Empty Promises for Akamas: Compensatory Measures Decided Two and a Half Years Ago on Hold

Δυόμισι χρόνια πέρασαν από τότε που το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τα 11 αντισταθμιστικά μέτρα για τους κατοίκους του Ακάμα, ωστόσο ακόμα να υλοποιηθούν στην ολότητά τους. Ο στόχος ήταν να ενισχυθεί η κοινωνικοοικονομική δραστηριότητα των κοινοτήτων και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης στην περιοχή. Αντ' αυτού, όπως ανέφεραν εκπρόσωποι των τοπικών αρχών στον «Π», παρατηρούνται σοβαρές καθυστερήσεις και κωλυσιεργίες από πλευράς του κράτους. Η βιοτεχνική ζώνη στην Ίνεια, η κτηνοτροφική περιοχή στο Νέο Χωριό, έργα τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για να παραμείνουν νέοι στην περιοχή, αλλά και η χάραξη δρόμων σε περίκλειστες περιοχές των κοινοτήτων, ακόμα να πάρουν σάρκα και οστά.
Η επιδότηση
Το μόνο μέτρο, το οποίο υλοποιείται στην ολότητά του και ενισχύει τους κατοίκους της περιοχής, χωρίς ωστόσο να αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας, είναι η παραχώρηση επιδότησης στους ιδιοκτήτες γης (€90 ανά δεκάριο γεωργικής γης), λόγω της συμβολής των τεμαχίων της υπαίθρου στην προστασία του τοπίου και της διατήρησης της βιοποικιλότητας. Οι ιδιοκτήτες έλαβαν την επιδότηση για το 2024 και το 2025. Σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας, για το 2025 υποβλήθηκαν 1.559 αιτήσεις, με σύνολο πληρωμών €1,9 εκατ. Το μέτρο αυτό θα ισχύει για πέντε χρόνια, ωστόσο, σε δηλώσεις του στον «Π» ο αντιδήμαρχος Ίνειας, Γιάγκος Τσίβικος, εξέφρασε την ελπίδα ότι στη λήξη του θα συνεχίσει να ανανεώνεται.
Γραφείο Ακάμα
Ένα άλλο μέτρο που υλοποιήθηκε, συγκεκριμένα τον περασμένο Αύγουστο, είναι η λειτουργία του Τοπικού Συντονιστικού Γραφείου Ακάμα, το οποίο στεγάζεται στα γραφεία του Τμήματος Περιβάλλοντος στην Πάφο. Κύριος σκοπός του είναι η αποτελεσματική υλοποίηση των κυβερνητικών δεσμεύσεων για την ανάδειξη και βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής του Ακάμα. Από τότε, ο συντονιστής του γραφείου, Γιάννης Κωνσταντίνου, έχει ξεκινήσει συναντήσεις με τις τοπικές αρχές και τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να καταγραφούν οι ανάγκες και οι προτεραιότητες της περιοχής. Συνεπώς, μετατίθεται για το μέλλον η «καρποφόρηση» από τη λειτουργία του γραφείου.
Μιλώντας γι' αυτό το θέμα οι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών, εξέφρασαν ικανοποίηση για το επίπεδο επικοινωνίας που έχουν με τον συντονιστή, ωστόσο επεσήμαναν ότι σε μεγάλο βαθμό η άμεση υλοποίηση των κυβερνητικών δεσμεύσεων δεν εξαρτάται από τον ίδιο, αλλά από τα αρμόδια κυβερνητικά τμήματα. Εξάλλου ο αντιδήμαρχος Νέου Χωριού, Γιώργος Νεοφύτου, επεσήμανε ότι δεν ικανοποιήθηκε το αίτημα των κοινοτήτων για την τοποθέτηση επιτρόπου στην περιοχή, κατά τα πρότυπα του Γραφείου Επιτρόπου Ορεινών Κοινοτήτων, ενώ ο αντιδήμαρχος Ίνειας, Γιάγκος Τσίβικος, ανέφερε ότι το γραφείο Ακάμα θα έπρεπε να εδρεύει στην περιοχή.
Αναρρίχηση και μουσεία
Όπως μας ανέφερε ο συντονιστής του γραφείου Ακάμα, δύο άλλα μέτρα, τα οποία άρχισαν να υλοποιούνται, είναι η αξιοποίηση των βράχων της Ίνειας για δραστηριότητες αναρρίχησης βάσει όρων που θα τεθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες και η κάλυψη από το Υφυπουργείο Τουρισμού μέρους των λειτουργικών εξόδων των μουσείων της περιοχής.
