Το ξεχασμένο ιερατείο της Μαγδαληνής

Του Γιώργου Παναγίδη*
Μέσα από σύντομη έρευνα ανακαλύπτουμε ότι είχε μυητικό ρόλο η Μαρία Μαγδαληνή στην Πρωτοχριστιανική εποχή. Μέσα από τη λαϊκή κουλτούρα τα έγραψε και στα βιβλία του ο Dan Brown και τη Μαρία τη Μαγδαληνή να κατονομάζει σαν το «ιερό δισκοπότηρο». Αυτό που έψαχναν οι ερευνητές μέσω των αιώνων μπορεί να λύνεται μια για πάντα ο γρίφος. Επίσης, και λόγω του σχήματος της μήτρας που κυοφορεί τον θείο λόγο πράγμα το οποίο εμπνεύστηκε από το Γνωστικό Ευαγγέλιο της Μαρίας της Μαγδαληνής. Φυσικά, είναι ότι είχε περίοπτη θέση η έννοια του ιερού θηλυκού στον Πρώτο Χριστιανισμό. Τόσο σε σχέση με εσωτερική διδασκαλία και ταξίδι αυτογνωσίας όσο και με πιο βαθύτερες έννοιες της ψυχής και της σωτηρίας αυτής ήταν μερικά από τα εσωτερικά μαθήματα των διδαχών της. Δεν διαδόθηκε στο βάθος του χρόνου γιατί δεν είχε ιεραρχίες αυτή η πρακτική, ούτε αυθεντίες. Το γεγονός ότι οποιοσδήποτε άνθρωπος της «διπλανής πόρτας» μπορούσε να συγκεντρωθεί μέσα του, να αντλήσει παράδειγμα από το αρχέτυπο του ιερού θηλυκού και εν τέλει να σταματήσει να αισθάνεται αποκομμένος από τη μονάδα (εδώ έχει την έννοια της Πυθαγόρειας μονάδας), αυτά για την εποχή που άρχισαν, φάνταζαν πυρηνική φυσική. Για το θέμα του τι εστί αρχέτυπο, μπορεί κανείς να αντλήσει πληροφορίες από τον Κ. Γιουνγκ.
Θα μου πείτε λογικό αφού έπρεπε να γίνει μια ομαλή μετάβαση από τους Παγανιστικούς χρόνους στους πρωτο-Χριστιανικούς. Αν ξένιζε τον κόσμο, η θεότητα, το κείμενο κ.ο.κ. θα ήταν δύσκολο να προσηλυτίσουμε στη νέα θρησκεία, στη νέα πραγματικότητα. Έτσι η μητριαρχική δομή της θρησκείας και η ανάγκη να υμνήσουμε το αρχέτυπο όπου κυοφορεί τον θείο λόγο χάθηκε στο πέρασμα του χρόνου.
Ανέκαθεν λατρευόταν το ιερό θηλυκό και δεν αναφέρομαι μόνο στο γένος, αλλά στο αρχέτυπο της γέννας, της κυοφορίας, του δισκοπότηρου όπου μέσα τίκτεται ο θείος λόγος. Εδώ καταλαβαίνουμε και τη σημασία ενός σχήματος «V» σε αντιδιαστολή με το «Λ» που θα ήταν η λόγχη και θα πήγαινε σε σειρά συνειρμών λογχίζω, ακόντιο, μαχαίρι, αιχμή κ.ο.κ που είναι αναφορές που αφορούν το ιερό αρσενικό. Όταν τα ενώσεις (το αρσενικοθηλυκο) βγαίνει το Αστέρι του Δαυίδ, που στη δυτική εσωτερική παράδοση είναι και ο συμβολισμός του ανθρώπου γενικότερα. Στον δυτικό εσωτερισμό η ένωση του αρσενικού και του θηλυκού σήμαινε τον «ιερό γάμο» όπου δύο εκ διαμέτρου, ή επί της ουσίας αντίθετα δένονται εις σάρκαν μίαν. Μετά πρόκειται να γεννήσουν το θείο τέκνο, αυτό είναι άλλη ιστορία.
Βρίσκουμε διδαχές ότι όταν ο λόγος του Θεού δεν μπορούσε πλέον να αποδοθεί στην τελειότητά του, υπήρχε μια άλλη διαδικασία μύησης μη λεκτική η οποία έβαζε περισσότερο τον μαθητή στη διαδικασία ενθύμησης και ενσυναίσθησης. Τότε μέσα από το σώμα, τους κύκλους της φύσης και της ζωής προσπαθούσε ο εν δυνάμει μυημένος να βρει τις απαντήσεις μέσα του παρά έξω από αυτόν. Αυτές οι διδασκαλίες κατά κύριον λόγο προφορικές, δεν πήραν την τάση να γίνουν «Ευαγγέλια» που θα καθιερώνεται 2.000 χρόνια, αλλά θα έμεναν να αιωρούνται μεταξύ εσωτερικών ομάδων ή πρακτικών του εσωτερικού χριστιανισμού. Δυστυχώς, ο κόσμος γνωρίζει μόνο τον λαϊκό χριστιανισμό μέσα από τις μεγάλες γιορτές του, όπως Χριστούγεννα, Πάσχα και Κοίμηση της Θεοτόκου. Δεν αντιλαμβάνεται ότι όλα τα κείμενα, οι γραφές και γενικότερα οι γυναίκες του Χριστιανισμού όπως η Παναγία, η Μαγδαληνή και ο κύκλος της Υπατίας (παλαιότερα) είχαν πολύ μεγάλη επιρροή στη διάδοση και οργάνωση του πρώτου Χριστιανισμού.
