Το 2025 το τρίτο θερμότερο έτος στην ιστορία

Το 2025 ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά στα χρονικά, σύμφωνα με επιστημονικά κέντρα – Δύο βασικοί παράγοντες πίσω από τα θερμότερα χρόνια παγκοσμίως – Και η Ευρώπη καταγράφει την τρίτη θερμότερη χρονιά της – Τα τελευταία 11 χρόνια όλο και χειρότερα
Το 2025 ήταν η τρίτη θερμότερη χρονιά που καταγράφηκε ποτέ στον πλανήτη, πλησιάζοντας στο επίπεδο των προηγούμενων ρεκόρ, το 2024 και το 2023, ανακοίνωσαν χωριστά σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus και το αμερικανικό ινστιτούτο Berkeley Earth.
Για πρώτη φορά, ο μέσος όρος των θερμοκρασιών στην επιφάνεια της Γης τα τελευταία τρία χρόνια ξεπέρασε κατά πάνω από 1,5° Κελσίου το επίπεδο της προβιομηχανικής εποχής (1850-1900), που ήταν ο πιο φιλόδοξος στόχος της συμφωνίας του Παρισιού, που υιοθετήθηκε πριν από μια δεκαετία, για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στον πλανήτη.
Οι κλιματολόγοι θεωρούν πλέον αναπόφευκτο ότι το όριο αυτό θα ξεπεραστεί με διάρκεια, με τίμημα ολοένα πιο συχνούς και μεγάλης διάρκειας καύσωνες και σφοδρότερα, καταστροφικότερα και φονικότερα ακραία φαινόμενα.
Δύο βασικοί παράγοντες πίσω από τα θερμότερα χρόνια παγκοσμίως
Η έκθεση του Copernicus υπογράμμισε ότι υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι για τους οποίους τα έτη 2023 έως 2025 ήταν εξαιρετικά θερμά. Πρώτον, η συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, από τις συνεχιζόμενες εκπομπές και τη μειωμένη απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από φυσικές καταβόθρες όπως τα δάση. Δεύτερον, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας έφτασαν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα στους ωκεανούς, σε συνδυασμό με ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο και άλλους παράγοντες μεταβλητότητας των ωκεανών, ενισχυμένους από την κλιματική αλλαγή.
Μεταβολές στις ποσότητες των αερολυμάτων, μαζί με τα χαμηλά νέφη και τις διακυμάνσεις της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, αποτελούν επιπλέον παράγοντες γι’ αυτό το αποτέλεσμα.
Δύο βασικοί παράγοντες πίσω από τα θερμότερα χρόνια παγκοσμίως
Η έκθεση του Copernicus υπογράμμισε ότι υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι για τους οποίους τα έτη 2023 έως 2025 ήταν εξαιρετικά θερμά. Πρώτον, η συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, από τις συνεχιζόμενες εκπομπές και τη μειωμένη απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από φυσικές καταβόθρες όπως τα δάση. Δεύτερον, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας έφτασαν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα στους ωκεανούς, σε συνδυασμό με ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο και άλλους παράγοντες μεταβλητότητας των ωκεανών, ενισχυμένους από την κλιματική αλλαγή.
Μεταβολές στις ποσότητες των αερολυμάτων, μαζί με τα χαμηλά νέφη και τις διακυμάνσεις της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, αποτελούν επιπλέον παράγοντες γι’ αυτό το αποτέλεσμα.
Και η Ευρώπη καταγράφει την τρίτη θερμότερη χρονιά της
Το 2025 ήταν επίσης η τρίτη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη. Η μέση θερμοκρασία έφτασε τους 10,41°C. Αυτό ήταν κατά 1,17°C πάνω από την περίοδο αναφοράς 1991–2020.
Στην Ευρώπη, το 2024 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί, με μέση θερμοκρασία 10,69°C. Η δεύτερη θερμότερη ήταν το 2020, με 10,43°C. Αυτό σημαίνει ότι η διαφορά μεταξύ 2020 και 2025 ήταν πολύ μικρή.
«Η έκθεση αυτή επιβεβαιώνει ότι η Ευρώπη και ο κόσμος διανύουν τη θερμότερη δεκαετία που έχει καταγραφεί», δήλωσε ο Φλόριαν Παπενμπέργκερ, γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF).
