Σοβαρές αδυναμίες, υπερβάσεις δαπανών και εκτεταμένα κενά διαφάνειας καταγράφει η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τις εκλογικές δαπάνες υποψηφίων Δημάρχων και Αντιδημάρχων στις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024. Σύμφωνα με τα ευρήματα, σε αριθμό περιπτώσεων υποψηφίων διαπιστώθηκε υπέρβαση των ανώτατων ορίων δαπανών που προβλέπει η νομοθεσία, γεγονός που δημιουργεί ζήτημα ισονομίας και θέτει υπό αμφισβήτηση την τήρηση των κανόνων του εκλογικού ανταγωνισμού.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των προεκλογικών εξόδων παραμένει ουσιαστικά εκτός ελέγχου. Από συνολικές δηλωθείσες δαπάνες ύψους €1,2 εκατ., μόλις €346 χιλ., δηλαδή περίπου το ένα τρίτο για δημάρχους και ακόμη λιγότερο για αντιδημάρχους– εμπίπτουν στο πεδίο ελέγχου, περιορίζοντας σημαντικά την αξιοπιστία της συνολικής εικόνας.
Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς υποψηφίους (51%) είτε δεν υπέβαλαν καθόλου παραστατικά είτε κατέθεσαν ελλιπή στοιχεία, καθιστώντας δύσκολη την επαλήθευση των δηλωθέντων ποσών.
Συνολικά υποβλήθηκαν 337 Εκθέσεις Εκλογικών Εξόδων, που αντιστοιχούν σε 82 υποψηφίους Δημάρχους και 255 Αντιδημάρχους, με τις συνολικές δαπάνες να ανέρχονται σε περίπου €1,2 εκατ.
Από αυτές, οι δαπάνες των υποψηφίων Δημάρχων έφτασαν τις €848 χιλ., ενώ των Αντιδημάρχων τις €359 χιλ., με μέσο όρο περίπου €10.342 ανά δήμαρχο και €1.408 ανά αντιδήμαρχο.
Συγκεκριμένες υπερβάσεις ορίων
Η Έκθεση καταγράφει ονομαστικά περιπτώσεις υπέρβασης των επιτρεπόμενων ορίων, με πιο χαρακτηριστική εκείνη υποψηφίου Δημάρχου στη Λεμεσό, όπου οι δαπάνες ξεπέρασαν το όριο κατά 105%. Αντίστοιχες υπερβάσεις εντοπίστηκαν και σε άλλους δήμους, ενώ και σε επίπεδο αντιδημάρχων καταγράφηκε περίπτωση υπέρβασης κατά 64,7%.
Ανεπαρκής έλεγχος – “εκτός ραντάρ” η πλειονότητα των εξόδων
Η Ελεγκτική Υπηρεσία υπογραμμίζει ότι ο έλεγχος περιορίζεται μόνο στις «δαπάνες διαφήμισης» (ΜΜΕ, πινακίδες), αφήνοντας εκτός σημαντικά έξοδα όπως εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις, διαδικτυακή προβολή και συμβουλευτικές υπηρεσίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το 69%-77% των δαπανών να μην ελέγχεται καθόλου.
Ασυνέπειες και πιθανές αποκρύψεις
Σε δεκάδες περιπτώσεις εντοπίστηκαν αποκλίσεις μεταξύ στοιχείων που δήλωσαν οι υποψήφιοι και αυτών που υπέβαλαν διαφημιστικοί πάροχοι. Παράλληλα:
- 50 πάροχοι δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν ελλιπή στοιχεία
- 70 υποψήφιοι δήλωσαν λιγότερα ή μηδενικά έξοδα σε σχέση με τα στοιχεία των παρόχων
Επιπλέον, καταγράφηκαν 55 περιπτώσεις τιμολόγησης σε τρίτους και άλλες 55 περιπτώσεις πληρωμών σε μετρητά άνω των €100, πρακτικές που δυσχεραίνουν την ιχνηλασιμότητα των δαπανών.
Θεσμικές αδυναμίες και εισηγήσεις
Η Ελεγκτική Υπηρεσία τονίζει ότι η νομοθεσία:
- δεν υποχρεώνει την υποβολή παραστατικών
- δεν καλύπτει το σύνολο των προεκλογικών δαπανών
- δεν επιτρέπει πλήρη διασταύρωση στοιχείων
Ως εκ τούτου, εισηγείται:
- υποχρεωτική κατάθεση παραστατικών για όλες τις δαπάνες
- ενίσχυση των ποινών για παραβάσεις
- επέκταση του ελέγχου σε όλες τις μορφές πολιτικής διαφήμισης
- ρύθμιση των δαπανών που πραγματοποιούνται από τρίτους
Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή ενός συστήματος με σοβαρά κενά, όπου η πραγματική έκταση των προεκλογικών δαπανών ενδέχεται να είναι σημαντικά μεγαλύτερη από τα δηλωθέντα ποσά, εγείροντας ζητήματα διαφάνειας και ίσων όρων πολιτικού ανταγωνισμού.
Διαβάστε ολόκληρη την Έκθεση ΕΔΩ
EU Report Reveals Irregularities in Mayors' and Deputy Mayors' Election Spending
A report by the Audit Office reveals serious irregularities in the election spending of Mayoral and Deputy Mayoral candidates in the June 2024 elections. Exceedances of legal spending limits, lack of transparency, and extensive gaps in expense control were found. Only a small percentage of declared expenses (€346k out of €1.2m) are subject to audit, while more than half of the candidates did not submit supporting documents or submitted incomplete information. The report records specific cases of limit exceedances and points out that a large portion of expenses (69%-77%) remains unchecked, such as events and online promotion. The Audit Office proposes mandatory submission of supporting documents, strengthening penalties, and expanding the audit to all forms of political advertising.
