Του Νεόφυτου Νεοφύτου
Η απουσία ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού για την ενέργεια επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά με την κατάθεση νομοσχεδίου που επιτρέπει την εμπλοκή της ΑΤΗΚ στον ενεργειακό τομέα. Η συμμετοχή της ΑΤΗΚ στην αγορά ενέργειας δεν είναι αυτή καθεαυτή αρνητική. Αρνητικό είναι ότι η κυβέρνηση προχωρά χωρίς σαφές σχέδιο, δημιουργώντας δύο ημικρατικούς οργανισμούς –ΑΤΗΚ και ΑΗΚ– που θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους και με ιδιώτες, χωρίς καθορισμένους στρατηγικούς στόχους και χωρίς ξεκάθαρο όφελος για τους πολίτες.
Πριν από την κατάθεση και ψήφιση του νομοσχεδίου, η κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία όφειλαν να διαβουλευθούν με τα διοικητικά συμβούλια και τους εργαζομένους των δύο οργανισμών. Να παρουσιαστούν οι στρατηγικές επιδιώξεις, τα όρια δραστηριοποίησης και οι δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. Να προηγηθεί ολοκληρωμένη μελέτη κόστους-οφέλους. Και έπειτα να ληφθούν αποφάσεις.
Η νέα νομοθεσία δίνει στην ΑΤΗΚ τη δυνατότητα δραστηριοποίησης, πέραν των τηλεπικοινωνιών και της τεχνολογίας, και σε έργα ενέργειας και συναφείς κλάδους, αποκλείοντας τη συμβατική παραγωγή. Ωστόσο, δύο τροπολογίες του ΑΚΕΛ που προνοούσαν ασφαλιστικές δικλίδες και σαφείς προϋποθέσεις για τη δραστηριοποίηση της ΑΤΗΚ δεν εγκρίθηκαν, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται ένα ασαφές και ομιχλώδες πλαίσιο. Έτσι, η ΑΤΗΚ καλείται να ανταγωνιστεί την ΑΗΚ, ενώ θα μπορούσε –με σωστό σχεδιασμό– να υπάρξει στενή συνεργασία αμοιβαίου οφέλους, με στόχο φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα για τους καταναλωτές.
Παράλληλα, δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος οι ιδιώτες που κατέχουν άδειες ΑΠΕ και δεν τις αξιοποίησαν να εκμεταλλευτούν το νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον και να τις μεταπωλήσουν στην ΑΤΗΚ με υπερκέρδη. Το ΑΚΕΛ είχε εισηγηθεί να προηγηθεί διαφορετική νομοθεσία που να προβλέπει ανάκληση των αδειών από όσους τις κατέχουν, αλλά δεν τις αξιοποιούν, επιδιώκοντας κερδοσκοπία μέσω μεταπώλησης. Η πρόταση αυτή δεν υιοθετήθηκε.
Σε έναν εθνικά στρατηγικό τομέα όπως η ενέργεια, η κυβέρνηση ενεργεί αποσπασματικά. Θα μπορούσε, σε συνεργασία με ΑΤΗΚ και ΑΗΚ, να εκπονήσει ενιαίο στρατηγικό σχέδιο παρέμβασης με επίκεντρο τον καταναλωτή και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Η εφαρμογή της νέας νομοθεσίας πρέπει να παρακολουθείται στενά, ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις που θα πλήξουν δύο κρίσιμους ημικρατικούς οργανισμούς. Ο ρόλος τους είναι να παρέχουν φθηνές και ποιοτικές υπηρεσίες προς τους πολίτες, σε αντίθεση με ιδιώτες που συχνά στοχεύουν πρωτίστως στο μέγιστο κέρδος, ακόμη και εις βάρος της ποιότητας και της εξυπηρέτησης.
Energy Policy Criticized for Lack of Strategic Planning in Cyprus
The Cypriot government is facing criticism for a lack of strategic planning in the energy sector, with the recent legislation allowing ATIK to operate in the energy sector being a prime example. The criticism focuses on the fact that the government is proceeding with this move without clear strategic goals and without consulting stakeholders, potentially creating competition between two semi-state organizations (ATIK and EAC) and private companies. The absence of a comprehensive cost-benefit analysis and the non-adoption of amendments that would ensure transparency and clear conditions for ATIK's involvement exacerbate concerns. There is a fear that private individuals holding unused RES licenses will exploit the situation to resell them to ATIK at inflated prices. The lack of strategic planning is considered particularly problematic in a nationally strategic sector such as energy. The government could collaborate with ATIK and EAC to develop a unified plan aimed at reducing electricity costs for consumers. The implementation of the new legislation should be closely monitored to avoid distortions that could harm the two semi-state organizations. Their primary goal should be to provide affordable and quality services to citizens, unlike private companies that often seek maximum profit, even at the expense of quality and service.
