Φορολογική μεταρρύθμιση: Τι ισχύει για τον υπολογισμό του οικογενειακού εισοδήματος και τις εκπτώσεις για παιδιά

Την πορεία της υλοποίησης της φορολογικής μεταρρύθμισης εξέτασε τη Δευτέρα η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, με τον Έφορο Φορολογίας, Σωτήρη Μαρκίδη, να ζητά τη συνδρομή της Επιτροπής για σειρά ζητημάτων που χρήζουν διευκρίνισης ή και πιθανής αλλαγής στη νομοθεσία, μέσα από κενά που εντοπίστηκαν στο στάδιο εφαρμογής της.
Όπως εξήγησε ο κ. Μαρκίδης, πρώτη προτεραιότητα του Τμήματος Φορολογίας ήταν η ενημέρωση των φυσικών προσώπων για τις αλλαγές, σημειώνοντας ότι ο Ιανουάριος είναι ο πρώτος μήνας που θα πληρωθούν οι μισθωτοί με το νέο φορολογικό καθεστώς. «Όλοι οι φορολογούμενοι που πλήρωναν φόρο θα δουν μείωση στον φόρο εισοδήματος που θα πληρώνουν. Είναι ξεκάθαρο ότι θα δουν πιο μεγάλο μισθό, είτε προλάβουν να υποβάλουν το έντυπο ΤΦ59 είτε όχι, αφού η μεταρρύθμιση αύξησε το αφορολόγητο και προβλέπονται ευνοϊκότερες κλίμακες», επεσήμανε.
Διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει μεγάλη άμεση ανάγκη να συμπληρώσουν όλοι το σχετικό έντυπο για τις εκπτώσεις που δικαιούνται τον Ιανουάριο, καθώς, όπως είπε, αν υποβληθεί αργότερα, τα ποσά θα προσαρμοστούν αναλόγως.
Ένα από τα πρώτα θέματα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν, είπε, αφορούσε το ίδιο το έντυπο ΤΦ59. Όπως εξήγησε, προκειμένου να μην περιλαμβάνονται σε αυτό προσωπικά δεδομένα για αριθμό παιδιών, οικογενειακό εισόδημα κ.λπ., ο κάθε φορολογούμενος έπρεπε να κατανοήσει τι εκπτώσεις δικαιούται για να μπορέσει να τις υπολογίσει και να τις διεκδικήσει. Πρόσθεσε ότι το έντυπο ΤΦ59 πέρασε από τον έλεγχο της Επιτρόπου Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.
Προκειμένου να καταστεί εφικτή η ενημέρωση του κοινού, από τις 9/1 το Τμήμα Φορολογίας ανάρτησε στην ιστοσελίδα του αναλυτικό επεξηγηματικό οδηγό, συχνές ερωτήσεις και πρακτικά παραδείγματα «και προτρέπαμε τον κόσμο να ενημερωθεί για να το κατανοήσει». Επίσης, από τα μέσα Ιανουαρίου, το Τμήμα οργάνωσε εκτενή σεμινάρια προς την ΟΕΒ, το ΚΕΒΕ, τον ΣΕΛΚ, εργοδότες, στις δύο μεγάλες συντεχνίες, για να επεξηγηθούν οι πρόνοιες της μεταρρύθμισης. «Θα τα παρακολουθήσουν 10.000 πρόσωπα σε ένα μήνα», ανέφερε.
Σημείωσε ότι ένα άλλο ζήτημα που εντόπισαν είναι ότι στη νομοθεσία δεν καταγράφηκε και το δάνειο για ανακαίνιση κατοικίας, στις περιπτώσεις επιδότησης των τόκων. «Θεωρήσαμε ότι ισχύει, με την έγκρισή σας», ανέφερε, με την Πρόεδρο της Επιτροπής, Βουλευτή του ΔΗΚΟ, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου να αναφέρει ότι αυτή ήταν η πρόθεση της Βουλής.
Άλλο ζήτημα, αφορούσε τις πράσινες επενδύσεις και τον χρόνο πληρωμής, προκειμένου να εμπίπτουν στις φορολογικές εκπτώσεις, σημειώνοντας ότι το Τμήμα Φορολογίας ακολουθεί το πότε αυτά τιμολογήθηκαν, με ισχύ από 1/1/2026.
