Το Νήμα και το Νόημα

Με άλλα λόγια αυτό που έγραψε ο μεγάλος Φερνάντ Μπρωντέλ, η μεγάλη διάρκεια της ιστορίας!
Μια λεπτή κλωστή, ένα λευκό Νήμα βαμβακερό ή μεταξωτό που ξεκινά, διασχίζει θάλασσες, πεδιάδες και βουνά, πορεύεται αέναα μέσα από κύματα, καταιγίδες και μέρες λαμπερές, συναντά σμιλεμένους πωρόλιθους, μάρμαρα ξένα και δικά μας, μάργες, πλινθάρια, στο διάβα του συνομιλεί με ανθρώπους, γραμματιζούμενους, καραβομαραγκούς, κτίστες, ψαράδες πορφύρας, γεωργούς και μουσικούς, αλλά και τολμηρούς ταξιδιάρηδες και κεντητάριδες που κουβαλούν την πραμάτεια τους, καμελότα, χασέδες, λινά, μεταξωτά, δαντέλες… ένα Νήμα, άλλοτε χρυσό και πανάκριβο, άλλοτε μαύρο και καταπονημένο, που δε σπάει, αντέχει, ενώνει και συρράβει με περίτεχνες βελονιές, κόμπους, ανεβατά και κοπτά, σκέψεις, πράξεις, έργα, ζωές όλα να σηματοδοτούν το Νόημα του νησιού μας.
Χάρηκα πολύ με το λογότυπο της Προεδρίας, χάρηκα γιατί δεν είναι κενού περιεχομένου και εφετζίδικο, αλλά αισιόδοξο, λαμπερό και απόλυτα δικό μας. Μας συνοδεύει διαχρονικά στην ιστορία και την παράδοση, την αρχαία, τη Βυζαντινή, τη μεσαιωνική, τη σημερινή. Δείχνει δρόμους που διαβήκαμε σε καιρούς παλαιούς, εμπνέεται από τις Ρίμες της Αγάπης, τροβαδούρους και αρχόντισσες κυράδες από τη Βενετιά που κεντούν αντάμα με χαμηλοβλεπούσες με δικές μας κοπελιές σε σκιερές Λευκαρίτικες αυλές…
Εκείνες, κεντώντας τα λεπτεπίλεπτα δικά τους, punto in aria, punto Burano, punti a reticello, βελονιές και δαντέλλες από τη δική του παράδοση. Δίπλα εμείς, σιωπηρές με πείσμα και βλέμμα στους δικούς μας αιώνιους κόσμους, κρατάμε τις ίδιες βελόνες ραψίματος και τα ίδια σφονδύλια που βρίσκουμε σε αρχαίους τάφους. Επαναλαμβάνουμε τις ίδιες παραστάσεις αγγείων, τα ίδια χρώματα και τις ίδιες πτυχώσεις του πέπλου της Παναγίας των βυζαντινών μας εκκλησιών…περήφανες για το «filo d’ oro», την περιζήτητη δική μας χρυσοκλωστή!
Μια τέχνη αιώνων, αυθεντική συνενωτική της Δύσης και της Ανατολής που στους δικούς μας καιρούς ταξίδεψε ανά τον τότε κόσμο με τους περίφημους «κεντητάρηδες», που ξεκινούσαν απένταροι, μα περήφανοι, φορτωμένοι με τους κόπους και τον ιδρώτα των κυράδων των Λευκάρων να πουλήσουν τα έργα τους στην Αλεξάνδρεια, στη Σμύρνη, Βηρυτό και Ιόππη.
