Cyprus: Debate in Parliament on National Ambulance Authority Amidst Delays

Οι καθυστερήσεις ετών από πλευράς κράτους στη θέσπιση Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων, καθώς και η ανεξέλεγκτη παροχή προνοσοκομειακής φροντίδας στην Κύπρο βρέθηκαν την Πέμπτη στο επίκεντρο της συνεδρίας της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, όπου συζητήθηκε το κυβερνητικό νομοσχέδιο, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων και συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Ενώπιον της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής βρέθηκε και η Προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων, Ριάνα Κωνσταντίνου, η οποία διαμήνυσε ότι η καθυστέρηση της Πολιτείας να θεσπίσει τον Εθνικό Φορέα αφήνει την αγορά ασθενοφόρων ανεξέλεγκτη, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν «παρακράτος».
Όπως αναφέρθηκε κατά τη συνεδρία στόχος της Επιτροπή Υγείας είναι να οδηγήσει το εν λόγω νομοσχέδιο στην Ολομέλεια για ψήφιση πριν από την ολοκλήρωση της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου.
Εμπλεκόμενοι φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις ανέδειξαν την ανάγκη άμεσης ψήφισης του νομοσχεδίου, καθώς και πολυάριθμα ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν, όπως στελέχωση, χρηματοδότηση, σαφής νομική διατύπωση, κατανομή αρμοδιοτήτων και αποτελεσματικός συντονισμός για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Η συζήτηση ξεκίνησε με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Υγείας, Ευθύμιο Δίπλαρο, ο οποίος τόνισε την πολιτική βούληση των μελών της Επιτροπής για ολοκλήρωση της διαδικασίας και ψήφιση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια της Βουλής στις 26 Μαρτίου του 2026, πριν τη λήξη της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου τον Απρίλιο.
Υπογράμμισε ότι η επόμενη Βουλή θα έχει την ευθύνη να αξιολογήσει την εφαρμογή του νόμου και να προχωρήσει σε πιθανές βελτιώσεις.
«Αργήσαμε», λέει η Προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων
Η Προϊσταμένη της Υπηρεσίας Ασθενοφόρων, Ριάνα Κωνσταντίνου, ανέφερε ότι το νομοσχέδιο έπρεπε να είχε προωθηθεί εδώ και δύο χρόνια, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι θα «βάλει τάξη στο παρακράτος» που υπάρχει στην αγορά υπηρεσιών ασθενοφόρων.
Όπως είπε, η Υπηρεσία έχει επωμιστεί δυσανάλογο φόρτο, λέγοντας ότι από 5.000 μεταφορές το 2020 βρίσκονται σε 45.000 σήμερα, με το ίδιο προσωπικό, για να σημειώσει ότι ο κύριος ρόλος διάσωσης υποβαθμίζεται.
Ζήτησε σαφή πολιτική από την Πολιτεία, επαρκή στελέχωση, εκπαίδευση και πόρους, ενώ υποστήριξε τη δημιουργία του Εθνικού Φορέα ως εργαλείο ενίσχυσης της Υπηρεσίας, όχι ως μέσο αντικατάστασης των βασικών αρμοδιοτήτων της.
«Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έπρεπε να είχε προωθηθεί εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια. Το νομοσχέδιο αυτό θα βάλει τάξη στο παρακράτος που υπάρχει. Ο καθένας που αποφασίζει να ανοίξει επιχείρηση αγοράζει ασθενοφόρα και προσφέρει υπηρεσίες προνοσοκομειακής φροντίδας και ακόμα συζητάμε αν πρέπει να βάλουμε μια τάξη», είπε.
Στην Κύπρο, πρόσθεσε, «έχουμε μία υπηρεσία από τις καλύτερες εκπαιδευμένες στο πλανήτη, αλλά τούτη η χώρα δεν έχει πολιτική προστασία. Η Υπηρεσία κλήθηκε να φορτωθεί ολόκληρο το ΓεΣΥ και από τις 5 χιλιάδες μεταφορές που κάναμε, φτάσαμε τις 45 χιλιάδες με το ίδιο προσωπικό. Ο ρόλος της διάσωσης παραμερίζεται γιατί δεν προλαβαίνουμε να ανταπεξέλθουμε σε αυτή την κατάσταση».
Σύμφωνα με τη Ριάνα Κωνσταντίνου «πρέπει επιτέλους να αποφασίσει η Πολιτεία τι θέλει να κάνει με την Υπηρεσία», για να σημειώσει ότι «θα πρέπει να έχουμε τα πάντα, εκπαίδευση, στελέχωση».
«Διερωτώμαι τι κάνουμε; Αν η χώρα αυτή μετρά τα πάντα με τα λεφτά, εγώ δεν το κάνω. Έχω έγνοια για τον κάθε ασθενή αυτής της χώρας. Αλλά αργήσαμε. Πρέπει να δυναμώσουμε την Υπηρεσία ασθενοφόρων και όχι να κάνει τα ταξί», συνέχισε.
Πρόσθεσε, εξάλλου, ότι η Υπηρεσία Ασθενοφόρων διαθέτει από τα καλύτερα εκπαιδευμένα πληρώματα, με υψηλό επίπεδο κατάρτισης, σύγχρονα πρωτόκολλα και ψηφιακά συστήματα, ενώ συμπλήρωσε πως η υπηρεσία είναι πλήρως ψηφιοποιημένη και λειτουργεί με διαφάνεια και τεχνολογική υποστήριξη.
Κλείνοντας, εξέφρασε τη θέση πως πρέπει να ενισχυθεί και να θωρακιστεί η Υπηρεσία Ασθενοφόρων, ώστε να επιτελεί αποτελεσματικά τον ρόλο της ως Υπηρεσία Διάσωσης. «Οποιαδήποτε διεύρυνση αρμοδιοτήτων πρέπει να συνοδεύεται από την αντίστοιχη στελέχωση, χρηματοδότηση και θεσμική υποστήριξη», είπε.
«Εθνική υποδομή κρίσιμης σημασίας», λέει η Καρολίνα Στυλιανού
Η Ανώτερη Λειτουργός του Υπουργείου Υγείας, Καρολίνα Στυλιανού, παρουσίασε το πλαίσιο του νομοσχεδίου, υπογραμμίζοντας ότι με τη σύσταση του Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασθενοφόρων δημιουργείται εθνική υποδομή κρίσιμης σημασίας.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι η σωστή κατανομή ασθενών, η παροχή επαρκών ασθενοφόρων για επείγουσες ανάγκες και η εγκαθίδρυση Κεντρικού Συντονιστικού Κέντρου Κλήσεων, το οποίο σήμερα δεν υπάρχει.
Επιπλέον, είπε πως προβλέπεται η σύσταση Συμβουλευτικής Επιτροπής για τη διασφάλιση διαφάνειας, η αδειοδότηση και ο έλεγχος όλων των παρόχων ασθενοφόρων, η ρύθμιση των μη επειγουσών διακομιδών, της στελέχωσης και των εργασιακών ζητημάτων, καθώς και μεταβατικές διατάξεις για την αυτονόμηση της υπηρεσίας μέχρι 31 Δεκεμβρίου του 2026.
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του ΟΑΥ, Χριστιάνα Μιχαήλ, εξέφρασε υποστήριξη για τη θέσπιση πλαισίου, αλλά τόνισε προβληματισμούς ως προς τη λειτουργία και τη διακυβέρνηση του νέου φορέα, υποδεικνύοντας ως ενδεικτική την περίπτωση του ΕΚΑΒ στην Ελλάδα, που δεν λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Συμφωνεί και ενισχύει ο ΟΚΥπΥ
Ο Γενικός Εκτελεστικός Διευθυντής του ΟΚΥπΥ, Κύπρος Σταυρίδης, δήλωσε ότι ο Οργανισμός δεν διαφωνεί με την πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας, αντιθέτως συμφωνεί και ενισχύει την όλη προσπάθεια.
Επεσήμανε ότι η Υπηρεσία Ασθενοφόρων έχει υποστεί σημαντική αναβάθμιση τα τελευταία πέντε χρόνια, με νέους σταθμούς, σύγχρονα οχήματα, προσωπικό και ψηφιακά συστήματα.
Τόνισε ότι η μετάβαση στο νέο φορέα πρέπει να γίνει με πλήρη αξιολόγηση αυτών των επενδύσεων και με διασφάλιση διαφάνειας, ελέγχου και συνεχούς επιστημονικής στήριξης μέσω ιατρικών επιτροπών.
Παράλληλα τόνισε ότι θα πρέπει να τεθούν δείκτες ποιότητας, οι οποίοι να είναι μετρήσιμοι, για την διασφάλιση της ποιότητας υπηρεσιών προνοσοκομειακής Φροντίδας Υγείας, να υποστηρίζεται από Διεπιστημονική Ομάδα / Συμβούλιο, η οποία να περιλαμβάνει και Ιατρούς, όπως γίνεται σήμερα που η διαχείριση ανήκει στον ΟΚΥπΥ και να υπάρχει διαφάνεια για όλες τις διαδρομές των ασθενοφόρων.
Σημείωσε ότι με την έναρξη της κατ' άρθρο συζήτηση του νομοσχεδίου, ο Οργανισμός θα καταθέσει τις απόψεις του, οι οποίες θα είναι επικοδομητικές για την θετική κατάληξη της όλης προσπάθειας.
Επιπλέον, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΟΚΥπΥ, Χαράλαμπος Χαριλάου, επεσήμανε την ανάγκη για σαφή νομική διατύπωση της έννοιας «κατάλληλο νοσηλευτήριο».
Εξάλλου, οι εκπρόσωποι συνδικαλιστικών οργανώσεων και φορέων Υγείας τόνισαν την ανάγκη προστασίας του προσωπικού, διασφάλισης της απασχόλησης, σαφών ροών ασθενών και συμμετοχής των ιατρών στη Συμβουλευτική Επιτροπή, ενώ τα κόμματα ζήτησαν διευκρινίσεις για το κόστος, τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα και την ενιαία διαχείριση των υπηρεσιών.
Ο Γενικός Γραμματέας της ΠΑΣΥΔΥ, Στράτης Ματθαίου, υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας του προσωπικού και τη διατήρηση του καθεστώτος αορίστου χρόνου για τους υπαλλήλους του ΟΚΥπΥ που θα μεταφερθούν στον νέο φορέα.
Ο Πρόεδρος της ΠΑΣΥΚΙ, Σωτήρης Κούμας, έθεσε ερωτήματα για την αναγκαιότητα μεταφοράς της Υπηρεσίας στο κράτος και τα επιχειρησιακά μοντέλα, τονίζοντας τη σημασία σαφών ροών ασθενών και συμμετοχής των ιατρών στη Συμβουλευτική Επιτροπή.
Ο Γενικός Γραμματέας ΠΑΣΥΝΟ, Σάββας Ιακώβου επανέλαβε ότι η Υπηρεσία Ασθενοφόρων θα έπρεπε να έχει συσταθεί εξαρχής ως αυτόνομη, ενώ τόνισε ότι η επιτυχία εξαρτάται από την πολιτική βούληση.
Η εκπρόσωπος του Κλαδικού Συμβουλίου Υγείας της συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ, Ευγενία Ευσταθίου, ζήτησε σαφήνεια στον ορισμό της «επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας» για να αποφευχθούν ερμηνευτικά κενά και περιορισμοί.
Ο εκπρόσωπος της ΟΣΑΚ, Μάριος Κουλούμας, εξέφρασε ικανοποίηση για την έναρξη της συζήτησης και για τον κεντρικό συντονισμό των υπηρεσιών, ενώ Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων (ΠΑΣΙΝ), Μάριος Καραϊσκάκης και εκπρόσωπος του ΚΕΒΕ, Κωνσταντίνος Χατζημάρκου, υποστήριξαν το νομοσχέδιο, με τον τελευταίο να εισηγείται δυνατότητα λειτουργίας υπηρεσιών και από ιδιώτες.
Εξάλλου, οι εκπρόσωποι των συντεχνιών ΣΕΚ και ΠΕΟ τόνισαν ότι πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχεια απασχόλησης του προσωπικού, ιδιαίτερα των ωρομίσθιων και οδηγών.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, ζήτησε διευκρινίσεις για το κόστος αγοράς ασθενοφόρων και την πιθανή συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, ενώ σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία ο βουλευτής της ΔΗΠΑ, Γιώργος Πενηνταέξ, υποστήριξε τη δημιουργία του Εθνικού Φορέα, επισημαίνοντας κενά στον προηγούμενο έλεγχο ασθενοφόρων και την ανάγκη ενιαίου συντονισμού.
Διαβάστε επίσης: Θετικός ο ΟΚΥπΥ στη Δημιουργία Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων - Ποιες οι προτάσεις
Πηγή: ΚΥΠΕ