Η έννοια του ιερού θηλυκού στον πρώιμο Χριστιανισμό, όπως περιγράφεται, υπογραμμίζει τη σημασία της γυναικείας αρχής ως πηγή πνευματικής γνώσης και νοήματος. Αυτή η διάσταση δεν περιορίζεται μόνο σε θρησκευτικά ή φιλοσοφικά πλαίσια, αλλά επεκτείνεται και σε πιο σωματικές και φυσικές εκφράσεις της γυναικείας φύσης. Π.χ. τα γυναικεία σεξουαλικά όργανα είναι εσωτερικά. Τα εσωτερικά σεξουαλικά όργανα της γυναίκας, όπως η μήτρα και οι ωοθήκες, συμβολίζουν την έννοια της δεκτικότητας και της γέννησης. Αυτή η εσωτερικότητα μπορεί να ερμηνευθεί ως μια μεταφορά για το πώς το ιερό θηλυκό κατέχει τη δυνατότητα να «γεννά» νέες εμπειρίες και γνώσεις, εντός ενός ασφαλούς και προστατευτικού χώρου, αλλά και το γόνιμο έδαφος να γεννήσει ζωή νέα.
Η μητρότητα ως πνευματική πρακτική θα ερμηνεύεται ως η διαδικασία της κυοφορίας και της γέννησης και δεν είναι μόνο φυσική αλλά και πνευματική. Το ιερό θηλυκό μεταφέρει τη γνώση και την εμπειρία από γενιά σε γενιά, επιτρέποντας στους ανθρώπους να συνδεθούν με το θείο μέσω της γυναικείας αρχή και συνθήκης. Βρίσκουμε παραδείγματα θρησκευτικής λατρείας π.χ. την Αστάρτη και την Ίσιδα: Οι αρχαίες θεότητες όπως η Αστάρτη και η Ίσιδα αντιπροσωπεύουν την ενότητα της θηλυκής αρχής με τη φύση και την αναγέννηση. Η λατρεία τους έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για μια βαθύτερη κατανόηση της γυναικείας ενέργειας ως πηγής ζωής, που δεν περιορίζεται μόνο στην αναπαραγωγή, αλλά επεκτείνεται και στη δημιουργία πνευματικών και κοινωνικών δομών.
Η εξερεύνηση του ιερού θηλυκού αποκαλύπτει μια πλούσια και πολυδιάστατη κατανόηση της γυναικείας φύσης και της πνευματικής της σημασίας. Τα εσωτερικά σεξουαλικά όργανα της γυναίκας, με τη συμβολική τους σημασία, υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα της γυναικείας παρουσίας στην πνευματική και κοινωνική ζωή. Η έμφαση στο ιερό θηλυκό δεν είναι απλώς μια αναφορά στο παρελθόν, αλλά μια πρόσκληση να γνωρίσουμε και να τιμήσουμε τη δύναμη της γυναικείας ενέργειας, που είναι θεμελιώδης για τη διαρκή διαιώνιση της ζωής και του κόσμου μας. Μια κατανόηση που έχει το φίλτρο της αιώνιας τροφού και της αιώνιας τεράστιας αγκαλιάς που χωράει τα πάντα. Θυμηθείτε αυτές τις μεγαλόσωμες θεότητες που βρίσκουμε αγαλματίδια ακόμη και στην Κύπρο.
Η ανάγκη για κατανόηση της γυναικείας φύσης και των εσωτερικών της διαστάσεων είναι αναγκαία για να κατανοήσουμε το πλήρες φάσμα της ανθρώπινης εμπειρίας. Μέσω αυτής της αναγνώρισης, μπορούμε να εμπλουτίσουμε τη σύγχρονη πνευματικότητα και να δημιουργήσουμε πιο ισχυρές, συνειδητές κοινότητες που αναγνωρίζουν τη σημασία της ισότητας και της συνεργασίας μεταξύ των φύλων.
Η μορφή της Μαρίας της Μαγδαληνής, ιδιαίτερα μέσα από γνωστικές παραδόσεις, αποτυπώνει αυτή τη διάσταση. Δεν παρουσιάζεται μόνο ως μαθήτρια, αλλά ως φορέας εσωτερικής γνώσης και μνήμης. Το ιερό θηλυκό εδώ δεν διδάσκει με επιβολή, αλλά με ενθύμηση· δεν εξηγεί, αλλά αποκαλύπτει μέσω της σχέσης και της εμπειρίας.
Έτσι αν ο θείος λόγος είχε σύζυγο η Μαρία η Μαγδαληνή θα μπορούσε να είναι η θηλυκή υπόσταση του θείου λόγου και η υπόσχεση ότι τα πράγματα έχουν εσωτερική διάσταση, ως ακριβώς και η προαναφερόμενη ανατομία του ιερού θηλυκού, στου οποίου ο σεβασμός πρέπει να είναι άπειρος και να αντλούμε καθημερινή έμπνευση από τον λόγο της θεάς.
*Δικηγόρου
Πηγές: