Το πολιτικό «endgame» του Πούτιν – Τα πέντε σενάρια για το τέλος της εξουσίας του

Σε ηλικία 73 ετών, ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται αντιμέτωπος με το πέρασμα του χρόνου, γεγονός που αναζωπυρώνει τις συζητήσεις για το τέλος της πολυετούς παραμονής του στην εξουσία.
Ο μακροβιότερος ηγέτης της Ρωσίας μετά τον Ιωσήφ Στάλιν εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο της χώρας, ωστόσο παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του τρόπου και του χρόνου αποχώρησής του. Όπως αναφέρει κορυφαίος ειδικός για τη Ρωσία σε δηλώσεις του στη βρετανική εφημερίδα Daily Mail, διαγράφονται πέντε πιθανά σενάρια, που κυμαίνονται από φυσικό θάνατο ενόσω βρίσκεται στην εξουσία έως δολοφονία ή πραξικόπημα.
Ο δρ Τζον Κένεντι, επικεφαλής του προγράμματος Ρωσίας και Ευρασίας στο RAND Europe, δήλωσε ότι, παρά την αυξανόμενη εσωτερική πίεση λόγω της αποτυχημένης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Πούτιν είναι πιθανότερο να πεθάνει ενώ βρίσκεται ακόμη στην εξουσία.
Αυτό, σύμφωνα με την εκτίμησή του, μπορεί να συμβεί νωρίτερα απ’ ό,τι πολλοί αναμένουν, παραπέμποντας σε αξιόπιστες αναφορές ότι ο Πούτιν αναζητά εναλλακτικές θεραπείες για κρυφά προβλήματα υγείας.
Παρά την οικονομική παρακμή της Ρωσίας από την έναρξη της εισβολής και την απώλεια σχεδόν ενός εκατομμυρίου ανδρών, ο Κένεντι χαρακτήρισε ως απίθανα τα σενάρια που προβλέπουν βίαιη απομάκρυνση του Πούτιν από την εξουσία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Πούτιν έχει τοποθετήσει δικούς του ανθρώπους σε όλες τις κρίσιμες θέσεις εξουσίας και καταστέλλει κάθε αντίθετη φωνή, γεγονός που ενισχύει το σενάριο της παραμονής του Πούτιν μέχρι τον θάνατό του.
«Όλοι εξαρτώνται από τον Πούτιν», δήλωσε ο Κένεντι στη σειρά Future Headlines της Daily Mail.
«Προωθεί τους φίλους του. Όλα τα στελέχη γύρω από τον Πούτιν είναι πρώην συνεργάτες του. Έχει συγκεντρώσει πλήρως την εξουσία γύρω από τον εαυτό του και αυτό έχει ενταθεί ακόμη περισσότερο μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία.
Μετά τον θάνατο του Αλεξέι Ναβάλνι, δεν έχει υπάρξει καμία μαζική λαϊκή κινητοποίηση εναντίον του, ούτε σε κομματικό ούτε σε περιφερειακό επίπεδο. Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς την ανατροπή του, εκτός αν αλλάξουν οι συνθήκες.
Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι ο Πούτιν θα πεθάνει ενώ βρίσκεται στην εξουσία, δεδομένου ότι έχει οικοδομήσει ένα σύστημα με πυρήνα την απόλυτη πίστη. Τότε θα πρέπει να υπάρξουν γρήγορες ανακατατάξεις».
Ωστόσο, ο Κένεντι δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο δολοφονίας του Πούτιν, όχι όμως από την άρχουσα ελίτ της Μόσχας, αλλά από περιφερειακές φατρίες που έχουν επωμιστεί το μεγαλύτερο βάρος του πολέμου στην Ουκρανία.
Μεγάλο μέρος του ρωσικού στρατού αποτελείται από κληρωτούς που προέρχονται από φτωχές, αγροτικές περιοχές της χώρας. Οι περιοχές αυτές έχουν ιστορικά αντισταθεί στον έλεγχο της Μόσχας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Τσετσενία, η οποία πολέμησε σε δύο σκληρούς πολέμους για την ανεξαρτησία της τη δεκαετία του 1990 και του 2000.
Ο Κένεντι εξήγησε: «Υπάρχει μια πραγματικά τεράστια διαφορά ανάμεσα στη ζωή στη Μόσχα και στη ζωή στις διάφορες περιφέρειες της Ρωσίας.
Ξέρουμε ότι πολλές από τις ρωσικές περιφέρειες είναι φτωχές και ότι οι προοπτικές τους για το μέλλον δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξες.
Με την πάροδο του χρόνου, και ιδίως με την εκτροπή πόρων προς την πολεμική προσπάθεια, διαμορφώνεται μια κατάσταση που επιτρέπει στις δυσαρέσκειες να ωριμάσουν και, κάποια στιγμή, να έρθουν στην επιφάνεια… μια δολοφονία θα μπορούσε να συμβεί και θα μπορούσε να έχει περιφερειακή διάσταση.
Ωστόσο, ο Πούτιν είναι εμμονικός με την προσωπική του ασφάλεια. Εμφανίζεται όλο και λιγότερο δημόσια. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι είναι άρρωστος, κουρασμένος ή παρανοϊκός ή σε έναν συνδυασμό και των τριών.
Παρόλα αυτά, όσο γνωρίζουμε, είναι ένας πολύ καλά προστατευμένος πρόεδρος. Οι υπηρεσίες ασφαλείας και ο στρατός έχουν κάθε συμφέρον να τον προστατεύουν».
«Την ίδια στιγμή, δολοφονίες συμβαίνουν. Πρέπει να επισκέπτεται τους συμμάχους της Ρωσίας και τις περιφέρειες και θα υπάρξουν ευκαιρίες. Είναι αυτό ένα πιθανό σενάριο; Δεν είναι λιγότερο πιθανό από οποιοδήποτε άλλο. Είναι απολύτως πιθανό κάποιος να είναι αρκετά δυσαρεστημένος, δεδομένης της κατάστασης στην Ουκρανία, και να θελήσει να τον σκοτώσει».
Ο Κένεντι προειδοποίησε ότι οι μέρες του Πούτιν είναι μετρημένες και κάλεσε τη Δύση να προετοιμαστεί από τώρα για το χάος που θα μπορούσε να ακολουθήσει τον θάνατό του.
Όπως είπε: «Αν δούμε την κατάσταση σε μεσοπρόθεσμο έως μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η Ρωσία είναι ώριμη για αλλαγή.
Είτε αυτή καταλήξει να είναι μια αλλαγή που θα προκύψει από τον στενό του κύκλο, είτε μια δημοκρατική εξέγερση είτε ένα στρατιωτικό πραξικόπημα, είναι απαραίτητο να υπάρξει σχεδιασμός για όλα αυτά τα ενδεχόμενα».