Το 2026 ξεκίνησε με ντροπή

Της Ελένης Κωνσταντίνου
Το 2026 δεν μπήκε απλώς άσχημα, μπήκε επικίνδυνα. Οι πρώτες του μέρες σημαδεύτηκαν από εικόνες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητες: απαγωγές ηγετών, ωμές απειλές και ανοιχτή περιφρόνηση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου. Όλα στο όνομα της «ασφάλειας», της «δημοκρατίας» και -αν αφαιρέσουμε το περιτύλιγμα- του πετρελαίου.
Αν δεν υπήρχαν τα πετρέλαια, κανένας Τραμπ και κανένας ισχυρός ηγέτης δεν θα ενδιαφερόταν για το ποια χώρα παράγει ναρκωτικά, ποια έχει αυταρχικό καθεστώς ή ποια βρίσκεται σε θεσμική κρίση. Η Βενεζουέλα δεν έγινε ξαφνικά πρόβλημα επειδή ανακαλύφθηκαν οι κοινωνικές της πληγές, έγινε πρόβλημα επειδή διαθέτει από τα μεγαλύτερα ενεργειακά αποθέματα στον πλανήτη. Η επιλεκτική ευαισθησία δεν είναι απλώς υποκρισία, είναι γεωπολιτικό εργαλείο. Στόχος προφανώς ο έλεγχος των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου της χώρας, που αποτελούν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων κοιτασμάτων και προσελκύουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων. Οι εικόνες απαγωγής Προέδρων, ανεξάρτητα από το αν είναι αρεστοί ή όχι, αποτελούν κόκκινη γραμμή για κάθε δημοκρατική συνείδηση. Όταν μια υπερδύναμη θεωρεί ότι μπορεί να παρακάμπτει την εθνική κυριαρχία, τις διεθνείς συμβάσεις και τον ΟΗΕ, τότε το μήνυμα είναι σαφές: οι κανόνες ισχύουν μόνο για τους αδύναμους.
Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι οι απειλές δεν περιορίζονται στη Βενεζουέλα. Ειδικοί προειδοποιούν πως ο επόμενος στόχος μπορεί να είναι το Ιράν. Καθόλου τυχαία επιλογή. Το Ιράν παραμένει ένας από τους βασικούς παίκτες στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και ένας κρίσιμος προμηθευτής της Κίνας. Σε έναν κόσμο όπου η ενεργειακή ισχύς μεταφράζεται σε γεωπολιτική επιρροή, τέτοιες χώρες μπαίνουν αυτόματα στο στόχαστρο. Ήδη ο Ντόναντ Τραμπ έδειξε τις προθέσεις του, ενώ στο προσκήνιο έθεσε την Κολομβία και την Κούβα.
Αν σήμερα αποδεχόμαστε την παραβίαση του διεθνούς δικαίου επειδή «μας βολεύει», αύριο δεν θα έχουμε κανένα επιχείρημα όταν η ίδια λογική στραφεί εναντίον μας. Γιατί ακόμη και στην περίπτωση της Κύπρου, ο αδύναμος είναι η Κυπριακή Δημοκρατία και όχι η Τουρκία που παρανομεί εδώ και δεκαετίες.
Ένας κόσμος χωρίς κανόνες δεν είναι πιο ασφαλής. Είναι απλώς ένας κόσμος όπου επικρατεί ο ισχυρότερος. Και αυτό, ιστορικά, ποτέ δεν κατέληξε καλά.