Τι προαναγγέλλουν οι «εκπλήξεις» του Νετανιάχου

Τι εννοούσε ο Βενιαμίν Νετανιάχου όταν χθες βράδυ μίλησε για «εκπλήξεις» και για «επόμενη φάση» στον πόλεμο;
Το πρώτο που επιβάλλεται να ειπωθεί είναι πως ούτε ο Βενιαμίν Νετανιάχου ούτε οποιοσδήποτε άλλος στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ισραήλ συνηθίζει να κάνει δηλώσεις εντυπωσιασμού σε θέματα που αφορούν την εθνική ασφάλεια ή την πορεία ενός πολέμου.
Αντίθετα, η ρητορική του νυν Ισραηλινού πρωθυπουργού λειτουργεί συχνά ως προειδοποίηση για την επόμενη φάση. Όταν μιλά για «εκπλήξεις» και για «επόμενη φάση», το πιθανότερο είναι ότι προετοιμάζει το έδαφος για μια ευρύτερη στρατηγική κλιμάκωσης που δεν περιορίζεται μόνο σε μεμονωμένα πλήγματα, αλλά σε ένα πολυεπίπεδο σχέδιο πίεσης.
Οι πληροφορίες λένε ότι πρόκειται για μια στρατηγική με τέσσερις βασικούς άξονες.
Ο πρώτος άξονας αφορά την ενέργεια.
Τα πλήγματα σε μεγάλα διυλιστήρια και αποθήκες καυσίμων κοντά στην Τεχεράνη δείχνουν ότι η ενεργειακή υποδομή έχει μπει πλέον στο στόχαστρο. Η ενέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα των κρατικών εσόδων του Ιράν, αλλά και κρίσιμη υποδομή για τη λειτουργία στρατιωτικών βάσεων, της αεροπορίας και της ευρύτερης αμυντικής βιομηχανίας. Με άλλα λόγια, η συστηματική πίεση σε διυλιστήρια, αποθήκες καυσίμων και logistics μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες οικονομικού στραγγαλισμού, αλλά ταυτόχρονα να περιορίσει την επιχειρησιακή ικανότητα του κράτους και την αντοχή του σε έναν παρατεταμένο πόλεμο.
Ο δεύτερος άξονας είναι το πυραυλικό οπλοστάσιο.
Η επόμενη φάση των επιχειρήσεων φαίνεται να στοχεύει ιδιαίτερα τις υπόγειες εγκαταστάσεις όπου φυλάσσονται βαλλιστικοί πύραυλοι και κρίσιμα στοιχεία της πυραυλικής υποδομής. Το Ιράν έχει επενδύσει εδώ και δεκαετίες σε εκτεταμένα υπόγεια δίκτυα αποθηκών, σηράγγων και βάσεων εκτόξευσης, ακριβώς για να προστατεύσει το οπλοστάσιό του από αεροπορικά πλήγματα. Η καταστροφή αυτών των εγκαταστάσεων απαιτεί μεγάλου εύρους και επαναλαμβανόμενους βομβαρδισμούς, αλλά, αν επιτευχθεί, θα περιορίσει δραστικά την ικανότητα της Τεχεράνης να απαντά με βαλλιστικά πλήγματα και να διατηρεί αποτρεπτική ισχύ.
Ο τρίτος άξονας αφορά το ίδιο το καθεστώς.
Η αναφορά του Νετανιάχου σε «οργανωμένο σχέδιο» παραπέμπει πιθανότατα σε μια ευρύτερη στρατηγική που δεν περιορίζεται σε στρατιωτικές ή ενεργειακές εγκαταστάσεις, αλλά αγγίζει την ίδια την ηγετική δομή του ιρανικού συστήματος. Η αποδυνάμωση των μηχανισμών εξουσίας —είτε μέσω στοχευμένων επιχειρήσεων είτε μέσω μυστικών επιχειρήσεων πληροφοριών— αποτελεί διαχρονικό στοιχείο της ισραηλινής στρατηγικής. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι πιθανές επιχειρήσεις της Μοσάντ εντός ιρανικού εδάφους, η χρήση δικτύων πρακτόρων, αλλά και το σενάριο ειδικών επιχειρήσεων που θα μπορούσαν να στοχεύσουν κρίσιμα στοιχεία του πυρηνικού προγράμματος ή να διασφαλίσουν ότι ευαίσθητο υλικό —όπως το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο— δεν θα μπορέσει να αξιοποιηθεί στρατιωτικά.
Ο τέταρτος άξονας είναι η αποσταθεροποίηση.
Πίσω από τη φράση «εκπλήξεις» κρύβεται πιθανότατα και μια στρατηγική πίεσης που στοχεύει τη συνοχή του ίδιου του ιρανικού συστήματος εξουσίας. Η αποσταθεροποίηση μπορεί να προκύψει από τον συνδυασμό στρατιωτικών πληγμάτων, οικονομικής πίεσης, ψυχολογικού πολέμου και επιχειρήσεων που πλήττουν την ικανότητα του κράτους να ελέγχει τις υποδομές του.
Σε αυτό το πλαίσιο συζητείται και η χρήση ηλεκτρονικού πολέμου, κυβερνοεπιθέσεων και επιχειρήσεων αποδιοργάνωσης δικτύων διοίκησης και επικοινωνιών. Το αποτέλεσμα ενός τέτοιου συνδυασμού θα μπορούσε να είναι η εμβάθυνση των ρωγμών ανάμεσα στα διαφορετικά κέντρα ισχύος του ιρανικού καθεστώτος —τους Φρουρούς της Επανάστασης, το πολιτικό σύστημα, αλλά και το ιερατείο.