Χαράτσι και πολιτική «κουτουρού»

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Η ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης δεν είναι απλώς ανεπαρκής. Είναι επικίνδυνη. Και το τίμημα το πληρώνουν ήδη, ακριβά και καθημερινά, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.
Με λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος περίπου 25% υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με κόστος ρύπων που αγγίζει τα 300 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, η κοινωνία ασφυκτιά. Το διαθέσιμο εισόδημα συρρικνώνεται, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πιέζονται στα όρια της βιωσιμότητας και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας διαβρώνεται. Κάθε καθυστέρηση, κάθε λάθος σχεδιασμός, μεταφράζεται σε έναν ακόμη βαρύτερο λογαριασμό για τους πολίτες.
Κι όμως, αντί για διορθωτικές κινήσεις και σαφές χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων, η κυβέρνηση επιμένει στην πολιτική του «κουτουρού». Δεν πρόκειται για ατυχείς συγκυρίες ούτε για εξωγενείς παράγοντες. Πρόκειται για συνειδητές πολιτικές επιλογές, που αφήνουν τη χώρα χωρίς σταθερή πυξίδα στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας και χωρίς εθνικό σχέδιο με ορίζοντα δεκαετίας.
Το τερματικό φυσικού αερίου παραμένει βαλτωμένο. Οι νέες μονάδες στη Δεκέλεια παραπέμπονται στις ελληνικές καλένδες, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα. Η ηλεκτρική διασύνδεση εξελίσσεται σε σίριαλ, χωρίς φως στον ορίζοντα.
Καμία ολοκληρωμένη στρατηγική. Καμία διαφάνεια ως προς το πραγματικό κόστος. Καμία λογοδοσία για τις καθυστερήσεις. Η χώρα παραμένει ενεργειακά απομονωμένη και εξαρτημένη από πετρελαϊκά προϊόντα, ενώ ο κίνδυνος αστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος δεν είναι πλέον θεωρητικός.
Την ίδια ώρα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο γίνεται ολοένα αυστηρότερο. Ο νέος στόχος μείωσης εκπομπών κατά 90% έως το 2040 και η κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 είναι νομικά δεσμευτικοί. Αν η κυβέρνηση συνεχίσει να σέρνεται πίσω από τις εξελίξεις, το πρόσθετο κόστος θα μετακυλιστεί και πάλι στην κοινωνία.
Χωρίς μαζικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, χωρίς γενναίες επενδύσεις στις δημόσιες μεταφορές, χωρίς ουσιαστική στήριξη των μικρομεσαίων, ο φόρος άνθρακα κινδυνεύει να μετατραπεί σε ακόμη ένα χαράτσι εις βάρος των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Η ενεργειακή φτώχεια θα διευρυνθεί και οι κοινωνικές ανισότητες θα οξυνθούν.
Η πράσινη μετάβαση δεν είναι αντίπαλος της ανάπτυξης. Μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανασυγκρότησης και κοινωνικής δικαιοσύνης. Αλλά αυτό απαιτεί σχέδιο, διαφάνεια και πολιτική βούληση, όχι αποσπασματικές αποφάσεις, ούτε επικοινωνιακή διαχείριση.
Σήμερα, κοινωνία και οικονομία πληρώνουν το τίμημα της απουσίας σοβαρού ενεργειακού σχεδιασμού. Και όσο η κυβέρνηση επιμένει στην προχειρότητα, τόσο ο λογαριασμός θα μεγαλώνει.
Η Κύπρος δεν αντέχει άλλη αδράνεια. Στην ενέργεια, η αδράνεια δεν είναι ουδετερότητα. Είναι επιλογή. Και κοστίζει.