Το στρες η μεγαλύτερη πανδημία της εποχής μας – Πώς να το μετατρέψουμε σε σύμμαχο το 2026

Η Άννη Παττίχη, προπονήτρια ζωής (life coach), απαντά σε ερωτήσεις και επιλύει προβλήματα αναγνωστών του philenews μέσα από τη στήλη Life Coach.
Σήμερα σας παραθέτω την ομιλία που έδωσα στο κλαμπ των Λάιονς, Ονασαγώρας, μετά από πρόσκληση της Προέδρου του κλαμπ.
Καλησπέρα σας,
Θα ήθελα να ευχαριστήσω το κλαμπ σας για τη πρόσκληση και συγκεκριμένα την Πρόεδρο σας Ντία Βωνιάτη.
Όταν ακούμε τη λέξη «πανδημία», το μυαλό μας πηγαίνει σε κάτι ξαφνικό, κάτι που αλλάζει τη ζωή μας μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες.
Όμως η πιο διαδεδομένη πανδημία της εποχής μας δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Δεν έκανε θόρυβο, δεν χρειάστηκε να κλείσουμε σπίτια ή γραφεία.
Αντιθέτως, εγκαταστάθηκε αθόρυβα, σταδιακά, και πολλοί την αγνοούμε.
Αυτή η πανδημία είναι το στρες.
Όχι το στιγμιαίο στρες που μας κινητοποιεί πριν από μια δύσκολη συνάντηση ή πρόκληση. Αλλά το χρόνιο στρες, αυτό που συσσωρεύεται, που δεν φεύγει ποτέ, που γίνεται υπόβαθρο ζωής.
Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση: πολλοί πιστεύουν ότι το στρες είναι κακό από μόνο του.
Δεν είναι.
Το πρόβλημα είναι ότι μάθαμε να ζούμε μέσα σε αυτό και να το θεωρούμε φυσιολογικό.
Όταν το στρες γίνεται «φυσιολογικό»
Σήμερα πολλοί άνθρωποι δεν αναρωτιούνται καν αν είναι στρεσαρισμένοι. Ρωτούν μόνο:
«Μπορώ να αντέξω ακόμα;»
Η κούραση θεωρείται φυσιολογική.
Η έλλειψη συγκέντρωσης αναμενόμενη.
Η ένταση δεδομένη.
Και όταν κάτι γίνεται φυσιολογικό, παύει να αμφισβητείται. Εδώ ακριβώς το στρες αρχίζει να επηρεάζει τη ζωή μας, τη σκέψη μας, τα συναισθήματα μας, την παραγωγικότητα μας και τις σχέσεις μας.
Θα σας πω μια ιστορία για να γίνει πιο σαφές. Η Μαρία, μια πελάτισσα μου και μητέρα δύο παιδιών, εργαζόταν σε μια τράπεζα. Ξυπνούσε στις 6 το πρωί, έτρεχε να ετοιμάσει τα παιδιά, πήγαινε στη δουλειά, εργαζόταν ασταμάτητα, γύριζε σπίτι εξαντλημένη. Όταν τη ρώτησα πώς νιώθει, απάντησε: «Α, αυτό είναι φυσιολογικό, όλοι έτσι ζούμε».
Σκεφτείτε το για μια στιγμή. Το στρες δεν ήταν μόνο παρόν· είχε γίνει κανόνας.
Και σε αυτό το σημείο χάνουμε την επαφή με τον εαυτό μας, γιατί παύουμε να αναγνωρίζουμε την ένταση που νιώθουμε ως κάτι το μη φυσιολογικό.
Η κούραση θεωρείται αναμενόμενη και η εσωτερική πίεση αόρατη.
Το στρες δεν είναι εχθρός
Το στρες δεν είναι εχθρός. Είναι ένας μηχανισμός επιβίωσης από τα παλιά χρόνια. Μας δίνει ενέργεια, συγκέντρωση και ικανότητα αντίδρασης. Για να αντιμετωπίσουμε πραγματικούς κινδύνους.
Το πρόβλημα δεν είναι το στρες, αλλά η διάρκεια και η έντασή του.
Όταν το σώμα και το μυαλό παραμένουν συνεχώς σε κατάσταση συναγερμού, εξαντλούνται. Ο ύπνος δεν μας φτάνει. Η ενέργεια μειώνεται. Η ζωή μοιάζει πιο βαρύ φορτίο από όσο χρειάζεται. Η χαρά εξαφανίζεται!
Ο Γιώργος, ένας πελάτης μου δούλευε 12 ώρες τη μέρα, με συνεχείς τηλεδιασκέψεις και deadlines. Μια μέρα, ενώ οδηγούσε σπίτι, ένιωσε έντονη ζάλη και πανικό. Το σώμα του φώναζε «Σταμάτα!», αλλά το μυαλό συνέχιζε να σκέφτεται. Αυτό είναι το χρόνιο στρες σε δράση: το σώμα εξαντλείται, η ψυχή κουράζεται, και η οποιαδήποτε παρέμβαση φτάνει καθυστερημένα.
Όπως λέει και ο Αριστοτέλης: «Η ευτυχία εξαρτάται από τη δράση, αλλά και από την ισορροπία».
Και ακριβώς αυτό λείπει όταν αφήνουμε το στρες να καθορίζει τη ζωή μας.
Να δούμε τώρα τις συνέπειες του χρόνιου στρες
Σωματικά: μυϊκές εντάσεις, πονοκέφαλοι, προβλήματα ύπνου, χαμηλή ενέργεια. Το σώμα λειτουργεί σαν να απειλείται συνεχώς.
Νοητικά: μειωμένη συγκέντρωση, δυσκολία λήψης αποφάσεων, λιγότερη δημιουργικότητα. Δεν είναι θέμα ικανότητας, αλλά ενέργειας και διαύγειας.
Συναισθηματικά: μειωμένη υπομονή, λιγότερη χαρά, δυσκολία στις σχέσεις. Σιγά-σιγά, αρχίζουμε να αποδεχόμαστε μια ζωή πιο στενή, αγχωτική και πιεστική από αυτή που θέλουμε.
Το πιο ύπουλο αποτέλεσμα; Χαμηλώνει τα στάνταρ μας. Αρχίζουμε να θεωρούμε την υπερκόπωση φυσιολογική και περιορίζουμε τις προσδοκίες μας.
Δεν φταίμε εμείς όμως!
Ζούμε σε έναν κόσμο ταχύτατο, με συνεχή πληροφόρηση, πολλαπλούς ρόλους και απαιτήσεις παντού. Το νευρικό μας σύστημα δεν σχεδιάστηκε για αυτή την ένταση.
Προσαρμόζεται σιγά-σιγά αλλά οι ρυθμοί το ξεπερνούν.
Άρα η οποιαδήποτε δυσκολία δεν είναι αποτυχία. Είναι ανθρώπινη αντίδραση σε υπερφόρτωση.
Όπως λέει ο Ραλφ Βάλντο Έμερσον: «Η αντοχή δεν είναι να σπρώχνεις περισσότερο· είναι να γνωρίζεις πότε να σταματάς».
Η συνειδητοποίηση αυτή είναι απελευθερωτική. Σταματάμε να κατηγορούμε τον εαυτό μας και αρχίζουμε να αναζητούμε λύσεις.
Πάμε από το ρόλο του θύματος στο ρόλο του ήρωα!
Από την αδυναμία στην επιλογή!
Το στρες γίνεται πραγματικά επιβλαβές όταν νιώθουμε ότι δεν έχουμε επιλογές. Όταν λειτουργούμε μόνο αντιδραστικά. Όταν το επείγον καθορίζει τα πάντα. Όταν η ξεκούραση συνοδεύεται από ενοχή.
Η στιγμή που ξαναβρίσκουμε έστω και λίγο έλεγχο είναι η στιγμή που το στρες αρχίζει να αλλάζει ρόλο.
Όχι να εξαφανίζεται, αλλά να αρχίσει να μας υπηρετεί.
Να δούμε ορισμένους πρακτικούς τρόπους να αλλάξουμε σχέση με το στρες
Οι άνθρωποι που διαχειρίζονται καλά το στρες δεν έχουν λιγότερες υποχρεώσεις ή προκλήσεις στη ζωή τους.
Έχουν όμως εργαλεία και επίγνωση.
- Πως πάμε από τον έλεγχο στην επιλογή
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε την πρώτη αντίδρασή μας.
Δηλαδή Πρακτικά:
- Κάνουμε μικρές παύσεις πριν απαντήσουμε.
- Βαθιές, συνειδητές αναπνοές πριν αποφασίσουμε.
- Ρωτάμε: «Τι εξαρτάται πραγματικά από εμένα εδώ;»
Ιστορία: Της Ελένης, διευθύντρια, της έμαθα να κάνει 10 δευτερολέπτων διαλείμματα πριν απαντήσει σε emails. Μετά από λίγες εβδομάδες, ένιωσε πιο ήρεμη και οι αποφάσεις της πιο αποτελεσματικές.
