ECOFIN: Πακέτο μαμούθ για Ουκρανία και 113 δισ. ευρώ για την άμυνα της Ευρώπης

Το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων (ECOFIN), υπό την προεδρία της Κύπρου, συμφώνησε σήμερα σε δέσμη προτάσεων για τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, καλύπτοντας τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για τα έτη 2026 και 2027. Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προβλέπει την εκταμίευση των κεφαλαίων από το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση, ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, επισήμανε ότι η Κυπριακή Προεδρία εργάστηκε για να διασφαλίσει την άμεση χρηματοδότηση της Ουκρανίας, η οποία επλήγη από τη ρωσική επιθετικότητα. Κατά τη συζήτηση, οι Yπουργοί επικεντρώθηκαν στις οικονομικές και χρηματοοικονομικές επιπτώσεις της ρωσικής εισβολής και χαιρέτισαν τη συμφωνία για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Παράλληλα, ο κ. Κεραυνός, ανέφερε ότι το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα τροποποιήσεις στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, με στόχο την επιτάχυνση της υλοποίησής του. Όπως τόνισε, μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί όλα τα Σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας των κρατών μελών, με εκταμίευση περίπου 394 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 68% του συνολικού δεσμευμένου ποσού βάσει του Κανονισμού για τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Επισήμανε επίσης πως στο πλαίσιο ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών, ενεργοποιήθηκε η εθνική ρήτρα διαφυγής για την Αυστρία, η οποία καλύπτει περίοδο τεσσάρων ετών και αναμένεται να διευκολύνει τη σταδιακή αύξηση των αμυντικών δαπανών, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα της χώρας. Παράλληλα, ο κ. Κεραυνός γνωστοποίησε πως το Συμβούλιο υιοθέτησε οκτώ εκτελεστικές αποφάσεις στο πλαίσιο της Δράσης Ασφάλειας για την Ευρώπη (SAFE), ανοίγοντας τον δρόμο για τη χορήγηση προσιτών μακροπρόθεσμων δανείων από την Κομισιόν. Πρόσθεσε πως οι αποφάσεις αυτές επιτρέπουν στα συμμετέχοντα κράτη μέλη να αποκτήσουν σύγχρονο αμυντικό εξοπλισμό και να ενισχύσουν την αμυντική τους ετοιμότητα.
Τέλος, ανέφερε πως επικαιροποιήθηκε ο ενωσιακός κατάλογος μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας. Στον κατάλογο προστέθηκαν το Βιετνάμ και οι Νήσοι Τερκς και Κάικος, ενώ αφαιρέθηκαν τα Φίτζι, η Σαμόα και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο.
Δηλώσεις Ντομπρόβσκις
Κατά τη συνέντευξη Τύπου, ο Επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, ανέφερε ότι η Ρωσία συνεχίζει τις βίαιες επιθέσεις σε υποδομές ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα, γεγονός που απαιτεί ουσιαστική ενίσχυση της υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Ο Επίτροπος παρουσίασε ενημέρωση για το προς την Ουκρανία δάνειο ύψους 90 δισ. Ευρώ τονίζοντας ότι μετά την θετική ψήφο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και με την υποστήριξη της Κυπριακής Προεδρίας, στοχεύεται η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας εντός της επόμενης εβδομάδας. Παράλληλα, επισήμανε πως συνεργάζονται με τις ουκρανικές αρχές για να διευκολυνθεί η ταχεία εκταμίευση μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Ο Επίτροπος σημείωσε επίσης ότι, εκτός από τη στήριξη της Ουκρανίας, συνεχίζεται η άσκηση πίεσης στην πολεμική οικονομία της Ρωσίας. Στο πλαίσιο αυτό, συνέχισε, η Κομισιόν πρότεινε το 20ό πακέτο κυρώσεων, με νέα μέτρα που στοχεύουν στους τομείς της ενέργειας, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και του εμπορίου, καλώντας τα κράτη μέλη να εγκρίνουν άμεσα το πακέτο.
Όπως ανέφερε ο κ. Ντομπρόβσκις, η Κομισιόν παρείχε επίσης ενημέρωση για τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με συνολικές εκταμιεύσεις που ανέρχονται πλέον σε 394 δισ. ευρώ. Ο Επίτροπος τόνισε ότι η διαδικασία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και επανέλαβε την έκκληση προς τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εφαρμογή στην πράξη, ενόψει της προθεσμίας του Αυγούστου.
Στο πλαίσιο αυτό, χαιρέτισε την επικύρωση των τροποποιήσεων στο σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, προσθέτοντας πως 25 κράτη μέλη έχουν απλουστεύσει τα σχέδιά τους, μειώνοντας τον συνολικό αριθμό εκκρεμών οροσήμων και στόχων κατά 20%.
Ο Επίτροπος παρουσίασε επίσης ενημέρωση για την κατάσταση του μέσου SAFE, αναφέροντας πως η Κομισιόν αξιολόγησε θετικά τα σχέδια επενδύσεων στην άμυνα 16 κρατών μελών και σχεδόν 113 δισ. ευρώ σε δάνεια SAFE έχουν κατανεμηθεί. Πρόσθεσε πως η αξιολόγηση για τα υπόλοιπα τρία σχέδια θα παρουσιαστεί σύντομα.
Σημείωσε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις δημοσιονομικές επιπτώσεις από την απορρόφηση των δανείων SAFE. Αναφερόμενος στις χώρες που δεν έχουν ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής, οι δαπάνες που χρηματοδοτούνται από το SAFE εντάσσονται στο συνιστώμενο μονοπάτι καθαρής αύξησης των δαπανών. Πρόσθεσε πως για όσες χώρες έχουν ενεργοποιήσει τη ρήτρα, οι δαπάνες SAFE δικαιούνται ευελιξία, περιορισμένη σε μέγιστο ποσό 1,5% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2028. Επισήμανε ότι η Κομισιόν θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή.
Ο Επίτροπος χαιρέτισε επίσης την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την Αυστρία από το Συμβούλιο, προκειμένου να διευκολυνθεί η μετάβασή της σε υψηλότερο επίπεδο αμυντικών δαπανών.