Υπογραφή σημαντικών εμπορικών συμφωνιών στην Αίγυπτο τέλη Μαρτίου - 2028 αέριο από «Κρόνο», 2033 από «Γλαύκο»

Εμπορικές συμφωνίες που αφορούν τη μεταφορά, υγροποίηση και διανομή του κυπριακού φυσικού αερίου, από τα κοιτάσματα «Κρόνος» και «Αφροδίτη» (τεμάχιο 6 – κοινοπραξία ΕΝΙ-Total και 12 – κοινοπραξία Chevron), στα τερματικά φυσικού αερίου της Αιγύπτου, θα υπογραφούν τέλη Μαρτίου στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης EGYPES 2026 (Egypt Energy Show), που θα πραγματοποιηθεί στο Κάιρο από τις 30 Μαρτίου μέχρι και την 1η Απριλίου.
Στην έκθεση, στο περιθώριο της οποίας πραγματοποιείται και συνέδριο ενέργειας, πετρελαίου και φυσικού αερίου, παρόντων παγκοσμίων ηγετών ενέργειας, υπευθύνων χάραξης πολιτικής, επενδυτών και στελεχών της βιομηχανίας, θα παρευρεθούν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανού, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου της Αιγύπτου Abdel Fattah al-Sisi, υπό την αιγίδα του οποίου πραγματοποιείται η έκθεση.
Πατούν… γκάζι ENI-Total
Η πρώτη παραγωγή φυσικού αερίου από την κυπριακή ΑΟΖ, συγκεκριμένα από τον «Κρόνο», τοποθετείται στα τέλη του 2027 με αρχές του 2028. Ήδη οι διαδικασίες σχετικά με την εμπορική εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στο Τεμάχιο 6, ξεκίνησαν πριν από ένα περίπου χρόνο, όταν υπεγράφη η Συμφωνία Φιλοξενούσας Χώρας (Host Government Agreement), μεταξύ της Αιγύπτου και της κοινοπραξίας των Eni και TotalEnergies, με την Κυπριακή Δημοκρατία ως συνυπογράφουσα. Αυτή η συμφωνία καθορίζει το πλαίσιο για τις κοινές προσπάθειες μεταξύ του αδειούχου και της Αιγύπτου, ως φιλοξενούσας χώρας, για την εμπορική εκμετάλλευση των αποθεμάτων φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκαν στο Τεμάχιο 6.
Όπως αναφέρει ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός στον «Π», μετά από εκτενείς συζητήσεις μεταξύ των πλευρών, ακολούθησε, τον Οκτώβριο του 2025, η υπογραφή τριών εμπορικών συμφωνιών για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Κρόνος» στην ΑΟΖ της Κύπρου. Η τελική επενδυτική απόφαση της κοινοπραξίας αναμένεται να ληφθεί πολύ σύντομα και στόχος είναι η εξαγωγή φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω υφιστάμενης υποδομής υγροποίησης στην Αίγυπτο.
«Στις 26 Φεβρουαρίου 2026, η κοινοπραξία των Eni και TotalEnergies υπέβαλε στο Υπουργείο μας το Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής του κοιτάσματος "Κρόνος", το οποίο ήδη αξιολογείται από την Υπηρεσία Υδρογονανθράκων, την Εταιρεία Υδρογονανθράκων Κύπρου και τους συμβούλους μας», είπε ο κ. Δαμιανός.
Το 80% του φυσικού αερίου θα πωλείται στην ΕΕ, ενισχύοντας την απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο. Στόχος της ΕΕ είναι ο οριστικός τερματισμός της εξάρτησης από τη Ρωσία έως το φθινόπωρο του 2027.
Πλησιάζει και το «Αφροδίτη»
Όσον αφορά το τεμάχιο «12», τον Φεβρουάριο του 2025 εγκρίθηκε το αναθεωρημένο σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής για το κοίτασμα «Αφροδίτη». Το φυσικό αέριο θα τυγχάνει επεξεργασίας σε Πλωτή Μονάδα Παραγωγής (FPU) στην ΑΟΖ της Κύπρου και θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στην Αίγυπτο. Ακολούθως, το αέριο θα πωλείται για την κάλυψη των εγχώριων αναγκών της Αιγύπτου και για τον σκοπό αυτό τα τρία εμπλεκόμενα μέρη – ΚΔ, Αίγυπτος και κοινοπραξία Chevron, NewMed και BG – υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης τον Φεβρουάριο του 2025, το οποίο έθεσε τα θεμέλια για μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες.