Αντίστοιχα, για την αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων υπήρχε το δίλημμα αν η έκπτωση θα ισχύει στη βάση αγοράς ή στη βάση αποπληρωμής, σε περίπτωση που αυτή γίνεται μέσω τράπεζας με δόσεις. Όπως είπε, «θεωρώ ότι πρέπει να την παίρνει από την αρχή βάση της αγοράς και όχι με βάση την αποπληρωμή των δόσεων».
Ο κ. Μαρκίδης ανέφερε ότι υπάρχουν κι άλλοι προβληματισμοί, και πιθανή ανάγκη για αλλαγές, ζήτησε, όμως, να δοθεί χρόνος για να δουν αν προκύψουν κι άλλα ερωτήματα και τυχόν προβλήματα. Για παράδειγμα, ανέφερε, από 1η Ιουλίου όλα τα ενοίκια πρέπει να πληρώνονται μέσω ηλεκτρονικού εμβάσματος. Ωστόσο, στη νομοθεσία δεν προβλέφθηκε διοικητικό πρόστιμο για όσους δεν το κάνουν, κάτι που πρέπει να αλλάξει.
Φορολογικές εκπτώσεις σε φυσικά πρόσωπα
Διεξοδική συζήτηση πραγματοποιήθηκε και για τον τρόπο υπολογισμού του οικογενειακού εισοδήματος και των φορολογικών εκπτώσεων για παιδιά, εξαιτίας της πολυπλοκότητας του θέματος στον σχηματισμό της οικογένειας, όπως εξήγησε ο Έφορος.
Όπως ανέφερε λειτουργός του Τμήματος Φορολογίας, για τα εισοδηματικά κριτήρια υιοθετούνται πρόνοιες του νόμου για το επίδομα τέκνου. Σύμφωνα με τη μεταρρύθμιση, όσον αφορά τις εκπτώσεις για τόκους, ενοίκιο ή αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου, φωτοβολταϊκών κ.λπ., στον υπολογισμό του οικογενειακού εισοδήματος προσμετρώνται ως τέκνα όλα τα παιδιά της οικογένειας, ακόμα και αν αυτά φύγουν από το σπίτι και σχηματίσουν τη δική τους οικογένεια. Για παράδειγμα, μια οικογένεια με πέντε παιδιά θα εμπίπτει στα κριτήρια για οικογενειακό εισόδημα €200.000 για πάντα.
Επιπλέον, ανέφερε ότι, όπως αναφέρεται στον νόμο, για το οικογενειακό εισόδημα προσμετράται το εισόδημα όσων βρίσκονται κάτω από την ίδια στέγη, όχι μόνο των γονιών.
Η εισήγηση του Εφόρου ήταν «από τη στιγμή που υπάρχει έστω και ένα εξαρτώμενο τέκνο να προσμετρώνται όλα τα παιδιά για τις εκπτώσεις σε δάνειο, ενοίκιο, πράσινες αγορές, αλλά το εισόδημα των παιδιών να μην υπολογίζεται στο οικογενειακό εισόδημα».
Όσον αφορά τον υπολογισμό του οικογενειακού εισοδήματος, σημειώθηκε, ακόμα, ότι κάποια εισοδήματα που δεν φορολογούνται, υπολογίζονται για τον υπολογισμό του οικογενειακού εισοδήματος για σκοπούς κριτηρίων. Τέτοια είναι η διατροφή, και χορηγίες και παροχές από το δημόσιο, πχ. χορηγία για φωτοβολταϊκά ή αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Όσον αφορά το θέμα της διατροφής, το Τμήμα Φορολογίας διευκρίνισε ότι σήμερα αυτός που δίνει τη διατροφή δεν φοροαπαλλάσσεται για αυτήν, αυτός που τη λαμβάνει δεν φορολογείται για αυτήν, αλλά υπολογίζεται για σκοπούς υπολογισμού του ύψους του οικογενειακού εισοδήματος του δεύτερου.
Επίσης, διευκρινίστηκε ότι στις περιπτώσεις μονογονεϊκής οικογένειας, ο γονέας με την επιμέλεια παίρνει διπλή έκπτωση, ενώ ο άλλος γονέας, αν εμπίπτει στα εισοδηματικά κριτήρια (€40.000), επωφελείται, αλλά με μονή έκπτωση για κάθε τέκνο.
