Το Κτηματολόγιο της ταλαιπωρίας: Λίστες αναμονής μέχρι και 16 χρόνια!

Στο Κτηματολόγιο χρειάζεσαι υπομονή, υπομονή και πάλι πολλή υπομονή! Έτσι κι εσείς, εάν αποταθείτε στο Κτηματολόγιο με αίτηση για χωρομετρική εργασία, να γνωρίζετε εκ των προτέρων ότι θα πρέπει να περιμένετε τουλάχιστον 17 μήνες. Και θα είστε τυχεροί. Διότι υπήρξαν περιπτώσεις συμπολιτών μας που περίμεναν μέχρι και 16 χρόνια!
Αν πάλι η αίτησή σας αφορά διαφορά στα σύνορα με τον γείτονα, καλύτερα να την καταθέσετε και να την ξεχάσετε. Η μέση διάρκεια αναμονής, από την υποβολή της αίτησης μέχρι την έγγραφη ενημέρωση για την απόφαση των ενδιαφερομένων, ανέρχεται σε 125 μήνες, δηλαδή περίπου 10 χρόνια. Σε πολλές περιπτώσεις, η επιτόπια εξέταση πραγματοποιήθηκε μετά από 6–10 χρόνια, ενώ η τελική απόφαση κοινοποιήθηκε ακόμη και 15 χρόνια μετά την ολοκλήρωση της χωρομετρικής εργασίας.
Η δε διεκπεραίωση υποθέσεων διάθεσης απαλλοτριωθείσας γης παρουσιάζει μέση διάρκεια αναμονής 90 μηνών, δηλαδή οκτώ χρόνια.
Δυστυχώς, οι πολίτες εξακολουθούν να πληρώνουν τις παραλείψεις των εκάστοτε κυβερνώντων, οι οποίοι επέτρεψαν διαχρονικά προβλήματα να συσσωρεύονται στο Κτηματολόγιο, καθιστώντας μια τόσο ζωτικής σημασίας υπηρεσία ουσιαστικά ανάπηρη. Λόγω αυξημένου φόρτου εργασίας και ελλιπούς στελέχωσης, το Κτηματολόγιο αδυνατεί να ανταποκριθεί έγκαιρα στις θεσμοθετημένες αρμοδιότητές του και να εξυπηρετεί, όπως οφείλει, το κοινό εντός εύλογου χρόνου.
Γενικός Ελεγκτής: Απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας
Η Ελεγκτική Υπηρεσία, με έκθεσή της που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα, περιγράφει με τα πιο μελανά χρώματα την κατάσταση ταλαιπωρίας που επικρατεί στο Κτηματολόγιο, με τον Γενικό Ελεγκτή, Ανδρέα Παπακωνσταντίνου, να υποδεικνύει την ανάγκη για εκ βάθρων αλλαγή νοοτροπίας και προσέγγισης, με στόχο μια αποτελεσματική, διαφανή και σύγχρονη δημόσια διοίκηση.
Στον πρόλογο της έκθεσής του, ο κ. Παπακωνσταντίνου επισημαίνει τα εξής: «Οι καθυστερήσεις είναι εμφανείς σε όλα τα επίπεδα και δραστηριότητες και μεταφράζονται σε ταλαιπωρία του πολίτη και απώλεια δημόσιων εσόδων. Παράλληλα, επηρεάζουν οριζόντια τη λειτουργία άλλων κυβερνητικών τμημάτων, επιβαρύνοντας τον συντονισμό και την υλοποίηση κυβερνητικών πολιτικών. Δεδομένης της καθοριστικής σημασίας του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (ΤΚΧ) στη γενικότερη εύρυθμη λειτουργία του κράτους, καθίσταται αναγκαίος ο εκσυγχρονισμός των διαδικασιών, η θέσπιση σαφών χρονοδιαγραμμάτων και ο καθορισμός μετρήσιμων στόχων. Η συνεχής αναφορά στις διαχρονικές καθυστερήσεις και η αποδοχή του προβλήματος δεν επαρκεί. Απαιτείται εκ βάθρων αλλαγή νοοτροπίας και προσέγγισης, με στόχο μία αποτελεσματική, διάφανη και σύγχρονη δημόσια διοίκηση. Το ΤΚΧ έδωσε εκτενή απάντηση στα ευρήματα της έκθεσης. Αναμένεται να διαφανεί στην πράξη κατά πόσο οι δρομολογούμενες αλλαγές που αναφέρονται θα οδηγήσουν σε μια δραστική αναβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται από το ΤΚΧ».
Έρμαιο επιτήδειων η κρατική γη
Ο έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας δεν περιορίστηκε στην ταλαιπωρία του κοινού. Υπάρχουν σοβαρές διαπιστώσεις και όσον αφορά την κρατική γη, η οποία τυγχάνει παράνομης εκμετάλλευσης από επιτήδειους, χωρίς να λαμβάνονται επαρκή μέτρα για άρση των επεμβάσεων. Ειδικότερα, διαπιστώθηκαν, μεταξύ άλλων, τα εξής: Το Κτηματολόγιο καθυστερεί σημαντικά να προβεί σε διερεύνηση και αντιμετώπιση παράνομων επεμβάσεων σε κρατική γη, για τις οποίες λαμβάνει γνώση, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να παραμένει και να διαιωνίζεται.
Στις 31/12/2024, σύμφωνα με στοιχεία του ΤΚΧ, εκκρεμούσαν σε παγκύπρια βάση για εξέταση 1.127 υποθέσεις παράνομων επεμβάσεων. Από τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν από την Ελεγκτική Υπηρεσία στην Επαρχία Λευκωσίας, φαίνεται ότι ορισμένες εκκρεμούν εδώ και 15 και πλέον έτη, χωρίς να έχουν ληφθεί επαρκή μέτρα για την άρση των επεμβάσεων. Επισημαίνεται ότι η καταγραφή των παράνομων επεμβάσεων δεν έχει ολοκληρωθεί σε όλη την ελεύθερη Κύπρο, συνεπώς ο πραγματικός αριθμός ενδεχομένως να είναι σημαντικά μεγαλύτερος.
Ανείσπρακτα έσοδα ύψους €18,5 εκατ.
Στις 31/12/2024, τα ανείσπρακτα έσοδα του Κτηματολογίου σε παγκύπρια βάση ανήλθαν σε €18,5 εκατ., έναντι €15,5 εκατ. το 2023, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου €3 εκατ. Από το συνολικό ποσό, €13,6 εκατ., ή το 74%, αφορούν μισθώματα κρατικής γης που οφείλονται κυρίως από ιδιώτες.
Σύμφωνα με την κατάσταση Εισπρακτέων Εσόδων στις 31.12.2023 του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας, περίπου 70% των ανείσπρακτων μισθωμάτων προερχόταν από 10 μόλις μισθωτές, οι οποίοι είχαν εκκρεμότητες ύψους €2.605.081 για χρόνια. Ενώ οι συγκεκριμένες υποθέσεις προωθήθηκαν τελικά στη Νομική Υπηρεσία για λήψη μέτρων, αυτό έγινε με σημαντική καθυστέρηση, αυξάνοντας τον κίνδυνο απώλειας εσόδων για το Κράτος, όπως επισημαίνει η Ελεγκτική Υπηρεσία.
Διαβάστε αυτούσια την έκθεση εδώ