Φρένο στα έργα θωράκισης παραλιακού μετώπου στη Λάρνακα – Κόκκινο στην κατασκευή κυματοθραυστών

Μια αρνητική γνωμοδότηση από την Περιβαλλοντική Αρχή βάζει στον πάγο τα σχέδια για την κατασκευή κυματοθραυστών και κάθετων προβόλων στο παραλιακό μέτωπο από το Ακρωτήριο Κίτι μέχρι την περιοχή του αεροδρομίου Λάρνακας. Η απόφαση, με ημερομηνία 14 Ιανουαρίου 2025, συνοδεύεται με εισήγηση για τις περιοχές όπου έχει διαπιστωθεί έντονο πρόβλημα διάβρωσης ή/και μη σταθερού παραλιακού μετώπου, προς το Τμήμα Δημοσίων Έργων να υποβάλει εναλλακτικές λύσεις, οι οποίες θα στηρίζονται στις αρχές των λύσεων βασισμένων στη φύση (Nature-based Solutions).
Τονίζεται ότι οι εν λόγω εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν τον μη άμεσο και έμμεσο επηρεασμό των σημαντικών ειδών και οικοτόπων που απαντώνται στην ευρύτερη περιοχή μελέτης, και να προταθούν με γνώμονα τις σύγχρονες ακτομηχανικές και τεχνολογικές προσεγγίσεις σε θέματα ακτοπροστασίας, βιοποικιλότητας και αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Το Τμήμα Δημοσίων Έργων είχε υποβάλει μια φιλόδοξη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για την προστασία 6,5 χιλιομέτρων ακτογραμμής από τη διάβρωση. Ωστόσο, η Περιβαλλοντική Αρχή, υπό την αναπληρώτρια διευθύντρια Έλενα Στυλιανοπούλου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το προτεινόμενο σχέδιο θα προκαλούσε «σημαντικές, άμεσες και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις».
Σύμφωνα με την Έκθεση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης η περιοχή φιλοξενεί το 10% του συνόλου των αμμοθινικών οικοτόπων σε ολόκληρο το δίκτυο Natura 2000 της Κύπρου. Σημειώνεται ότι τυχόν απώλειά τους θα έθετε την Κυπριακή Δημοκρατία σε κίνδυνο παραβίασης των ευρωπαϊκών της υποχρεώσεων.
Η μελέτη κατέδειξε ότι η κατασκευή των έργων θα κατέστρεφε: • 1.603 τ.μ. λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), τα οποία αποτελούν τη φυσική ασπίδα της ακτής κατά της διάβρωσης.• 22.486 τ.μ. αμμοσύρσεων και 11.661 τ.μ. υφάλων. • Ζωτικούς χώρους τροφοληψίας για τις προστατευόμενες χελώνες Caretta caretta και Chelonia mydas, που συχνάζουν στην περιοχή όλο τον χρόνο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκθεση της ειδικού ακτομηχανικού Ξένιας Λοϊζίδου. Η πραγματογνωμοσύνη της αναφέρει ότι η έντονη διάβρωση που παρατηρείται σήμερα οφείλεται εν μέρει στον υφιστάμενο κυματοθραύστη στα Περβόλια, ο οποίος κατασκευάστηκε το 1980. Επισημαίνει ότι η κατασκευή νέων σκληρών έργων σε απόσταση 240 μέτρων από την ακτή όχι μόνο δεν θα έλυνε το πρόβλημα, αλλά θα δημιουργούσε νέες συνθήκες αστάθειας, αυξάνοντας τη διάβρωση σε βορειότερα σημεία της ακτής. «Η άμμος στην περιοχή ακολουθεί έναν φυσικό κύκλο: παρασύρεται τον χειμώνα και επιστρέφει το καλοκαίρι. Τα τεχνητά έργα θα διατάρασσαν αυτή την ισορροπία», σημειώνεται στην έκθεση.
Στο πόρισμα της εν λόγω έκθεσης αναφέρεται ότι το προτεινόμενο Σχέδιο δεν μπορεί να κριθεί ως περιβαλλοντικά αποδεκτό, λόγω των επιπτώσεων που αναμένεται να προκύψουν στα θαλάσσια οικοσυστήματα της περιοχής (π.χ. επηρεασμός λιβαδιών Ποσειδωνίας). Όσον αφορά την τεχνητή αναπλήρωση που προτείνεται στην ηπιότερη λύση που εξετάστηκε στο υπό αξιολόγηση Σχέδιο, στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης αναφέρονται σημαντικές επιφυλάξεις για τη χρήση άμμου από λατομεία για αυτό το σκοπό, λόγω της ευαισθησίας των θαλασσίων οικοσυστημάτων της περιοχής.
Γίνεται επιπρόσθετα εισήγηση προώθησης ηπιότερων μέτρων ακτοπροστασίας, όπως για παράδειγμα η επέκταση / συμπλήρωση των θωρακίσεων, η κατασκευή σκάλων πρόσβασης στη θάλασσα, η κατασκευή αποβαθρών επί πασσάλων, η κατασκευή συστημάτων κοντών, πυκνών πυθμενικών προβόλων και η ανακατασκευή του υφιστάμενου παράλληλου κυματοθραύστη.
Σημειώνεται ότι η περιοχή μελέτης αποτελείται από τρεις υποπεριοχές: Η πρώτη από το ακρωτήριο Κίτι, έως το δυτικό άκρο της παραλιακής θωράκισης με φυσικούς ογκολίθους στην κοινότητα Περβολιών. Η δεύτερη υποπεριοχή από το δυτικό άκρο της παραλιακής θωράκισης με φυσικούς ογκολίθους στην Κοινότητα Περβολιών, έως το συγκρότημα Yialos Village (Cybarco) και η τρίτη υποπεριοχή από το συγκρότημα Yialos Village (Cybarco), μέχρι το ανατολικό όριο της περιοχής μελέτης (περιοχή αεροδρομίου Λάρνακας).