Τα τελευταία 11 χρόνια ήταν τα θερμότερα στα χρονικά
Η έκθεση του Copernicus δείχνει ότι τα τελευταία 11 χρόνια είναι τα 11 θερμότερα που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι, με τον σημερινό ρυθμό θέρμανσης, το όριο των 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού για τη μακροπρόθεσμη υπερθέρμανση του πλανήτη θα μπορούσε να επιτευχθεί μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας. Αυτό θα συνέβαινε περισσότερο από μια δεκαετία νωρίτερα από όσο αναμενόταν όταν υπογράφηκε η συμφωνία.
«Το γεγονός αυτό παρέχει περαιτέρω αποδείξεις για την αδιαμφισβήτητη τάση προς ένα θερμότερο κλίμα. Ο κόσμος πλησιάζει γρήγορα το μακροπρόθεσμο θερμοκρασιακό όριο που έχει τεθεί από τη Συμφωνία του Παρισιού», δήλωσε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus.
Ρεκόρ ζέστης και ακραία καιρικά φαινόμενα έπληξαν τμήματα της Ευρώπης
Αν και το 2025 ήταν συνολικά η τρίτη θερμότερη χρονιά, οι ετήσιες μέσες θερμοκρασίες έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ σε αρκετές περιοχές. Πέρα από την Ανταρκτική, σε αυτές περιλαμβάνονταν τμήματα του βορειοδυτικού και του νοτιοδυτικού Ειρηνικού, ο βορειοανατολικός Ατλαντικός, τα ανατολικότερα και τα βορειοδυτικά τμήματα της Ευρώπης και η κεντρική Ασία.
Οι εξαιρετικές συνθήκες του 2025 σημειώθηκαν σε μια χρονιά που σημαδεύτηκε από μεγάλα ακραία καιρικά φαινόμενα σε πολλές περιοχές. Σε αυτά περιλαμβάνονταν ρεκόρ καυσώνων, σφοδρές καταιγίδες στην Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική, και πυρκαγιές στην Ισπανία, στον Καναδά και στη Νότια Καλιφόρνια.
Τον Ιούλιο του 2025, η παγκόσμια μέση θερμοκρασία έφτασε τους 16,68°C, δηλαδή 0,45°C πάνω από τον μέσο όρο 1991–2020.
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα
Η Ευρώπη είναι ψυχρότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Το 2025, η παγκόσμια μέση θερμοκρασία ήταν 14,97°C, ενώ ο μέσος όρος της Ευρώπης ήταν 10,41°C.
Ωστόσο,η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στη Γη, σύμφωνα με δεδομένα του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO). Το σύνολο δεδομένων και η βάση αναφοράς διαφέρουν από εκείνα που χρησιμοποιεί το Copernicus, αλλά τα ευρήματα δείχνουν την ίδια τάση.
Το 2023, η μέση ετήσια μεταβολή της θερμοκρασίας στη στεριά σε παγκόσμιο επίπεδο έφτασε τα 1,8°C πάνω από τη βάση αναφοράς 1951–1980. Στην Ευρώπη, η αύξηση ήταν υψηλότερη, στα 2,4°C.
Το 2023, οι 10 χώρες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις θερμοκρασίας ήταν όλες στην Ευρώπη.
Τα δεδομένα του Copernicus δείχνουν επίσης ότι η Ευρώπη θερμαίνεται πολύ ταχύτερα από τον υπόλοιπο κόσμο. Το 2025, η παγκόσμια μέση θερμοκρασία ήταν κατά 0,59°C πάνω από τον μέσο όρο 1991–2020, ενώ στην Ευρώπη ήταν κατά 1,17°C υψηλότερη.
«Η προετοιμασία και η πρόληψη παραμένουν εφικτές, αλλά μόνο όταν η δράση καθοδηγείται από ισχυρά, επιστημονικά στοιχεία», είπε ο Παπενμπέργκερ.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες ήδη πλήττουν την οικονομία της Ευρώπης, με τους ερευνητές να προειδοποιούν για αυξανόμενες απώλειες στο ΑΕΠ και την παραγωγικότητα τα επόμενα χρόνια. Οι απώλειες διαφέρουν σε όλη την Ευρώπη.
Πηγές: ΚΥΠΕ / Euronews