Χρυσά δάση για… ψίχουλα στα ξενοδοχεία στην Αγία Νάπα

Μια εικόνα οικονομικής αιμορραγίας και διοικητικής δυσλειτουργίας αποκαλύπτει η χθεσινή Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Τμήμα Δασών. Στο επίκεντρο βρίσκονται πέντε ξενοδοχειακές μονάδες στην Αγία Νάπα, οι οποίες ανεγέρθηκαν σε κρατική δασική γη με συμβάσεις που παραπέμπουν σε άλλες εποχές, αφήνοντας το κράτος θεατή σε ένα πάρτι χαμένων εσόδων, την ώρα που ο τουρισμός στην περιοχή καλπάζει.
Σε μήνυμά του ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, αναφέρει ότι εξετάστηκαν μακροχρόνιες συμβάσεις εκμίσθωσης κρατικής δασικής γης στην Αγία Νάπα, όπου διαπιστώθηκαν σοβαρές καθυστερήσεις στην αναθεώρηση μισθωμάτων και νομικά ζητήματα που απορρέουν από παρωχημένες συμβατικές πρόνοιες. Τονίζει δε ότι η μη έγκαιρη αναπροσαρμογή μισθωμάτων συνεπάγεται απώλεια εσόδων για το κράτος.
Όλα ξεκίνησαν το 1970, το 1981 και το 1982. Τότε, η Δημοκρατία υπέγραψε εκμισθώσεις κρατικής δασικής γης διάρκειας 99 ετών. Για μια μονάδα, το ενοίκιο ορίστηκε ως ποσοστό επί των εισπράξεων. Ωστόσο, για τις υπόλοιπες τέσσερις, το μίσθωμα βασίστηκε στην αγοραία αξία της γης, με αναπροσαρμογές ανά πενταετία βάσει των εγκεκριμένων τιμών ύπνου και φαγητού.
Το 2019 η νομοθεσία άλλαξε με την κατάργηση της έγκρισης των τιμών ύπνου/ φαγητού και δημιούργησε ένα νομικό κενό. Επομένως, το Τμήμα Δασών δεν είχε πλέον επίσημα στοιχεία για να υπολογίσει τις αυξήσεις. Αποτέλεσμα εδώ και χρόνια, τα ξενοδοχεία πληρώνουν μισθώματα βασισμένα σε τιμές περασμένων ετών στη βάση των παλαιών τιμών που ίσχυαν το 2017 – 2022, αγνοώντας τον πληθωρισμό και την εκτόξευση των τουριστικών εσόδων. Η μη αναπροσαρμογή των μισθωμάτων για πέραν των τριών ετών, περίοδο κατά την οποία σημειώθηκε σημαντική άνοδος στην τουριστική δραστηριότητα και τον πληθωρισμό, συνεπάγεται στην είσπραξη χαμηλότερων από των προβλεπόμενων στη σύμβαση εσόδων για το κράτος.
Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι καταπέλτης, παραθέτοντας στοιχεία που προκαλούν ερωτηματικά:
Ανομοιομορφία: Το ξενοδοχείο «Γ» (€80.991) πληρώνει σχεδόν διπλάσιο ενοίκιο από το ξενοδοχείο «Α» (41.192), παρά το γεγονός ότι έχουν παρόμοιο μέγεθος και δυναμικότητα.
Παράδοξα μεγέθη: Οι μονάδες «Β» (€139.737) και «Δ» (96.306), που διαχειρίζονται τις μεγαλύτερες εκτάσεις δασικής γης, καταβάλλουν τα χαμηλότερα μισθώματα ανά τετραγωνικό μέτρο (€3,40/τ.μ. η μία, όταν η «Γ» πληρώνει €7,38/τ.μ.).
Το ξενοδοχείο «Ε» πλήρωνε ετήσιο μίσθωμα το 2018 €1.576.290 και το 2024 €2.505.319. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι όσον αφορά τη μονάδα «Ε», η αναλογία μισθώματος ανά κλίνη και ανά τ.μ., αυξήθηκε εξαιτίας της ετήσιας μεταβολής του ύψους του μισθώματος (2017 – 2024), από €2.720 σε €4.639 (70,55%) και από €12,40 σε €21,16, (70,65%), αντίστοιχα, καθώς αυτό υπολογίζεται με διαφορετική βάση.
Κρατικές ενισχύσεις: Η Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποιεί ότι τα ενοίκια είναι τόσο χαμηλότερα από την αγοραία αξία, που τίθεται πλέον θέμα παράνομης κρατικής ενίσχυσης και στρέβλωσης του ανταγωνισμού.
Παράλληλα, η Ελεγκτική Υπηρεσία συστήνει όπως το Τμήμα Δασών να προχωρήσει το συντομότερο στον υπολογισμό του αγοραίου μισθώματος και να εφαρμόσει στη συνέχεια τις υποδείξεις της Νομικής Υπηρεσίας. Το επίπεδο του νέου μισθώματος για όλες τις ξενοδοχειακές μονάδες θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να επιτυγχάνεται η διάθεση της κρατικής δασικής γης με τον πιο οικονομικό και αποδοτικό τρόπο. Επίσης, το ΤΔ θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεχτικό σε περίπτωση συνομολόγησης νέων συμβάσεων, έτσι ώστε να μην είναι ετεροβαρείς προς το μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σηκώνει τα χέρια ψηλά το Τμήμα Δασών
Το Τμήμα Δασών δηλώνει ότι συμφωνεί με τις συστάσεις, αλλά σηκώνει τα χέρια ψηλά όσον αφορά την τροποποίηση των υφιστάμενων συμβολαίων. Με τις λήξεις των συμβάσεων να τοποθετούνται στο μακρινό 2047, 2048, ακόμα και το 2069, η διοίκηση θεωρεί ανέφικτη οποιαδήποτε μονομερή αλλαγή χωρίς τη συναίνεση των ξενοδόχων.
Το Τμήμα Δασών απέστειλε επιστολή στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας μαζί με χωροταξικά σχέδια που εξασφάλισε από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, για τις ξενοδοχειακές μονάδες «Α», «Β» και «Γ» για υπολογισμό της ενοικιαστικής αξίας και καθορισμού του αγοραίου ενοικίου.
Σύμφωνα με την πιο πάνω επιστολή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, για τα ξενοδοχεία «Β» και «Ε», το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως δεν έχει χορηγήσει μέχρι σήμερα οποιαδήποτε Πολεοδομική Άδεια και ως εκ τούτου ο προσωρινός διευθυντής του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Αμμοχώστου ως η αρμόδια Πολεοδομική και Οικοδομική Αρχή θα προμηθεύσει το Τμήμα Δασών με αντίγραφα των αιτούμενων στοιχείων από τους φακέλους του Οργανισμού, τα οποία και αναμένονται.
Σύμφωνα με επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας 27/5/2025, οποιαδήποτε τροποποίηση εκάστης σύμβασης απαιτεί τη συναίνεση εκατέρωθεν των συμβαλλόμενων μερών και πρέπει να είναι σύμφωνη μεταξύ άλλων και με τον περί Συμβάσεων Νόμο.