Όμηρος του κρατικού μισθολογίου η αυτονόμηση του ΟΚΥπΥ

Σε θέση άμυνας, αλλά με σαφή διάθεση αντεπίθεσης, βρέθηκε ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) κατά τη σημερινή συζήτηση του προϋπολογισμού του για το 2026 στη Βουλή. Ενώπιον της Επιτροπής Υγείας της Βουλής, η διοίκηση του ΟΚΥπΥ κλήθηκε να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα αν ο Οργανισμός μπορεί πράγματι να αποκοπεί οικονομικά από το κράτος, να αυτονομηθεί δηλαδ, μέχρι το τέλος του 2026.
Αναφερόμενος στις δεσμεύσεις της διοίκησης, ο γενικός εκτελεστικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ Κύπρος Σταυρίδης υπενθύμισε ότι κατά την περσινή συζήτηση είχε τεθεί το ερώτημα αν το κράτος θα κάλυπτε για τελευταία φορά τα ελλείμματα του Οργανισμού. «Είχαμε δεσμευτεί ότι θα υλοποιήσουμε το σχέδιο δράσης που συμφωνήθηκε με το Υπουργείο Οικονομικώνκαι αυτό πράττουμε», ανέφερε.
Από πλευράς ΟΚΥπΥ παρουσίαιάστηκαν αριθμητικά δεδομένα, από τα οποία προκύπτει ότι το βασικό εμπόδιο στην αυτονόμηση δεν είναι η αναποτελεσματικότητα, αλλά το δυσβάσταχτο μισθολογικό βάρος. «Αρκεί να εξετάσει κανείς το μισθολόγιο για να καταλάβει τι συμβαίνει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο γενικός οικονομικός διευθυντής, Ροβέρτος Καραχάννας, επισημαίνοντας ότι οι αμοιβές προσωπικού απορροφούν το 80% του συνολικού προϋπολογισμού.
Συγκεκριμένα, την περίοδο 2019–2026 το μισθολογικό κόστος αυξήθηκε κατά €163 εκατ., χωρίς αντίστοιχη αύξηση προσωπικού. Οι εργαζόμενοι αυξήθηκαν από 7.089 σε 7.443, δηλαδή κατά μόλις 354 άτομα. Την ίδια στιγμή, οι αποσπασμένοι δημόσιοι υπάλληλοι μειώθηκαν από 5.099 σε 3.838, καταγράφοντας μείωση 1.261 ατόμων, κυρίως λόγω αφυπηρετήσεων.
Όπως εξηγήθηκε, η εκτόξευση του μισθολογίου οφείλεται κυρίως σε οριζόντιες αυξήσεις, προσαυξήσεις, ΑΤΑ και άλλα ωφελήματα που ισχύουν για τους δημόσιους υπαλλήλους που παραμένουν αποσπασμένοι στον Οργανισμό, αλλά και για το προσωπικό του ίδιου του ΟΚΥπΥ, το οποίο αμείβεται σε μεγάλο βαθμό με όρους που προσομοιάζουν στο δημόσιο.
Πρόσθετο βάρος, όπως τονίστηκε, αποτελεί το γεγονός ότι ο ΟΚΥπΥ καλείται να ανταγωνίζεται τον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο του ΓεΣΥ, χωρίς όμως να λειτουργεί υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Ενδεικτικά, το κόστος των αδειών ασθενείας καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον Οργανισμό και όχι από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με τη σχετική επιβάρυνση να ξεπερνά τα €40 εκατ.
Παράλληλα, ο ΟΚΥπΥ επωμίζεται υποχρεώσεις που απορρέουν από τον δημόσιο ρόλο του. Διατηρεί κλίνες σε συνεχή λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ώστε να καλύπτει αυξημένες ανάγκες –κυρίως παθολογικά και πνευμονολογικά περιστατικά– κατά τους χειμερινούς μήνες. Αντίθετα, τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια δεν έχουν αντίστοιχες υποχρεώσεις ούτε το σχετικό κόστος. Ωστόσο, ο τρόπος αποζημίωσης από τον ΟΑΥ οδηγεί σε μειωμένα έσοδα, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις παρατεταμένης νοσηλείας, όπου η αποζημίωση περικόπτεται.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών, τα οποία –όπως υποστηρίχθηκε– δέχονται δυσανάλογο βάρος, εξυπηρετώντας κυρίως ηλικιωμένους ασθενείς που δεν απορροφώνται από τον ιδιωτικό τομέα. Οι ασθενείς αυτοί χρειάζονται μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας, με αποτέλεσμα ο ΟΑΥ, μετά την παρέλευση του προκαθορισμένου αριθμού ημερών, να μειώνει την αποζημίωση και το κόστος να μεταφέρεται στον ΟΚΥπΥ.
Ο οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ συμπλήρωσε ότι η προσπάθεια εξορθολογισμού αποδίδει ήδη καρπούς, με στόχο το έλλειμμα του 2025 να περιοριστεί στα €50 εκατ. και στη συνέχεια να μηδενιστεί. Τόνισε, ωστόσο, ότι η οικονομική αυτονόμηση μέχρι το τέλος του 2026 προϋποθέτει τη διόρθωση των υφιστάμενων στρεβλώσεων και την επίλυση σοβαρών θεσμικών και χρηματοδοτικών ζητημάτων που σήμερα βαραίνουν αποκλειστικά τον ΟΚΥπΥ.