Χιλιάδες ανέλεγκτες οικονομικές καταστάσεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα - Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Σημαντικές αδυναμίες στη διαδικασία υποβολής και ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων οργανισμών του ευρύτερου δημόσιου τομέα καταγράφει η νέα Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία παρουσιάζει μια συνολική εικόνα των εκκρεμοτήτων σε δήμους, κοινοτικά συμβούλια, σχολικές εφορείες και άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου.
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025, το σύνολο των οικονομικών καταστάσεων για τα έτη έως και το 2023 των οποίων ο έλεγχος εκκρεμεί ανέρχεται σε 6.734.
Οι εκκρεμότητες αυτές αφορούν κυρίως οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα, με σημαντικές καθυστερήσεις να καταγράφονται σε αρκετές περιπτώσεις ακόμη και για οικονομικές καταστάσεις προηγούμενων δεκαετιών.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι η έγκαιρη υποβολή και ολοκλήρωση των ελέγχων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χρηστή διοίκηση και την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.
Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, οι καθυστερήσεις αυτές υπονομεύουν την αξιοπιστία των οικονομικών καταστάσεων και την έγκαιρη λήψη διορθωτικών μέτρων. Η καθυστέρηση τόσο στην παροχή όσο και στην επεξεργασία των οικονομικών στοιχείων, αλλά και η μη έγκαιρη ολοκλήρωση των ελέγχων, περιορίζει ουσιαστικά την ορθή ενημέρωση των αρμόδιων εποπτικών αρχών και του κοινού.
Η κατάσταση αυτή, όπως σημειώνεται στην έκθεση, πλήττει καίρια τις αρχές της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη διαχείριση δημόσιων πόρων, δημιουργώντας παράλληλα συνθήκες που μπορεί να ευνοήσουν τη σπατάλη ή ακόμη και τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος.
Δήμοι
Στην περίπτωση των δήμων, η έκθεση καταγράφει 237 οικονομικές καταστάσεις σε εκκρεμότητα για την περίοδο 2010–2023.
Οι περισσότερες εκκρεμότητες εντοπίζονται στα πιο πρόσφατα έτη, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει και στις αλλαγές που επέφερε η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και στις καθυστερήσεις στη διαδικασία ελέγχου.
Η έκθεση καταγράφει ότι μεγάλος αριθμός δήμων εξακολουθεί να παρουσιάζει εκκρεμότητες στον έλεγχο οικονομικών καταστάσεων παλαιότερων ετών.
Κοινοτικά συμβούλια
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στα κοινοτικά συμβούλια. Συνολικά καταγράφονται 4.118 οικονομικές καταστάσεις σε εκκρεμότητα.
Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται ιδιαίτερα μεγάλες καθυστερήσεις στην υποβολή οικονομικών καταστάσεων.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με την έκθεση:
-
Το Κοινοτικό Συμβούλιο Παλαιχωρίου Ορεινής δεν υπέβαλε οικονομικές καταστάσεις για την περίοδο 2001–2023, δηλαδή καθυστέρηση που ξεπερνά τα 23 χρόνια.
-
Το Κοινοτικό Συμβούλιο Κρήτου Τέρρα παρουσιάζει καθυστερήσεις έως και 16 ετών.
-
Σημαντικές καθυστερήσεις καταγράφονται επίσης στα κοινοτικά συμβούλια Παχυάμμου, Αγίας Βαρβάρας Λευκωσίας, Αγίου Γεωργίου Πάφου, Αγίου Θεοδώρου Λεμεσού και Γεράσας.
Σχολικές εφορίες
Σημαντικός αριθμός εκκρεμοτήτων καταγράφεται και στις σχολικές εφορείες, όπου εντοπίζονται 1.897 οικονομικές καταστάσεις σε εκκρεμότητα για την περίοδο 1995–2023.
Οι καθυστερήσεις αυτές αφορούν μεγάλο αριθμό σχολικών εφορειών σε παγκύπρια βάση, γεγονός που αναδεικνύει συστημικές αδυναμίες στη διαδικασία υποβολής και ελέγχου οικονομικών καταστάσεων στον συγκεκριμένο τομέα.
Εκκρεμότητες εντοπίζονται επίσης σε σειρά άλλων οργανισμών του ευρύτερου δημόσιου τομέα, μεταξύ των οποίων η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας, ο Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, καθώς και σειρά συμβουλίων αποχετεύσεων και δημόσιων ταμείων.
Προσπάθεια επιτάχυνσης
Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι για την αντιμετώπιση του προβλήματος αποφασίστηκε το 2025 η εφαρμογή νέας διαδικασίας ανάθεσης ελέγχων σε ιδιώτες ελεγκτές, με στόχο την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των εκκρεμών ελέγχων.
Η διαδικασία αυτή προβλέπει ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ο Γενικός Ελεγκτής μπορεί να υποδεικνύει την ανάθεση ελέγχων σε ιδιωτικά ελεγκτικά γραφεία, ώστε να μειωθεί ο μεγάλος όγκος εκκρεμοτήτων.
Ωστόσο, η έκθεση υπογραμμίζει ότι η αποτελεσματικότητα του μέτρου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη συνεργασία των ελεγχόμενων φορέων και την ορθή υποβολή των οικονομικών στοιχείων.
Η συσσώρευση χιλιάδων ανέλεγκτων οικονομικών καταστάσεων αναδεικνύει, όπως επισημαίνεται, την ανάγκη για πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς λογοδοσίας, καλύτερη διοικητική οργάνωση και ταχύτερες διαδικασίες ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή διαχείριση των δημόσιων πόρων.