Όλα όσα γνωρίζουμε για τη λαμπρή τελετή έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας – Πέραν των 100 καλλιτεχνών με σκηνοθέτη τον Κώστα Σιλβέστρο

Η Κυπριακή Δημοκρατία σηματοδοτεί σήμερα, 7 Ιανουαρίου 2026, την επίσημη έναρξη της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μια τελετή υψηλού συμβολισμού, έντονου πολιτιστικού χαρακτήρα και ισχυρού ευρωπαϊκού μηνύματος. Η εκδήλωση, με τίτλο «Μνήμη – Παρόν – Μετά», πραγματοποιείται στην Κεντρική Σκηνή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου «Εύης Γαβριηλίδης» και μεταδίδεται ζωντανά από το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου, δίνοντας στο ευρύ κοινό τη δυνατότητα να παρακολουθήσει ένα γεγονός ευρωπαϊκής εμβέλειας.
Διαβάστε εδώ τη συνέντευξη του Κώστα Σιλβέστρου στο «Π»: Μια στιγμή συνένωσης, αντίβαρο στον διχασμό
Δεκατέσσερα χρόνια μετά την πρώτη κυπριακή προεδρία του 2012, όταν η εικόνα της Κύπρου ταξίδεψε στην Ευρώπη μέσα από το Αρχαίο Θέατρο του Κουρίου και τη λαϊκή μουσική παράδοση, το σκηνικό και το αφήγημα αλλάζουν. Σήμερα, η Κύπρος επιλέγει να μιλήσει για τον εαυτό της μέσα από μια σύγχρονη, πολυφωνική και συχνά τολμηρή καλλιτεχνική γλώσσα, αποφεύγοντας τη νοσταλγία και επιδιώκοντας να αναδείξει την πολιτιστική της ταυτότητα ως κάτι ζωντανό, εξελισσόμενο και βαθιά συνδεδεμένο με το ευρωπαϊκό παρόν.
Την καλλιτεχνική διεύθυνση και σκηνοθεσία της τελετής υπογράφει ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Κώστας Σιλβέστρος, ο οποίος εργάζεται πάνω στη συγκεκριμένη παραγωγή εδώ και περίπου έναν χρόνο. Η τελετή αποτελεί μια μεγάλης κλίμακας συλλογική δημιουργία, με τη συμμετοχή πέραν των 100 Κύπριων καλλιτεχνών και επαγγελματιών του πολιτισμού, ενώ η διάρκειά της φτάνει τα 60 λεπτά και αρθρώνεται σε τρεις πράξεις: «Μνήμη», «Παρόν» και «Μετά».
Η πρώτη πράξη, «Μνήμη», αντλεί από τη συλλογική και ιστορική εμπειρία του τόπου: την ιστορία, τις ρίζες, τη θάλασσα, την παράδοση, αλλά και τις τραυματικές στιγμές που καθόρισαν τη σύγχρονη Κύπρο. Δεν πρόκειται για μια φολκλορική αναπαράσταση, αλλά για μια σύγχρονη αναστοχαστική προσέγγιση του παρελθόντος.
Η δεύτερη πράξη, «Παρόν», αποτυπώνει τη σημερινή Κύπρο ως ένα ευρωπαϊκό κράτος σε συνεχή κίνηση, με έντονη κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική δραστηριότητα, αλλά και με ανοιχτές πληγές που εξακολουθούν να επηρεάζουν την καθημερινότητα και τη συλλογική συνείδηση του τόπου.
Η τρίτη πράξη, «Μετά», ανοίγει ένα παράθυρο προς το μέλλον. Δεν επιχειρεί να δώσει απαντήσεις, αλλά να διατυπώσει ερωτήματα για το τι μπορεί να γίνει η Κύπρος: μια κοινωνία ειρηνική, συμπεριληπτική, δημιουργική και ανοιχτή στον κόσμο.
Η δραματουργική αφετηρία κάθε πράξης βασίζεται σε έργα Κύπριων εικαστικών από διαφορετικές γενιές, τα οποία λειτουργούν ως συμβολικοί πυρήνες της αφήγησης. Στην πρώτη πράξη, ένας κορυφαίος δημιουργός της σύγχρονης κυπριακής τέχνης παρουσιάζει επί σκηνής μια νέα, ειδικά δημιουργημένη εκδοχή της Αφροδίτης, η οποία λειτουργεί ως διαχρονικό σύμβολο του τόπου. Οι επόμενες πράξεις αντλούν από σύγχρονες μορφές εικαστικής και ψηφιακής τέχνης.
Στο μουσικό μέρος συμμετέχει κλιμάκιο της Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου υπό τη διεύθυνση του Άντη Σκορδή, ενώ τον Εθνικό Ύμνο της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον Ύμνο της Ευρώπης ερμηνεύει η σοπράνο Μαρίζα Αναστασιάδη. Συμμετέχουν επίσης η Amalgamation Choir, το μουσικό σχήμα Monsieur Doumani και η μουσικός Έλλη Μιχαήλ στο πιθκιαύλι, δημιουργώντας ένα ηχητικό τοπίο που συνδυάζει το κλασικό με το σύγχρονο και το παραδοσιακό με το πειραματικό.
Στο σκηνικό και δραματουργικό μέρος συμμετέχουν δώδεκα χορευτές και χορεύτριες, ηθοποιοί και αφηγητές. Ξεχωρίζουν η απαγγελία του ποιήματος «Ε άδρωπε» από τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη και η σκηνική παρουσία της Αφροδίτης από την Έλενα Καλλινίκου. Στην τελετή συμμετέχουν επίσης ο αθλητής Μάριος Γεωργίου και η αγωνίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ελένη Φωκά, ενισχύοντας τη σύνδεση του πολιτισμού με την κοινωνία και τις αξίες.
Ιδιαίτερη διάσταση προσδίδουν τα οπτικοακουστικά έργα και τα βίντεο, στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι από 30 πολίτες από διαφορετικά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και νέοι άνθρωποι, υπογραμμίζοντας τον πολυφωνικό και διαγενεακό χαρακτήρα της εκδήλωσης.
Η τελετή διοργανώνεται από τη Γραμματεία της Κυπριακής Προεδρίας και το Υφυπουργείο Πολιτισμού, με τη συμβολή πλήθους κρατικών και πολιτιστικών φορέων. Στη Λευκωσία βρίσκονται σήμερα κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ενώ την εκδήλωση προσφωνούν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa και η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων Μαριλένα Ραούνα.
Περισσότερο από μια τελετή, το γεγονός φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πολιτιστική πράξη και δημόσια αφήγηση. Στόχος είναι να παρουσιαστεί η Κύπρος όχι μόνο ως κράτος μέλος της ΕΕ, αλλά ως ζωντανός πολιτισμός που γνωρίζει το παρελθόν του, διαχειρίζεται το παρόν του και τολμά να φανταστεί το μέλλον του.
Όπως σημειώνει ο Κώστας Σιλβέστρος, η πρόθεση δεν είναι να δοθούν απαντήσεις, αλλά να αφεθεί ένα ίχνος - ένα αποτύπωμα μνήμης, παρουσίας και μετάβασης. Μια αρχή διαλόγου ανάμεσα στην Κύπρο και την Ευρώπη, ανάμεσα στο χθες και το αύριο, ανάμεσα στην τέχνη και την πολιτική.