Υποτροφίες, διαφάνεια και κράτος δικαίου

Γράφει ο Κωνσταντίνος Χριστοφίδης
Ως πανεπιστημιακός δάσκαλος διαπιστώνω κάθε εξάμηνο, μέσα στο αμφιθέατρο, ότι πολλοί φοιτητές εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους για να μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα. Πρόκειται για νέους ανθρώπους με ικανότητες, φιλοδοξίες και προοπτική, οι οποίοι, παρά τις δυσκολίες, επιμένουν.
Το κράτος έχει την υποχρέωση να στηρίζει την αριστεία, αλλά και όλους εκείνους που δίνουν ελπίδα και υπόσχεση για το μέλλον της κοινωνίας μας. Αυτός ήταν, είναι και οφείλει να παραμείνει, ο ρόλος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών: ένας θεσμικός, διαφανής και αξιόπιστος μηχανισμός στήριξης των νέων.
Η δημιουργία παράλληλων φορέων, με ασαφές θεσμικό πλαίσιο και μη δημοσιοποιήσιμες πηγές χρηματοδότησης, οι οποίες, όπως φαίνεται τις τελευταίες ημέρες, ενδέχεται να είναι ακόμη και «μαύρες», εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Το σημαντικότερο: δημιουργείται η εντύπωση ότι οι υποτροφίες κατευθύνονται στα «παιδιά των ημετέρων» ή αξιοποιούνται για την οικοδόμηση προεκλογικών μηχανισμών μέσω όσων ωφελούνται.
‘Όμως το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Δεν αφορά μόνο την καχυποψία της κοινωνίας ότι με αυτόν τον τρόπο εξαγοράζονται συνειδήσεις και ψήφοι, αλλά κυρίως το γεγονός ότι τέτοιες πρακτικές δεν διαμορφώνουν ελεύθερους και αυτόνομους πολίτες, αλλά νέους υπάκουους και εξαρτημένους από το εκάστοτε σύστημα εξουσίας. Η Κύπρος, μια χώρα ημικατεχόμενη, δεν αντέχει πολίτες εξαρτημένους από χάρες. Έχει ανάγκη από ελεύθερους ανθρώπους, όχι από νέους που θα πιστεύουν ότι η επιτυχία τους χαρίστηκε, δεν κερδήθηκε. Η Κύπρος δεν απελευθερώνεται με χαρισμένες επιτυχίες. Απελευθερώνεται με ελεύθερους πολίτες.
Εάν υπάρχουν πολίτες που επιθυμούν να προσφέρουν δωρεές για τη στήριξη των φοιτητών, αυτές οφείλουν να κατευθύνονται στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, τον καθ’ ύλην αρμόδιο και θεσμικά κατοχυρωμένο φορέα. Μόνο έτσι διασφαλίζονται η διαφάνεια, η ισονομία και η αξιοκρατία. Μεταφορές χρημάτων από δωρεές στο ΙΚΥ είναι απόλυτα νόμιμες σύμφωνα με τον περί του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου νόμο του 2006 Παράγραφος 3(2).
Η σημερινή Κύπρος δεν είναι αυτή της δεκαετίας του ’60. Οι περιπέτειες της χώρας μας ανάγκασαν να ωριμάσουμε και γι’ αυτό ζητούμε οι θεσμοί μας να ευθυγραμμίζονται με τις προσδοκίες μας. Ζούμε σε ένα ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, όπου οι θεσμοί, όχι οι προσωπικές ή πολιτικές σκοπιμότητες, οφείλουν να καθορίζουν το μέλλον των νέων ανθρώπων.
Τέως Πρύτανης Πανεπιστημίου Κύπρου