρίτης φάσης θεωρείται απίθανη, καθώς θα έπληττε το κύρος των ΗΠΑ.
Τελική μου εκτίμηση είναι ότι οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν έναν ευφάνταστο αιφνιδιασμό με ιδιαίτερα ευρηματικά στρατιωτικά μέσα για το τελικό πλήγμα. Αν η πρώτη φάση διήρκεσε 12 ημέρες, εκτιμώ ότι η συνολική διάρκεια της δεύτερης φάσης θα μπορούσε να φτάσει ίσως τις 36 ημέρες. Τυχόν παράταση θα είχε σημαντικές επιπτώσεις, κυρίως για τις ΗΠΑ, οι οποίες θα επιδιώξουν την ταχεία υλοποίηση των στρατηγικών, γεωπολιτικών και οικονομικών στόχων τους, στο πλαίσιο του «Let’s make America great again», καθώς και για τη συνολική παγκόσμια ισορροπία.
Ταξχος (Π.Α.) ε.α.