«Τους επόμενους μήνες», αισιοδοξεί ο υπουργός, «αναμένεται να υπογράψουμε τη διακυβερνητική συμφωνία με το Ισραήλ για την ανάπτυξη και εκμετάλλευση του κοιτάσματος “Αφροδίτη”. Με την εν λόγω εξέλιξη θα κλείσει το μακροχρόνιο ζήτημα “Αφροδίτη” – “Ισάι” και θα γίνει ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την αξιοποίηση των εγχώριων πόρων φυσικού αερίου», είπε.
Επιπλέον, όπως πρόσθεσε, «τον Ιανουάριο του 2027, αναμένουμε ότι η κοινοπραξία του “Αφροδίτη” θα ολοκληρώσει τον τελικό, λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό για ανάπτυξη του κοιτάσματος (FEED), ο οποίος αποτελεί βασικό ορόσημο για την όλη διαδικασία και θα καθορίσει την Τελική Επενδυτική Απόφαση (FID) που αναμένεται το 2027».
2033 γκάζι από τεμάχιο 10
Αναφορικά με τις ανακαλύψεις στα κοιτάσματα «Γλαύκος» το 2019 και «Πήγασος» το 2025 στο Τεμάχιο 10, η κοινοπραξία των ExxonMobil και QatarEnergy προχωρεί σε αξιολόγηση των διαφόρων επιλογών για τον τρόπο ανάπτυξης και εκμετάλλευσης των ανακαλύψεων και σύμφωνα με τον Μιχάλη Δαμιανό αναμένεται σύντομα, εντός των ημερών, να προχωρήσει με ενημέρωση του Υπουργείου Ενέργειας σε σχέση με την εμπορευματοποίησή τους. Η Exxon Mobil τοποθετεί την εξόρυξη φυσικού αερίου στο 2033.
Η ίδια κοινοπραξία κατέχει την άδεια έρευνας του Τεμαχίου 5. Μετά την ερευνητική γεώτρηση στον στόχο «Ηλέκτρα» στο Τεμάχιο 5, η οποία κατέδειξε την ύπαρξη φυσικού αερίου σε μη εκμεταλλεύσιμες ποσότητες, «η κοινοπραξία αξιολογεί τα δεδομένα που συλλέχθηκαν και αναθεωρεί το γεωλογικό μοντέλο, με σκοπό τον εντοπισμό νέων πιθανών γεωτρητικών στόχων», πρόσθεσε ο υπουργός.
20 τρις κυβικά πόδια
Όπως φαίνεται και στον χάρτη μέχρι σήμερα, έχουν πραγματοποιηθεί έξι σημαντικές ανακαλύψεις: «Αφροδίτη», «Καλυψώ», «Γλαύκος», «Κρόνος», «Δίας» και, πιο πρόσφατα, τον Ιούλιο του 2025, η «Πήγασος» από την κοινοπραξία των ExxonMobil και QatarEnergy στο Τεμάχιο 10. Με αυτή τη νέα ανακάλυψη, οι εκτιμώμενες συνολικές ποσότητες αποθεμάτων φυσικού αερίου (Gas Initially in Place), ανέρχονται περίπου στα 20 τρισ. κυβικά πόδια (Tcf). Πρόκειται για σημαντικό δυναμικό φυσικού αερίου, εφόσον βεβαίως γίνει κατορθωτό να τύχει εκμετάλλευσης, το οποίο ενισχύει τη θέση της Κύπρου ως αναδυόμενου ενεργειακού κόμβου στη Μέση Ανατολή και στην Ευρώπη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κύπρος δεν προβλέπεται να αρχίσει να έχει έσοδα από τις κοινοπραξίες με εταίρους της με την έναρξη της εξόρυξης των κοιτασμάτων. Ο διαμερισμός θα γίνει σε βάθος χρόνου, αφού πρώτα αρχίσει η απόσβεση των επενδύσεων των αναδόχων των τεμαχίων, αυτών, δηλαδή που πήραν το ρίσκο και πλήρωσαν τις επενδύσεις, και αργότερα θα αρχίσουν να εισρέουν έσοδα στην Κυπριακή Δημοκρατία.