Ως Πρόεδρος της Πολιτικής Επιτροπής για την Μεσόγειο (2019-2024) και ως μέλος της Επιτροπής Άμυνας και Ασφάλειας του Ευρωκοινοβουλίου, το επισημαίνω συχνά. Η Ευρωπαϊκή Άμυνα ΔΕΝ θα πραγματοποιηθεί μεμιάς μέσω μιας ομόφωνης απόφασης των «27» κρατών-μελών της ΕΕ -που έχουν διαφορετικά ζωτικά συμφέροντα και προτεραιότητες-, αλλά θα υλοποιείται βήμα-βήμα σε μια πορεία με απροσδιόριστο τέλος. Αυτή η πορεία ξεκίνησε ήδη κι επιτέλους οι ηγεσίες σε Αθήνα και Λευκωσία το αντιλήφθηκαν. Εκείνο όμως που προέχει για Ελλάδα και Κύπρο, είναι να αξιοποιούμε αυτή την βήμα-βήμα Ευρωπαϊκή Άμυνα ώστε να ενδυναμώσουμε την πανεθνική μας αμυντική ετοιμότητα τώρα, αφού ο τουρκικός επεκτατισμός διεκδικεί το μισό Αιγαίο και κατέχει παράνομα ήδη τη μισή Κύπρο. Επιθυμητή μεν η ομοφωνία των «27», αλλά δεν είναι προϋπόθεση ούτε αυτοσκοπός σήμερα, όπως αποδείχτηκε και με την πρόσφατη αποστολή ελληνικών αεροναυτικών δυνάμεων στην Κύπρο η οποία λειτούργησε ως καταλύτης. Έτσι, χτίζοντας εμείς οι ίδιοι βήμα-βήμα την Ευρωπαϊκή Άμυνα, αξιοποιούμε το μέσο για την ασφάλεια και την ελευθερία.
Ειδικά στην Αθήνα, εντός κι εκτός Κυβέρνησης, πολιτικοί που θεωρούν τη νεο-οθωμανική Τουρκία ως το «γείτονα με τον οποίον έχουμε κάποιες διαφορές» και «που λύνονται με διάλογο» στο διμερές πλαίσιο Ελλάδα-Τουρκία, τώρα «κρύφτηκαν» επειδή η ωμή πραγματικότητα και οι εκλογές ενόψει δεν επιτρέπουν τέτοιες θεωρίες και εμμονές. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, με πλέον πρόσφατο τον πόλεμο στο Ιράν, κατέδειξαν ξανά τη νέα πραγματικότητα. Το ΝΑΤΟ έχει καταστεί μη λειτουργικό και η αυτονομία της ΕΕ έχει ουσία με Ευρωπαϊκή Άμυνα αλλά ευρωστρατός δεν υπάρχει. Για αυτό, τους επόμενους μήνες στο επίκεντρο των συζητήσεων θα είναι η «Ρήτρα αμοιβαίας άμυνας» (παράγραφος 42.7 από τον υπέρτατο νόμο, τις Συνθήκες της ΕΕ), η οποία ορίζει ότι:
«Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη-μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό δεν επηρεάζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών.» Ένοπλη επίθεση σε έδαφος σημαίνει έδαφος υπό κυριαρχία π.χ. περιλαμβάνει το κατεχόμενο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη δεν είναι έδαφος κι ούτε ανήκει στην κυριαρχία του κράτους, αλλά είναι κυριαρχικό δικαίωμα.
Μια ηγεσία με διορατικότητα αξιοποιεί κάθε ευκαιρία αφού είμαστε προ πολλού στις πλέον ευνοϊκές συνθήκες των τελευταίων δεκαετιών. Μια υποτακτική και φοβισμένη ηγεσία εφευρίσκει λόγους για αναβολές και ανταποκρίνεται στο ελάχιστο για να ικανοποιεί το κομματικό ακροατήριο.
Καταληκτικά, η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας θα καταστεί πλήρως λειτουργική όταν ΘΑ υπάρχει ευρωστρατός, αλλά Αθήνα και Λευκωσία δεν γίνεται να περιμένουν παθητικά τις εξελίξεις, αφού μπορούν να τις συνδιαμορφώσουν π.χ. με μόνιμη εγκατάσταση ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Κύπρο, με ειδική αποστολή στη Μεσόγειο. Φυσικά, ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος αποτροπής κι αντιμετώπισης του τουρκικού επεκτατισμού είναι η δική μας πανεθνική αμυντική ετοιμότητα. Η πρόσφατη αποστολή ελληνικών αεροναυτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ενδυνάμωσε τον πανεθνικό δεσμό αλλά ανέδειξε ταυτόχρονα ότι στην αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού η Κύπρος χρειάζεται την Ελλάδα όσο η Ελλάδα την Κύπρο.
Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D
Sigma Live
Building European Defence Step-by-Step
The author argues that European Defence will not be created by a unanimous decision of the EU member states, but will evolve step-by-step. He emphasizes that Greece and Cyprus must take advantage of this process to strengthen their defensive readiness, given Turkish expansionism. He points out that the dispatch of Greek air and naval forces to Cyprus acts as a catalyst. He refers to the 'Mutual Defence Clause' (Article 42.7 of the EU Treaties) and emphasizes that the creation of a European army is desirable, but not a necessary prerequisite. He proposes the establishment of European forces in Cyprus with a special mission in the Mediterranean.