2. Πως πάμε από τη διαχείριση χρόνου στη διαχείριση ενέργειας
Δεν έχει σημασία πόσες ώρες έχουμε, αλλά σε τι κατάσταση είμαστε μέσα σε αυτές. Δηλαδή πως τις διαχειριζόμαστε.
Πρακτικά:
- Κάνουμε διαλείμματα πριν εξαντληθούμε, πριν είναι αργά.
- Αλλάζουμε ρυθμό μέσα στην ημέρα.
- Αποδοχή ότι η συγκέντρωση έχει κύκλους. Συνήθως είναι καλά να κάνουμε διάλειμμα κάθε 45 λεπτά.
Ιστορία: Ο Δημήτρης, μηχανικός, ανακάλυψε ότι οι δύο πρώτες ώρες το πρωί ήταν οι πιο παραγωγικές. Οπότε έβαλε εκεί τις σημαντικές εργασίες και άφησε τις λιγότερο απαιτητικές για το απόγευμα. Η αποτελεσματικότητα αυξήθηκε και η κούραση μειώθηκε.
3. Κάποτε το σώμα μας χρειάζεται να ρυθμιστεί
Όταν το σώμα είναι σε ένταση, η λογική μας σκέψη περιορίζεται και το μυαλό ακολουθεί το σώμα.
Πρακτικά:
- Βαθιές, αργές αναπνοές. Αναπνέω για 4’’, κρατώ για 4’’ και εκπνέω για 4’’
- Ήπια κίνηση ή τέντωμα. Το Τάι Τσι είναι ένα παράδειγμα.
- Χαλάρωση ώμων, πλάτης και γνάθου.
Ιστορία: Η Κατερίνα, δασκάλα, έκανε 5 λεπτά διατάσεις πριν τις τάξεις της. Η ψυχραιμία και η παρουσία της αυξήθηκαν αισθητά.
4. Βάζουμε μικρά, σταθερά όρια
Τα όρια δεν είναι απόρριψη ζωής. Είναι τρόπος να τη ζούμε καλύτερα.
Πρακτικά:
- Όχι απάντηση σε όλα άμεσα. Βάζουμε προτεραιότητες.
- Περιορίζουμε τη διαθεσιμότητας μας στις προτεραιότητες μας.
- Μείωση υπερέκθεσης σε είτε χρήσιμες ή άχρηστες πληροφορίες.
Όσο πιο σταθερά τα όρια, τόσο λιγότερο στρες δημιουργούν.
5. Αλλάζουμε τον εσωτερικό διάλογο μας
Το στρες δεν προέρχεται μόνο από τα γεγονότα, αλλά από τον τρόπο που μιλάμε στον εαυτό μας. Την αφήγηση μας.
Αντικαθιστούμε φράσεις όπως:
- «Πρέπει να τα προλάβω όλα»
- «Δεν επιτρέπεται να κουραστώ»
με:
- «Θα προλάβω με άνεση όλα όσα είναι προτεραιότητα»
- «Εργάζομαι με συνέπεια και γεμίζω ενέργεια με κάθε τι που ολοκληρώνω»
Αυτό μειώνει την εσωτερική πίεση και σταθεροποιεί την απόδοση.
6. Ας χρησιμοποιήσουμε το στρες ως ένα σήμα, ένα μήνυμα, όχι ως απειλή
Το στρες δεν είναι αποτυχία.
Είναι πληροφορία που μας δείχνει:
- Πού πιεζόμαστε, δηλαδή λειτουργούμε με ένα αρνητικό τρόπο, υπερβολικά.
- Που χρειάζεται να βάλουμε όρια.
- Που χρειαζόμαστε φροντίδα.
Όταν το ακούμε, μας καθοδηγεί. Όταν το αγνοούμε, μας εξαντλεί.
7. Δημιουργούμε ένα πρόγραμμα φροντίδας
Η καθημερινή φροντίδα για τον εαυτό μας είναι το πιο ισχυρό αντίδοτο στο χρόνιο στρες.
Πρακτικά:
- 10–15 λεπτά πρωινής άσκησης.
- 10–15 λεπτά πρωινής χαλάρωσης.
- Σύντομη αποφόρτιση με μουσική.
- Περπάτημα στη φύση.
- Ημερολόγιο ευγνωμοσύνης.
Ιστορία: Ο Αντώνης, επιχειρηματίας, αφιερώνει 10 λεπτά κάθε πρωί για διαλογισμό και χαλάρωση. Μετά πάει ένα γύρω στη γειτονιά για ακόμα 15 λεπτά Λέει ότι οι αποφάσεις του γίνονται πιο ξεκάθαρες και η ημέρα πιο ήρεμη και παραγωγική.
Το 2026 δεν θα είναι λιγότερο απαιτητικό και γεμάτο προκλήσεις.
Αλλά μπορεί να γίνει πιο συνειδητό, ήρεμο και ηρωικό.
Οι άνθρωποι που θα προχωρήσουν μπροστά δεν θα είναι αυτό που ‘πιέζουν’ τον εαυτό τους, αλλά αυτοί που μαθαίνουν πως να διαχειρίζονται θετικά τις καταστάσεις στη ζωή τους και την ενέργεια τους.
Αυτό ονομάζεται Συναισθηματική Νοημοσύνη.
Η διαύγεια θα είναι δύναμη.
Η παρουσία θα είναι πλεονέκτημα.
Η ψυχραιμία θα είναι μορφή ηγεσίας.
Κλείσιμο
Το στρες είναι ένα μήνυμα, δεν είναι ο εχθρός μας.
Μας δείχνει πού χρειάζεται φροντίδα και επαναπροσδιορισμός.
Όταν το ακούμε, μπορεί να γίνει σύμμαχος ζωής, όχι εμπόδιο.
Το στρες μπορεί να είναι η μεγαλύτερη πανδημία της εποχής μας.
Αλλά η συνειδητή διαχείρισή του είναι μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες μας.
Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική σχέση με το στρες. Οπότε δεν αντιμετωπίζεται με γενικές συμβουλές, αλλά με λύσεις προσαρμοσμένες στον κάθε άνθρωπο.
Αν κάτι από όσα ειπώθηκαν σήμερα σας έκανε να αναγνωρίσετε τον εαυτό σας, η συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει και θα χαρώ να τη συνεχίσουμε και προσωπικά.
Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.
Η προπόνηση ζωής σε μαθαίνει πως να διαχειρίζεσαι οποιεσδήποτε προκλήσεις της ζωής και να βγάζεις στην επιφάνεια τα θετικά σου χαρακτηριστικά για να μπορείς να πορεύεσαι στη ζωή σου αγέρωχα και περήφανα. Πρώτα μαθαίνουμε και μετά αρχίζουμε να εφαρμόζουμε και να εξασκούμε αυτούς τους καινούργιους τρόπους. Όταν αυξήσουμε τον δείκτη της Συναισθηματικής μας Νοημοσύνης (EQ) μπορούμε να διαχειριζόμαστε τις προκλήσεις με αποτελεσματικότητα. Βήμα-βήμα μαθαίνει κάποιος καινούργιους τρόπους διαχείρισης της ζωής και των καθημερινών προκλήσεων.
Όλοι μπορούμε ν’ αλλάξουμε, φτάνει να το θέλουμε και να κάνουμε βήματα σταθερά καθημερινά προς την αλλαγή!
Η Άννη Παττίχη είναι Προπονήτρια Ζωής, με ΜΑ στην Κλινική Ψυχολογία, Κλινική Υπνοθεραπεύτρια & Εκπαιδεύτρια, θεραπεύτρια Τεχνικών Συναισθηματικής Απελευθέρωσης (EFT) & Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού (NLP). Βοηθά άτομα είτε σε ατομικές συνεδρίες ή σε ομάδες να βρουν τη δική τους πηγή σοφίας για να πάρουν πλήρη έλεγχο της ζωής τους. Παρουσιάζεται συχνά στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο και αρθρογραφεί στις εφημερίδες Ο Φιλελεύθερος και In-Cyprus (στα Αγγλικά) στη στήλη Life Coach. Επίσης κάνει εβδομαδιαία μαθήματα αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης στο Ανοικτό Σχολείο του Δημαρχείου Στροβόλου.
Στείλτε τις ερωτήσεις σας στην
Άννη Παττίχη
TransformNow Coaching Academy
Προπονήτρια Ζωής
ΜΑ Κλινική Ψυχολογία
Υπνοθεραπεύτρια
[email protected]
Tel: 99468260
Πατήστε ΕΔΩ για να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα
https://www.facebook.com/transformnowannie/
https://www.facebook.com/annie.pattichi
https://www.instagram.com/anniepattichi/
https://www.youtube.com/channel/UCxAAmI3A7Zdczu02KmUEmgw
https://www.linkedin.com/in/anniepattichi/
https://twitter.com/AnniePattichi