Congress-Israel-Greece-Cyprus Strengthen Cooperation Axis - Message to Ankara

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής ρευστότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, βουλευτές από το Ισραήλ, την Ελλάδα, την Κύπρο και το αμερικανικό Κογκρέσο συναντήθηκαν την Τρίτη στην Knesset, στην Ιερουσαλήμ, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής συμμαχίας των τεσσάρων πλευρών και τον συντονισμό ενεργειών απέναντι στην αυξανόμενη περιφερειακή επιρροή της Τουρκίας.
Η διακομματική συνάντηση –στην οποία αρκετοί συμμετείχαν μέσω τηλεδιάσκεψης– πραγματοποιήθηκε σε συγκυρία έντονης αβεβαιότητας, με φόντο την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή και τις εξελίξεις στο Ιράν μετά τη βίαιη καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
«Αναδιάταξη αξόνων» στη Μέση Ανατολή
Ο βουλευτής Οχάντ Ταλ, συμπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για τη Συμμαχία της Ανατολικής Μεσογείου, υποστήριξε ότι τα τελευταία δυόμισι χρόνια έχει σημειωθεί «δραματική αποδυνάμωση του ιρανικού σιιτικού άξονα» και αντικατάστασή του από έναν «σουνιτικό άξονα Μουσουλμανικής Αδελφότητας».
Κατά τον ίδιο, η εμβάθυνση της συνεργασίας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου–ΗΠΑ, ιδίως μέσω μεγάλων έργων υποδομών, αξιοποίησης φυσικών πόρων και κοινών πρωτοβουλιών ασφάλειας, αποτελεί στρατηγική απάντηση στις «φιλοδοξίες της Τουρκίας».
Στο ίδιο πνεύμα, ο βουλευτής Άλον Σούστερ σημείωσε ότι, μετά από δύο χρόνια πολυμέτωπων συγκρούσεων, το Ισραήλ καλείται να μεταφράσει τη στρατιωτική του ισχύ σε «διπλωματικό και πολιτικό κεφάλαιο», επενδύοντας σε μια ευρύτερη περιφερειακή ανθεκτικότητα στους τομείς της ενέργειας, του νερού, της γεωργίας και της καινοτομίας.
Η «ενεργειακή λεωφόρος» Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο πολυσυζητημένο σχέδιο διασύνδεσης των ηλεκτρικών δικτύων των τριών χωρών – ένα έργο που περιγράφεται ως «ενεργειακή λεωφόρος». Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή του μακρύτερου και βαθύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως, που θα διασχίζει τον πυθμένα της Μεσογείου, γεφυρώνοντας Ασία και Ευρώπη.
Παράλληλα, οι τρεις χώρες εξετάζουν περαιτέρω συνεργασία στον τομέα του φυσικού αερίου, με προοπτική τη δημιουργία ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη και ενδεχομένως προς αραβικές χώρες της περιοχής.
Η τριμερής συνεργασία Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου έχει εδραιωθεί τα τελευταία χρόνια μέσα από διαδοχικές συνόδους κορυφής και αμυντικές συμφωνίες, με στόχο τη σταθερότητα σε μια γεωγραφική ζώνη που χαρακτηρίζεται από έντονες ανταγωνιστικές δυναμικές.
Παρεμβάσεις από το Κογκρέσο – Στο στόχαστρο η Άγκυρα
Από αμερικανικής πλευράς, ο βουλευτής Μπραντ Σνάιντερ τόνισε ότι «πρέπει να είμαστε σαφείς για το ποιοι είναι οι εταίροι μας στη Μέση Ανατολή και ποιοι δημιουργούν εμπόδια».
Πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο Ράντι Φάιν, ο οποίος υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια η Τουρκία «έχει απομακρυνθεί από τη γραμμή», αναφερόμενος στη ρητορική για τη Γάζα, στην επιρροή της στη Συρία και σε άλλες περιφερειακές παρεμβάσεις.
Ο απόστρατος ταξίαρχος Γιόσι Κούπερβασερ, ειδικός σε θέματα ασφάλειας, εκτίμησε ότι η Τουρκία εξελίσσεται σε «μεγαλύτερη στρατιωτική πρόκληση» για το Ισραήλ, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα ανησυχεί για το ενδεχόμενο απώλειας ελέγχου του Ιράν και για μια ευρύτερη «πραγματιστική» αναδιάταξη στη Μέση Ανατολή, την οποία δεν επιθυμεί.
«Μήνυμα προς Άγκυρα, Τεχεράνη και Μόσχα»
Ο Γκρεγκ Ρόμαν, επικεφαλής του Middle East Forum, που είχε την πρωτοβουλία της διοργάνωσης, χαρακτήρισε τη συνάντηση «εξαιρετικής σημασίας», τονίζοντας ότι τέσσερα κοινοβούλια συζητούν και σχεδιάζουν κοινά νομοθετικά βήματα.
«Αυτές οι εικόνες πρέπει να προβληθούν στην Τουρκία, το Ιράν και τη Ρωσία», δήλωσε χαρακτηριστικά, αποδίδοντας στη σύμπραξη και έντονο συμβολικό μήνυμα.
Η πρωτοβουλία αυτή καταδεικνύει ότι η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο διασταύρωσης ενεργειακών, στρατηγικών και ιδεολογικών ανταγωνισμών, με την Κύπρο και την Ελλάδα να επιδιώκουν, σε συνεργασία με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, τη θεσμική θωράκιση μιας συμμαχίας που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός άξονας στην ευρύτερη περιοχή.