Στην πράξη, εξήγησε ο Έφορος, «εκεί που μένει το παιδί δίνονται τα οφέλη της μονογονεϊκής οικογένειας. Αν υπάρχει απόφαση ότι μένει τις ίδιες μέρες και στους δύο γονείς, τότε δεν δημιουργείται μονογονεϊκή οικογένεια, αλλά προσμετρούνται από κοινού τα εισοδήματα και δεν ισχύουν όσα ισχύουν για τις μονογονεϊκές».
Ακόμα, σε περίπτωση διαζευγμένου γονέα που δεν έχει επιμέλεια και δεν διανυκτερεύει κοντά του το παιδί, σε περίπτωση που παντρευτεί ξανά και κάνει άλλη οικογένεια, το εισοδηματικό του κριτήριο πάει στις €100.000 και δικαιούται έκπτωση εξαρτώμενου και για το παιδί από τον προηγούμενο γάμο, παρόλο που είναι υπό άλλη στέγη.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλάς, παρατήρησε ότι όταν αυξήθηκε το όριο του οικογενειακού εισοδήματος σε €100.000, δεν αυξήθηκε αντίστοιχα το όριο για τους μονήρεις, το οποίο έμεινε στις €40.000. Πρότεινε να αυξηθεί στις €50.000 κατ’ αναλογία.
Σε παρατήρηση του Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Ανδρέα Καυκαλιά, ότι αυτές οι αλλαγές πρέπει να έρθουν από το Υπουργείο Οικονομικών, για πολιτικούς και συνταγματικούς λόγους, ο Έφορος διευκρίνισε ότι παρουσιάζει θέματα που εντόπισαν «δεν έχουμε οδηγίες από το Υπουργείο».
Διευκρινίστηκε, επίσης, ότι σε περιπτώσεις φοιτητών, είτε αυτοί είναι έγγαμοι ή όχι, είτε έχουν δικά τους παιδιά ή όχι, εξακολουθούν να θεωρούνται οι ίδιοι ως εξαρτώμενοι, από τη στιγμή που είναι κάτω των 24 ετών.
Επιπλέον, διευκρινίστηκε ότι η έκπτωση για τέκνα δίνεται για όλο το έτος, ακόμα και αν το τέκνο γεννηθεί στις 31/12. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση θανάτου τέκνου εντός του έτους.
Καταληκτικά, ο Έφορος θέλησε να εφησυχάσει την Επιτροπή, σημειώνοντας ότι θα ήταν άδικο να περάσει το μήνυμα ότι είναι περίπλοκο το σύστημα, σημειώνοντας ότι κάθε αρχή είναι δύσκολη και τα δεδομένα αυτά θα διευκρινιστούν την πρώτη χρονιά και θα ισχύουν για τα επόμενα χρόνια.
Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρία της Επιτροπής, ο Πρόεδρος, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, επεσήμανε ότι μόλις πέντε βδομάδες μετά την ψήφιση της φορολογικής μεταρρύθμισης αυτή έχει επίπτωση στις τσέπες των εργαζομένων και των φορολογούμενων. «Για εμάς αυτό μετρά στην πολιτική: να έχουν άμεσο αποτέλεσμα στις τσέπες του κόσμου αυτά που εμείς ψηφίζουμε στην Ολομέλεια», είπε.
Από την πλευρά του, ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, αναφέρθηκε στους διαζευγμένους γονείς, για τους οποίους το φορολογικό εισόδημα για σκοπούς εκπτώσεων είναι αρκετά χαμηλό, στις €40.000, «ενώ κι αυτοί πληρώνουν, είτε διατροφή, είτε άλλα έξοδα των παιδιών τους, χωρίς να λαμβάνουν οποιαδήποτε έκπτωση. Υπάρχει η δέσμευση ότι αυτό το ποσό μπορεί να αυξηθεί και είναι κάτι που θα θέσουμε τις επόμενες βδομάδες, ώστε να λυθεί αυτή η μεγάλη αδικία», είπε.
Πηγή: ΚΥΠΕ