Η Γερμανίδα Μάγδα Όνεφαλς Ρίχτερ (Magda Ohnefalsch Richter), σύζυγος του Γερμανού αρχαιοκάπηλου Μax Ohnefalsch Richter που κατάλαβε και περιέγραψε όσο λίγοι τις αρετές και τα κουσούρια των Κυπρίων εντυπωσιάστηκε από την επίσκεψή της στα Λεύκαρα και τα κεντήματα που είδε αι έγραψε στο βιβλίο της που κυκλοφόρησε το 1913 ότι οι Λευκαρίτες με τη βοήθεια της Αγγλικής κυβέρνησης είχαν δημιουργήσει σχολή δαντέλας και ότι το 1910/11 έχουν γίνει εξαγωγές λευκαρίτικων αξίας 1720 λιρών μόνο με ταχυδρομικά πακέτα και αυτό δεν συμπεριλαμβάνει τον μεγαλύτερο όγκο αυτόν που παίρνουν μαζί τους στα ταξίδια τους οι έμποροι της δαντέλας… Οι δραστήριοι Λευκαρίτες έχουν ταξιδέψει τα τελευταία χρόνια με μεγάλες ποσότητες από λευκαρίτικα, από την Ευρώπη μέχρι την βόρεια Αμερική… η παραγωγή ανέρχεται σε πολλές χιλιάδες στερλίνες για ένα πληθυσμό 275,00 κατοίκων. Τι πιο ωραίο και ενδεικτικό για τον ζήλο, την καρτερία και την υπομονή των ανθεκτικών Ελληνίδων;
Μια γεύση αυτών των ταξιδιών των αρχών του 20ού αιώνα θα πάρετε διαβάζοντας το υπέροχο αφήγημα του Σάββα Τζερκεζή από τον Μαζωτό Το Ημερολόγιον του Βίου μου… αρχόμενον από του 1886 που ευτυχώς έπεσε στα χέρια του αείμνηστου Φοίβου Σταυρίδη που το επιμελήθηκε και το εξέδωσε το 1988 με το Πολιτιστικό Ίδρυμα της Λαϊκής Τράπεζας.
“Ήτο η 7η Αυγούστου ότε είχα εντελώς αποφασίσει να αναχωρήσω μετά δύο εξαδέλφων μου εις Σμύρνην. Περιήλθον όλον το χωρίον και αποχαιρέτησα όλους σχεδόν τους εγχωρίους μου, κατήλθον πεζός εις Λάρνακα κομίζων συνάμα και τας αποσκευάς μου, αίτινες απετελούντο εξ ενός μικρού εφαπλώματος, μιας περισκελίδος και ενός υποκαμίσου, ήμην δε και ανυπόδητος. Τα χρήματά μου ήσαν μόνον σαράντα γρόσια, άτινα δεν ήρκουν διά τροφήν και λεμβουχικά όχι δι’ εισιτήριον, εκ του χωρίου όμως με συνεβούλευσαν να εισέλθω εντός του ατμοπλοίου άνευ εισιτηρίου και να κρυφθώ έως ου το πλοίον εκκινήση. Όταν έφθασα εις Λάρνακα ηγόρασα έν ζεύγος μεταχειρισμένα υποδήματα αντί οκτώ γροσίων, τουλάχιστον, λέγω, όταν φθάσω εις Σμύρνην να μη είμαι όλως διόλου ξυπόλητος. Καθ’ ην στιγμήν επρόκειτο να εισέλθωμεν εντός της λέμβου έφθασεν εκ του χωρίου είς φίλος μου ονόματι Χρήστος, αλλά καθ’ όλα όμοιος με εμέ και εις τας αποσκευάς και εις τα χρήματα.
«Θα έλθω και εγώ μαζί σας», μοι λέγει.
«Ηγόρασες εισιτήριον;» του λέγω.
«Πώς θα αγοράσω», μοι λέγει, «άνευ χρημάτων;»
«Εμπρός λοιπόν, είσαι παρέα μου,» και εισήλθομεν και οι τέσσαρες εντός της λέμβου.
Οι σύντροφοί μου εφαίνοντο μελαγχολικοί αλλ’ εγώ, τουναντίον, εδείκνυον μεγάλην φαιδρότητα προτρέπων και αυτούς να είναι απαθείς.
«Βρε παιδιά,» τους λέγω, «δεν αποχαιρετάτε την πατρίδα σας! Τίς οίδε αν θα την ξαναϊδούμεν!»
«Κακόμοιρε Σάββα,» μοι λέγει ο εξάδελφός μου Κωνσταντίνος, «τίς οίδε εάν δεν σε γυρίσουν πίσω, που δεν έχεις πιλιέτον!”
Δύναμη, αυτοπεποίθηση, χιούμορ, τόλμη, επιμονή και αντοχή. Πέρασαν φουρτουνιασμένες θάλασσες και χιονισμένα βουνά οι Κύπριοι στην ιστορία τους που ποτέ δεν ήταν εύκολη. Τήρησαν αυτό που έγραψε σε επιστολή προς Κύπριους ο Πατριάρχης Γερμανός. Έπραξαν κατ’ οικονομίαν και κατ’ επίφασιν. Τα κατάφεραν με σύνεση, καρτερία, υπομονή και επιμονή σε χρόνους απείρως δυσκολότερους του σήμερα.
Καλοτάξιδο να είναι το νέο λογότυπο, καλοτάξιδη και επιτυχημένη και η Προεδρία που αναλαμβάνουμε.
Ελεύθερα, 4.1.2026