Για την αναρρίχηση ανέφερε ότι η τοπική αρχή συνεργάζεται με ομάδα αναρριχητών, οι οποίοι οργάνωσαν πέρυσι τριήμερο φεστιβάλ αναρρίχησης στην κοινότητα, το οποίο συγκέντρωσε περίπου 2.000 επισκέπτες. Μάλιστα έδωσαν το παρών τους αναρριχητές από διάφορες χώρες. Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντίνου, η κοινότητα ζήτησε και της παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας το κτήριο του δημοτικού σχολείου, το οποίο πλέον δεν λειτουργεί και προχωρούν οι σχεδιασμοί για να μετατραπεί σε αθλητικό κέντρο, το οποίο θα περιλαμβάνει και την αναρρίχηση.
Βιοτεχνική περιοχή
Την ίδια ώρα δεν έχουν προχωρήσει σημαντικά μέτρα. Ως σοβαρή εκκρεμότητα βλέπουν οι τοπικές αρχές τη δημιουργία βιοτεχνικής περιοχής στα διοικητικά όρια της Ίνειας, ώστε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας από την εγκατάσταση βιοτεχνιών. Ο δήμαρχος Ακάμα, Μαρίνος Λάμπρου, αλλά και ο κ. Τσίβικος επέρριψαν ευθύνες για την καθυστέρηση στο Υπουργείο Εσωτερικών, διότι παρά την υπόδειξη τριών σημείων που γειτνιάζουν με την κοινότητα και έχουν πρόσβαση σε δρόμο, ρεύμα και νερό, εντούτοις το Τμήμα Πολεοδομίας υπέδειξε ένα τουρκοκυπριακό τεμάχιο 2-3 δεκαρίων στην είσοδο του χωριού, για το οποίο ο Δήμος Ακάμα έχει φέρει ένσταση. Όπως εξήγησε ο κ. Τσίβικος, η έκταση που υπέδειξε η Πολεοδομία είναι μηδαμινή και η τοποθεσία ακατάλληλη. «Σε 2-3 δεκάρια γης πόσες βιοτεχνικές μονάδες θα χωρέσουν; Επίσης είναι ανήκουστο, στην είσοδο της κοινότητάς σου, στον κύριο δρόμο, να βλέπεις μία βιοτεχνική περιοχή», είπε.
Κτηνοτροφική ζώνη
Σε αδιέξοδο έχει οδηγηθεί και η δημιουργία κτηνοτροφικής περιοχής στα διοικητικά όρια του Νέου Χωρίου, παρά το γεγονός ότι οι δύο υφιστάμενες μονάδες στα όρια της κοινότητας βρίσκονται παράνομα σε περιοχή Νατούρα 2000. Τόσο ο συντονιστής του γραφείου Ακάμα όσο και ο αντιδήμαρχος Νέου Χωριού, Γιώργος Νεοφύτου, απέδωσαν το ναυάγιο σε εξασθένιση του αρχικού ενδιαφέροντος από τέσσερις κτηνοτρόφους στο ευρύτερο διαμέρισμα Χρυσοχούς, όπως ενημερώθηκαν από το Τμήμα Γεωργίας.
Σύμφωνα με τον κ. Νεοφύτου πριν από έναν χρόνο, όταν είχε συνάντηση με κτηνοτρόφους του Νέου Χωριού, της Ανδρολύκου και από άλλα μέρη του διαμερίσματος Χρυσοχούς, εξέφρασαν μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς όταν ανακοινώθηκε το μέτρο, το κράτος δεσμεύτηκε να δημιουργήσει νέα κτηνοτροφική ζώνη σε απόσταση 1 km από την υφιστάμενη και να αναλάβει το κόστος ανέγερσης των κτηνοτροφικών μονάδων. Τόνισε ότι πρέπει οπωσδήποτε να δημιουργηθεί η νέα κτηνοτροφική περιοχή.
Οδικό δίκτυο
Ένα άλλο μέτρο είναι ο σχεδιασμός και η χάραξη δρόμων σε περίκλειστες περιοχές των κοινοτήτων, που ενώ είναι ζώνες ανάπτυξης, δεν έχουν οδικό δίκτυο. Σύμφωνα με τους αντιπροσώπους των τοπικών αρχών, το Τμήμα Πολεοδομίας σχεδίασε κάποιους δρόμους και έστειλε τα δεδομένα στους δύο δήμους της περιοχής, για την εξασφάλιση συγκαταθέσεων από τους ιδιοκτήτες γης, ώστε να γίνει η εγγραφή των νέων δρόμων. Ωστόσο εδώ ο αντιδήμαρχος Νέου Χωριού εκφράζει το παράπονο ότι, αντί η Πολεοδομία να σχεδιάσει ένα διευρυμένο δίκτυο δρόμων για κάθε κοινότητα, περιορίστηκε στον σχεδιασμό μόνο ενός δρόμου για την κάθε μία. Μιλώντας για την περίπτωση του Νέου Χωριού, ο κ. Νεοφύτου είπε ότι «αντί να προωθήσει η Πολεοδομία ένα πλήρες πρόγραμμα, το οποίο να καλύπτει, τις οικιστικές, τουριστικές και παραθεριστικές περιοχές των χωριών, απλώς μας έστειλε τελευταίως μία πρόταση, για να ανοίξει ένας δρόμος σε μία παραθεριστική περιοχή, ανατολικά του νέου χωριού, η οποία είναι λίγο μακριά. Αντιθέτως για τις τουριστικές και παραθεριστικές περιοχές, που είναι κοντά στην παραλία, δυστυχώς δεν υπάρχει κινητικότητα».
Άλλες εκκρεμότητες
Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, εκτός από τα πιο πάνω ακόμα δεν υλοποιήθηκαν άλλα τέσσερα μέτρα:
- Η εκπόνηση μελέτης για καταγραφή, αποτύπωση και ανάδειξη των στεγαδιών του Ακάμα.
- Η αξιοποίηση από την Ίνεια του θαλασσινού αλατιού της παραλίας της Λάρας, βάσει όρων που θα τεθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
- Η χρηματοδότηση αριθμού έργων κοινής ωφελείας βάσει των αναγκών των κοινοτήτων.
- Η αξιοποίηση από την Ίνειας του κόμβου εξυπηρέτησης επισκεπτών του Εθνικού Δασικού Πάρκου Ακάμα στον νότιο κόλπο της Λάρας, καθώς έχουν παγοποιηθεί τα έργα του οδικού δικτύου, μετά τον καταλογισμό στο Τμήμα Δασών ευθυνών μη συμμόρφωσης με περιβαλλοντικές παραμέτρους.
Κάνοντας λόγο για καθυστερήσεις στην υλοποίηση όλων των μέτρων, ο δήμαρχος Ακάμα, Μαρίνος Λάμπρου, μας ανέφερε ότι τόσο τα αντισταθμιστικά έργα του κράτους, όσο και άλλα έργα που υλοποιεί αυτό το διάστημα ο δήμος στις κοινότητες (συνολικά 40, από τα οποία ορισμένα, όπως το Αστεροσκοπείο στις Πάνω Αρόδες, δημιουργούν θέσεις εργασίας), δεν θα ωφελήσουν στον μέγιστο βαθμό τις κοινότητες, αν δεν λειτουργήσει το Εθνικό Δασικό Πάρκο του Ακάμα. Όπως είπε, το οδικό δίκτυο στο πάρκο και οι ροές επισκεπτών σε αυτό, είναι αλληλένδετα στοιχεία με την οικονομική αναζωογόνηση των κοινοτήτων.
Θέσεις εργασίας για να μείνουν στον τόπο τους
«Ακόμα και με αυτά τα 11 αντισταθμιστικά μέτρα είναι πολύ δύσκολο να κρατήσεις νεαρά ζευγάρια στις κοινότητες και νέους που θέλουν να εργαστούν. Έργα έχουμε κάνει πάρα πολλά στις κοινότητες, το τι δεν υπάρχει, είναι θέσεις εργασίας», σημείωσε ο αντιδήμαρχος Ίνειας κ. Τσίβικος, για να τονίσει ότι η βιοτεχνική ζώνη στην κοινότητα θα μπορούσε να δώσει κάποιες ανάσες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής τον περασμένο Δεκέμβριο και συγκεκριμένα μετά από την απαίτηση βουλευτών για ένταξη του ντόπιου πληθυσμού στις θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακάμα, η υπουργός Γεωργίας ανέφερε ότι τόσο το υπουργείο όσο και το γραφείο Ακάμα βλέπουν ζεστά αυτό το θέμα, αναφέροντας ως παράδειγμα τους οδηγούς των μικρών λεωφορείων και τους 16 παρκοφύλακες, για τους οποίους μέχρι τις 27 Φεβρουαρίου το Τμήμα Δασών δέχεται αιτήσεις.
Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι στα κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων, το Τμήμα Δασών ενέταξε τη δυνατότητα γρήγορης ανταπόκρισης στον τόπο εργασίας σε σχέση με τον τόπο μόνιμης διαμονής (15 μονάδες). Άλλα κριτήρια είναι η σωματική δοκιμασία (40 μονάδες), το επίπεδο μόρφωσης (15 μονάδες) και η προφορική συνέντευξη σε σχέση με τα καθήκοντά τους (30 μονάδες). Την ευχή όπως επιλεχθούν άτομα από την περιοχή του Ακάμα, εξέφρασε ο κ. Τσίβικος, «στο πλαίσιο της νομιμότητας και χωρίς να παραβιάζεται το δικαίωμα οπουδήποτε άλλου να διεκδικήσει αυτή τη θέση».