Φορολογική Μεταρρύθμιση: Οι αλλαγές σε δάνεια, ενοίκια και χαρτόσημα

Τέσσερις δομικές αλλαγές φέρνει το πλαίσιο της ευρύτερης Φορολογικής Μεταρρύθμισης για το 2026 και οι οποίες διαμορφώνουν ένα νέο πεδίο στις καθημερινές συναλλαγές των πολιτών, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Ο Σύνδεσμος Τραπεζών Κύπρου, έχει κωδικοποιήσει τα νέα δεδομένα, με την Χριστίνα Πιερίδη, Επικεφαλής Ανάπτυξης Εργασιών και Δημοσιονομικής Πολιτικής, να εξηγεί πως οι τράπεζες σταματούν να λειτουργούν ως «φοροεισπράκτορες» σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά και πώς γίνονται το αποκλειστικό κανάλι για τις πληρωμές ενοικίων.
Πιο κάτω παρατίθενται αναλυτικά, τι ισχύει για τα χαρτόσημα, στεγαστικά δάνεια, ενοίκια και εταιρικούς τόκους:
1. Τέλος εποχής για τα Χαρτόσημα
Μέχρι πρότινος, οι τράπεζες ήταν υποχρεωμένες να υπολογίζουν και να εισπράττουν τέλη χαρτοσήμου από τους πελάτες τους, αποδίδοντάς τα στη συνέχεια στο Τμήμα Φορολογίας. Αυτό το καθεστώς πλέον τερματίζεται καθώς το τέλος χαρτοσήμου καταργείται πλήρως για όλες τις συμβάσεις.
Οι πολίτες δεν θα επιβαρύνονται με αυτό το έξοδο για:
- Νέες συμβάσεις δανείων
- Έγγραφα εξασφαλίσεων (υποθήκες)
- Οποιαδήποτε άλλη τραπεζική υπηρεσία απαιτούσε χαρτοσήμανση
2. Φοροαπαλλαγές για τόκους Στεγαστικών Δανείων
Σημαντική ελάφρυνση προβλέπεται για τους συνεπείς δανειολήπτες που εξυπηρετούν δάνεια (ή τηρούν το πρόγραμμα αναδιάρθρωσής τους) για αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας.
Το μέτρο περιλαμβάνει έκπτωση στο φορολογητέο εισόδημα έως €2.000 για κάθε σύζυγο ή σύμβιο, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
Το παράδειγμα της δόσης των €15.000
Όπως εξήγησε η κ. Πιερίδη, αν μια οικογένεια πληρώσει μέσα στο 2026 δόσεις στεγαστικού δανείου ύψους €15.000, εκ των οποίων οι €5.000 αφορούν τόκους, τότε ο κάθε σύζυγος δικαιούται να διεκδικήσει έκπτωση €2.000 στο προσωπικό του φορολογητέο εισόδημα.
Σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε ότι, το Τμήμα Φορολογίας επεξεργάζεται ήδη πρόταση ώστε η έκπτωση να επεκταθεί και στα δάνεια ανακαίνισης, κάτι που αναμένεται να προωθηθεί σύντομα στη Βουλή για τροποποίηση.
Η συγκεκριμένη φοροαπαλλαγή αποτελεί σίγουρα ένα θετικό βήμα επιβράβευσης των συνεπών δανειοληπτών. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι η έκπτωση αφορά το φορολογητέο εισόδημα και όχι τον τελικό φόρο. Δεδομένου του περιβάλλοντος υψηλών επιτοκίων που έχει αυξήσει τις μηνιαίες δόσεις, το τελικό όφελος για το νοικοκυριό λειτουργεί ως μια μικρή «ανάσα», αλλά δεν καλύπτει την ευρύτερη επιβάρυνση του κόστους δανεισμού.
3. Ενοίκια: Τέλος στα μετρητά
Η πιο ριζική αλλαγή αφορά τον τομέα των ακινήτων και αφορά κυρίως τους ενοικιαστές. Με το νέο πλαίσιο η πληρωμή ενοικίων (οικιστικών και επαγγελματικών ακινήτων) πρέπει να γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά.
Σκοπός αυτής της αλλαγής είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και πάταξης της φοροδιαφυγής. Τονίζεται ότι εκτός την πιο παραδοσιακή πληρωμή «χέρι με χέρι», θα απαγορεύεται και η φυσική κατάθεση μετρητών σε τραπεζικό λογαριασμό.
Οι ενοικιαστές οφείλουν να εξοφλούν το ενοίκιο μόνο μέσω:
- Τραπεζικού εμβάσματος.
- Πληρωμής με κάρτα.
- Άλλων ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής.
Το μέτρο είναι καθολικό και ισχύει ανεξαρτήτως του ύψους του ενοικίου.
Πρόκειται για μια μετάβαση που ενισχύει την ψηφιοποίηση της οικονομίας, δημιουργεί όμως και μια νέα πραγματικότητα. Απαιτείται πλέον η εξοικείωση όλων των πολιτών, ακόμα και των μεγαλύτερων σε ηλικία, με τα ψηφιακά κανάλια, καθώς οι τράπεζες καθίστανται ο αποκλειστικός διαμεσολαβητής στη σχέση ιδιοκτήτη-ενοικιαστή.
4. Κατάργηση Άμυνας στους εταιρικούς τόκους
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, αλλάζει επίσης και η φορολογική μεταχείριση των τόκων για τις επιχειρήσεις.
Συγκεκριμένα, εταιρείες που ασκούν οικονομική δραστηριότητα και το εισόδημά τους υπόκειται σε φόρο εισοδήματος, απαλλάσσονται από την Έκτακτη Αμυντική Εισφορά στους τόκους που εισπράττουν (π.χ. από καταθέσεις).
Οι τράπεζες έχουν σταματήσει πλέον την αυτόματη αποκοπή της εισφοράς, ενισχύοντας τη ρευστότητα των νομικών προσώπων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Φορολογική Μεταρρύθμιση: Μηδενικός φόρος για δεκάδες χιλιάδες το 2026
Δείτε το σχετικό βίντεο με την ανάλυση της κ. Πιερίδη: