Aim to Shield Cyprus: Risk of Crisis Spread is Visible, Problems for Turkey – Konstantinos Filis Analyzes

Στόχος πρέπει να είναι να δημιουργηθεί μια θωράκιση γύρω από την Κύπρο, λόγω γεωγραφικής εγγύτητας αλλά και της αντίληψης από το Ιράν αλλά και τη Χεζμπολάχ, ότι η Κύπρος θεωρείται το μακρύ χέρι του Ισραήλ, σημειώνει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων (IGA) και καθηγητής του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, Κωνσταντίνος Φίλης.
Αναφερόμενος στη συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ο κ. Φίλης δήλωσε: «Υπάρχει μια αυτονόητη ανησυχία για την ασφάλεια της Κύπρου. Με την Ελλάδα στην πρωτοπορία, υποχρεώθηκαν να ακολουθήσουν και άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις: η Γαλλία, η Ιταλία, η Γερμανία και, βέβαια, το Ηνωμένο Βασίλειο».
«Έπρεπε η Κύπρος να είναι όσο το δυνατόν πιο προστατευμένη από απειλές που μπορεί να προκύψουν, είτε για την ίδια την Κύπρο είτε για τις βρετανικές βάσεις, κάτι που βέβαια αυτό είναι πρωτίστως ζήτημα των ίδιων των Βρετανών», συνέχισε.
Κληθείς να απαντήσει εάν η συγκέντρωση δυνάμεων μπορεί να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ για την ασφάλεια της Κύπρου, ο κ. Φίλης ξεκαθάρισε: «Όχι, σε καμία περίπτωση. Οι δυνάμεις που έχουν συγκεντρωθεί στην Κύπρο είναι όλες αμυντικές και αυτό το έχουν ξεκαθαρίσει όλα τα κράτη. Δεν υπάρχει καμία πρόθεση, ούτε καμία περίπτωση να εμπλακούν σε επιθετικές ενέργειες».
«Άλλωστε, κράτη όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δηλώσει ρητά ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν με οποιονδήποτε τρόπο στις επιχειρήσεις που μαίνονται σε βάρος του Ιράν», συμπλήρωσε.
Για τον κίνδυνο επέκτασης της σύρραξης, ανέφερε: «Ο κίνδυνος διάχυσης είναι σε 2 επίπεδα για όλες τις χώρες όμως δεν είναι μόνο για τις χώρες του Κόλπου ή την Κύπρο ή την Ελλάδα. Για όλες τις χώρες υπάρχει ο κίνδυνος».
Πρόσθεσε πως «υπάρχει ο κίνδυνος να έχουμε κάποιες απόπειρες τρομοκρατικές, αυτό δεν μπορεί να το ξέρει κανείς και δεν μπορεί να ξέρει κανείς σε ποια χώρα θα γίνει. Άρα το κομμάτι της εσωτερικής ασφάλειας είναι πάρα πολύ σημαντικό. Μιλάω για αυτούς οι οποίοι μπορεί να επιχειρήσουν με κάποιο τρόπο στο όνομα του Ισλάμ, στη μνήμη του Χαμενεΐ, στο όνομα του Ιράν και οτιδήποτε άλλο να κάνουν ενέργειες».
Είπε επίσης πως «αυτό το οποίο έχει αξία είναι η κατάσταση συνολικά με την ασφάλεια, με τα drones κυρίως και λιγότερο με τους πυραύλους, αν μιλάμε για την ευρωπαϊκή ήπειρο. Αν μιλάμε για τις χώρες Μέσης Ανατολής, αυτές είναι ευάλωτες και σε επιθέσεις με πυραύλους».
«Μπορεί όμως να ξοδέψουν σε ένα drone για να μεγαλώνουν το κόστος αναχαίτισης τους και μάλιστα έχοντας τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, η οποία έχει ακόμα κάποιες δυνατότητες, να στέλνει τα drone στις γύρω περιοχές και να προκαλεί μεγάλο κόστος αναχαίτισης ή ακόμα και ζημιές. Οι Ιρανοί δεν θα ξοδέψουν έναν πύραυλο για να τον στείλουν στην Κύπρο ή στη Σούδα, γνωρίζοντας ότι θα αναχαιτιστεί πριν φτάσει εκεί», διευκρίνισε.
Σχετικά με την ολιγωρία που επέδειξε η Βρετανία, ο κ. Φίλης σχολίασε: «Η Βρετανία έχει σοβαρό πρόβλημα αυτή τη στιγμή στο εσωτερικό. Ο Στάρμερ είναι σε μία κυβέρνηση και σε ένα κόμμα (το εργατικό) που δεν είναι ιδιαίτερα αρεστός ο ίδιος. Η ανάγκη του να κρατήσει εσωτερικές ισορροπίες, οδήγησε και στην καθυστέρηση αντίδρασης. Οδήγησε γενικότερα και στην υιοθέτηση μιας εντελώς αλλοπρόσαλλης πολιτικής από πλευράς Λονδίνου σε σχέση με το με τον πόλεμο, με αποτέλεσμα να προκληθεί κι αυτή η ένταση με την πλευρά της Κύπρου».
«Δικαίως από την πλευρά της Λευκωσίας προκλήθηκε αυτή η αντίδραση. Όταν έχεις τις βάσεις σε ένα νησί και μάλιστα κυρίαρχες βάσεις, έχεις και ανάλογη ευθύνη για αυτές», υπογράμμισε.
Σε σχέση με το οπλοστάσιο του Ιράν και τα είδη πυραύλων που έχει χρησιμοποιήσει μέχρι τώρα, ο κ. Φίλης ανέφερε: «Δεν έχουν χρησιμοποιηθεί όλα τα είδη πυραύλων από τον Ιράν. Θεωρητικά και πρακτικά, το Ιράν θα πρέπει να κρατήσει τους πιο ισχυρούς πυραύλους για αργότερα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν ακόμα δυνατότητες».
Σχετικά με το απόθεμα του Ιράν, ο κ. Φίλης ανέφερε: «Οι εκτιμήσεις ορισμένων λένε για περίπου 2 μήνες δυνατότητα από πλευράς Ιράν να συνεχίσει να επιτίθεται, όχι βέβαια με τη μαζικότητα που το έχει κάνει ίσως πιο σποραδικά, αλλά πιο θανατηφόρα. Αλλά και πάλι αυτό σας λέω είναι επισφαλές γιατί κανείς δεν μπορεί να ξέρει τις δυνατότητες του Ιράν παρά μόνο οι ίδιοι οι Ιρανοί και βέβαια οι Ισραηλινοί».
Πρόσθεσε πως «ακόμα και αν έχει δυνατότητες για 2 μήνες στο Ιράν, αν οι Ισραηλινοί καταφέρουν κάποια πλήγματα σε εκτοξευτήρες και βαλλιστικούς πυραύλους, σε αυτή την περίπτωση θα είναι ακόμα πιο περιορισμένες οι δυνατότητες του Ιράν».
Όσο αφορά τους εξελιγμένους υπερηχητικούς πυραύλους Fattah‑2 που διαθέτει το Ιράν, ο κ. Φίλης εξέφρασε την εκτίμηση ότι δεν θα στραφούν σε βάρος κάποιας τρίτης χώρας.
«Δεν ξέρω επιχειρησιακά να σας απαντήσω, τι μπορεί να συμβεί με αυτούς τους πυραύλους. Αλλά οι πύραυλοι αυτοί δεν θεωρώ ότι θα στραφούν σε βάρος κάποιας τρίτης χώρας πλην του Ισραήλ, αν υπάρχει αυτή η αγωνία ή η ανησυχία για την Κύπρο».
Σε σχέση με τον ρόλο της Τουρκίας στην κατάσταση που εκτυλίσσεται στην περιοχή, ο κ. Φίλης σημείωσε: «Η Τουρκία έχει 3 προβλήματα, το πρώτο πρόβλημα είναι το προσφυγικό. Μπορεί να προκύψουν τεράστια προσφυγικά ρεύματα, τα οποία βέβαια θα είναι μη διαχειρίσιμα».
«Το δεύτερο θέμα είναι η ισορροπία που πρέπει να κρατήσει μεταξύ των Αμερικανών, των Ιρανών, της κοινής γνώμης στο εσωτερικό που έχει αντιισραηλινά και αντιαμερικανικά αιτήματα». πρόσθεσε ο κ. Φίλης.
«Το τρίτο είναι το θέμα των Κούρδων, στο βαθμό που οι Αμερικανοί έχουν αποφασίσει να ενισχύσουν τους Κούρδους του Ιράν, κάτι που θα φέρει και την ενίσχυση των Κούρδων του Ιράκ. Οπότε είναι μία σύνθετη κατάσταση για την Τουρκία, να βλέπει δηλαδή το κουρδικό στοιχείο να ενισχύεται και μάλιστα με επιλογή του Ισραήλ», είπε.
Αναφερόμενος στη στάση που κρατούν η Κίνα και η Ρωσία απέναντι στο Ιράν, ο κ. Φίλης σημείωσε: «Η Ρωσία και η Κίνα ίσως περιμένουν ότι το Ιράν θα επιδείξει αντίσταση».
«Σε καμία των περιπτώσεων δεν είναι διατεθειμένες να πολεμήσουν ή να μπουν στο στόχαστρο για χάρη του Ιράν, παρά το γεγονός ότι το καθεστώς της Τεχεράνης είναι ένα καθεστώς το οποίο θέλουν να διατηρηθεί στη θέση του», κατέληξε.
ΚΥΠΕ